II SA/Ke 479/12

WyrokWSA w Kielcach2012-09-27

Skład orzekający: Renata Detka, Mirosław Surma, Anna Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania wydana po wznowieniu postępowania może być utrzymana w mocy, jeśli nie odpowiada katalogowi rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej wydana po wznowieniu postępowania musi odpowiadać katalogowi rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a., tj. musi albo uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, albo stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa bez możliwości uchylenia. W niniejszej sprawie decyzja organu nie spełniała tych wymogów, co stanowiło rażące naruszenie prawa i skutkowało stwierdzeniem jej nieważności.
Stan faktyczny
M.K. zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza S. o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania E. i M. K. w lokalu w miejscowości S. 3. Sprawa dotyczyła zameldowania osób bez tytułu prawnego do lokalu, a organ administracji potwierdził fakt zamieszkiwania tych osób mimo braku zgody właściciela nieruchomości. Wcześniejsze postępowania i decyzje były przedmiotem wznowienia i kontroli sądowej.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz decyzji Burmistrza S. utrzymanej w mocy przez Wojewodę i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2012r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno- technicznej zameldowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] znak: [...] orzekającą o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania E. i M. małż. K. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości S. 3. Jak wynika z akt sprawy Burmistrz S. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie uchylenia dokonanej w dniach 17 maja 2005r. i 15 maja 2007r. czynności materialno-technicznej zameldowania odpowiednio M. K. i E. K. w lokalu położonym w miejscowości S. 3 – po uzyskaniu od M. K. informacji, że to on jest właścicielem nieruchomości położonej w S., podczas gdy druki meldunkowe zostały podpisane przez K. K., który nie posiada tytułu do tego lokalu. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] Burmistrz S. odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małż. E. i M. K., ustalając, że zamieszkiwali oni i nadal zamieszkują w tym lokalu a druki meldunkowe zostały podpisane przez jednego ze spadkobierców właścicieli nieruchomości. Decyzja stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz S. wznowił z urzędu postępowanie i decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu czynności technicznej zameldowania ww. osób, ponieważ nie spełniły przesłanki zameldowania w postaci potwierdzenia pobytu przez osobę posiadającą do lokalu tytuł prawny. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] Wyrokiem z dnia 28 października 2010r. sygn. II SA/Ke 609/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] oraz decyzji organu odwoławczego z dnia [...], wskazując, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem art.151 kpa. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że decyzja Burmistrza z dnia [...] nie odpowiadała żadnemu z rozstrzygnięć, jakie organ może wydać po wznowieniu postępowania. W wyniku rozstrzygnięć organów obu instancji doszło do sytuacji, gdy jednocześnie obowiązują dwie decyzje administracyjne wydane przez ten sam organ o wzajemnie wykluczającej się treści. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz S. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] i orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania E. i M. małż. K. w przedmiotowym lokalu. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] Wyrokiem z dnia 9 listopada 2011r. sygn. II SA/Ke 505/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzje organów obu instancji wskazując, że brak potwierdzenia pobytu określonej osoby przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, czy też brak jego zgody na zameldowanie tej osoby w lokalu oraz brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny tego podmiotu do lokalu, nie uniemożliwiają zameldowania tej osoby jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ administracji publicznej potwierdzi fakt jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz S. na podstawie art. 47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej E. i M. małż. K., ponieważ zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że osoby te od dnia zgłoszenia pobytu stałego zamieszkują w S. 3. Zdaniem organu potwierdził to M. K. w zeznaniu z dnia 28 kwietnia 2009r. stwierdzając, że małż. K. prawdopodobnie w tym lokalu mieszkają, a w dniu 31 lipca 2009r. zeznał, że M. K. widywany jest na tej nieruchomości oraz że małżonkowie często przyjeżdżają do domu nocą. Fakt zamieszkiwania potwierdzili także sami