II SA/Ke 477/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 marca 2006r. w sprawie z jej skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prowadzenia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu. POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie prowadzenia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 10 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. M. na uchwałę Rady Gminy nr [...] z dnia [...] w przedmiocie prowadzenia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu 11 kwietnia 2006 r. W dniu 28 kwietnia 2008 r. M. M. w piśmie zatytułowanym "ponaglenie" zwróciła się o nadesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Skarżąca podniosła, że z zawiadomienia o terminie rozprawy, które było ostatnim pismem, jakie otrzymała z Sądu wynika, że jej stawiennictwo na rozprawie nie było obowiązkowe. W odpowiedzi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał skarżącej odpis wyroku z dnia 10 marca 2006 r., który zapadł w niniejszej sprawie i poinformował, że jest on prawomocny wobec niezłożenia przez strony wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W kolejnym piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 9 czerwca 2008 r. M. M. zażądała przesłania uzasadnienia wyroku i podała, że w nadesłanym pouczeniu nie ma mowy o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie 7 dni od dnia wydania wyroku i że wynika z tego, "że obowiązek sporządzenia odpisów wyroku wraz z uzasadnieniem i przesłanie w/w dokumentów dotyczył Sądu", w związku z czym wniosła o "naprawienie błędów" i przesłanie jej uzasadnienia. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 czerwca 2008 r. skarżąca w piśmie z dnia 20 sierpnia 2008 r. (data wpływu do Sądu – 22 sierpnia 2008 r.) wyjaśniała, że jej pismo z dnia 4 czerwca 2008r. jest wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia oraz jednocześnie wnioskiem o przywrócenie terminu do jego sporządzenia. Podkreśliła, że skoro została zawiadomiona, że stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, to winna również zostać pouczona, że jest zobowiązana do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od jego ogłoszenia. Zdaniem skarżącej brak tego pouczenia spowodował, że Sąd powinien, bez jej wniosku, sporządzić uzasadnienie i je doręczyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej uppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 5 po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przepis ten zaostrza przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość przywrócenia terminu od zaistnienia wyjątkowych okoliczności. W doktrynie przyjmuje się, iż kwestia dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, a więc do warunków zasadności wniosku. Skoro istnienie wyjątkowego wypadku należy do przesłanek dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, jej brak powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88, a nie oddaleniu / por. teza 11 do art. 87 komentarza B. Dauera do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wydawnictwo Zakamycze 2005r. oraz przytoczony w tym komentarzu pogląd J. Jagieły - PS 2000, nr 7-8, s. 176/. W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 17 marca 2006r., tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia skarżąca wniosła ponad dwa lata później, bo w dniu 4 czerwca 2008r. W tej sytuacji przywrócenie terminu może nastąpić tylko jeżeli zachodzi przypadek wyjątkowy, przez co należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie. Skarżąca twierdzi, że uchybiła terminowi, gdyż z treści pouczenia sądowego wywnioskowała, że skoro jej stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe, to sąd z urzędu zawiadomi ją o wyniku sprawy. W ocenie Sądu mylne wyobrażenie skarżącej o trybie procedowania sądu, czy nieznajomość przepisów prawnych nie może stanowić okoliczności wyjątkowych, o jakich mowa w powołanym przepisie. Zauważyć należy, że zawiadomienie o nieobowiązkowym stawiennictwie daje stronie jedynie prawo do oceny, czy w jej interesie leży udział w rozprawie, natomiast nie zwalnia jej od obowiązku interesowania się swoją sprawą i dowiadywania się o czynnościach podjętych przez sąd w jej toku. Jeżeli więc strona zrezygnowała z udziału w rozprawie, to w takiej sytuacji przy należytej dbałości o swoje interesy jej obowiązkiem było zwrócenie się do sądu, pisemnie lub telefonicznie, o podanie treści zapadłego rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie. Skarżąca natomiast wykazała aktywność w swojej sprawie dopiero po upływie dwóch lat od jej zakończenia, nie wskazując, aby w tym czasie wystąpiły okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, uniemożliwiające jej wcześniejsze zainteresowanie się stanem toczącego się postępowania sądowego. Na marginesie wskazać należy, iż sąd nie mógł informować skarżącej " o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia", bo taki obowiązek spoczywa na stronie tylko wówczas, gdy nie zgadzając się z wyrokiem chce go zaskarżyć. Mając powyższe na uwadze, skoro złożony w niniejszej sprawie dopiero po upływie 2 lat od uchybienia terminu wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny, podlegał on odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 5 u.p.p.s.a. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. M. na uchwałę Rady Gminy Nr [...] z dnia [] Powyższe orzeczenie stało się prawomocne w dniu 11 kwietnia 2006 r. wobec niezłożenia przez strony wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W dniu 28 kwietnia 2008 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej, w którym domagała się nadesłania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Żądanie swe M. M. ponowiła w piśmie z dnia 4 czerwca 2008 r., załączając również wypełniony druk PPF i wnosząc o ustanowienie adwokata. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych M. M. podała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe i że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, natomiast otrzymuje zasiłek okresowy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ze złożonego przez skarżącą druku PPF wynika, że jest ona współwłaścicielką w 1/6 części nieruchomości o powierzchni 56 m² oraz współwłaścicielka w 1/3 części nieruchomości rolnej równej 0,85 ha. Referendarz sądowy przy Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach postanowieniem z dnia 24 czerwca 2008 r. odmówił M. M. przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego orzeczenia złożyła wnioskodawczyni podnosząc, że z zawiadomienia o terminie rozprawy z dnia 20 lutego 2006 r. wynikało, że jej stawiennictwo na rozprawie było nieobowiązkowe, a więc Wojewódzki Sąd Administracyjny był zobowiązany do nadesłania wyroku wraz z uzasadnieniem i wniosła o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie podkreślić należy, że niezależnie od okoliczności wskazanych przez skarżącą w druku PPF, złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do treści art. 243 § 1 u.p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z brzmienia cytowanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy jedynie przed wszczęciem postępowania w sprawie lub w toku postępowania. Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy należy zatem podkreślić, że w sprawie tej w dniu 10 marca 2006 r. zapadł wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach i wobec niezłożenia przez strony, w terminie siedmiodniowym od dnia wydania wyroku, wniosku o sporządzenie uzasadnienia, stał się on prawomocny w dniu 11 kwietnia 2006 r. Oznacza to, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone, a zatem strona nie może skutecznie złożyć wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceny Sądu nie może zmienić fakt złożenia przez M. M. w dniu 4 czerwca 2008 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 marca 2006 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 89 zd. 1 u.p.p.s.a. zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia. Ponieważ równocześnie przez odmowę ustanowienia adwokata z urzędu, skarżąca nie zostaje pozbawiona możliwości zaskarżenia postanowienia rozstrzygającego jej wniosek o przywrócenie terminu (gdyż w takim zażaleniowym postępowaniu nie obowiązuje przymus adwokacki), Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania niniejszego postępowania w trybie art. 89 zd. 2 u.p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art.243§1u.p.p.s.a. odmówił M. M. przyznania prawa pomocy.