zainteresowani. Brak potwierdzenia przebywania osoby w lokalu mieszkalnym przez właściciela ma jedynie charakter dowodowy a właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. zakwestionował zamieszkiwanie E. i M. małż. K. w dacie złożenia druków meldunkowych i wskazał, że nie mają oni tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu potwierdzony został fakt zamieszkiwania E. i M. małż. K. w dacie zameldowania w lokalu położonym w miejscowości S. 3. Potwierdzenia ich pobytu dokonała jednak osoba nie legitymująca się tytułem prawnym do lokalu, tj. K. K.. Organ odwoławczy wyjaśnił powołując się na treść wyroku WSA w Kielcach, że brak potwierdzenia pobytu określonej osoby przez podmiot dysponującym tytułem prawnym do lokalu czy też brak jego zgody na zameldowanie tej osoby nie uniemożliwiają zameldowania tej osoby, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ administracji publicznej potwierdzi fakt jej zamieszkiwania w danym lokal. Potwierdzenie pobytu jest tylko potwierdzeniem faktu a nie uprawnienia i ma charakter dowodowy. Organ stwierdził zatem istnienie przesłanki do zameldowania E. i M. małż. K., skoro w dacie zameldowania przebywali oni w przedmiotowym lokalu. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. K. zarzucił organom rozpoznającym sprawę naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędne przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do dokonania czynności zameldowania E. i M. małż. K.. Skarżący podkreślił, że E. i M. małż. K. w dacie zameldowania nie zamieszkiwali w lokalu położonym w miejscowości S. 3. Tymczasem żaden z organów nie przeprowadził postępowania dowodowego na tę okoliczność, w szczególności nie można na potwierdzenie faktu zamieszkiwania tego brać pod uwagę wyjaśnień samych zainteresowanych, jak uczynił to organ pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że nigdy nie wyrażał zgody aby ww. osoby przebywały w przedmiotowym lokalu stanowiącym jego własność, nikt go też o taką zgodę nie pytał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącego. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że rozstrzygnięcie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na wstępie zaznaczyć należy, iż postanowieniem z dnia [...] Burmistrz S. wznowił postępowanie, zakończone decyzją własną z dnia [...] o odmowie uchylenia dokonanej czynności materialno–technicznej zameldowania E. i M. małż. K. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości S. 3, z uwagi na przedstawienie przez M. K. nowych dokumentów, nieznanych dotychczas organowi, czyli w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Okoliczność wznowienia postępowania jest bezsporna i nie budzi wątpliwości Sądu. Również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż utrzymana nią w mocy decyzja o odmowie uchylenia czynności materialno–technicznej zameldowania została wydana po wznowieniu postępowania, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] Po przeprowadzeniu postępowania we wznowionym postępowaniu, organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie uchylenia ww. czynności. Zgodnie z art. 151 § 1 w zw. z art. 150 oraz art. 149 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, właściwy do wznowienia postępowania, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której: - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (pkt 1) albo - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (pkt 2). Natomiast w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). Mając na uwadze treść powołanego przepisu, w sposób wyczerpujący określającego katalog rozstrzygnięć, jakie można wydać po wznowieniu postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzja Burmistrza S. z dnia [...] nie odpowiada żadnemu z nich. Wznowione postępowanie dotyczyło bowiem postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] Tymczasem rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zakończonym po wznowieniu postępowania, wbrew wyraźnej treści art. 151 kpa, nie odnosi się do decyzji dotychczasowej, ale dotyczy wyłącznie czynności materialno-technicznej zameldowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji rażąco naruszył przepis art. 151 k.p.a., zaś organ odwoławczy, utrzymując takie rozstrzygniecie w mocy, rażąco naruszył treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 k.p.a. Organ dopuścił się zatem w istocie takiego samego uchybienia, jakie stwierdził tut. Sąd w sprawie II SA/Ke 609/10. Jest to tym bardziej zastanawiające, że rozpatrując sprawę ponownie po wyroku w tamtej sprawie organ I instancji orzekając decyzją z dnia [...] o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania "nie zapomniał" o odniesieniu się do decyzji z dnia [...] Rozpatrując sprawę we wznowionym postępowaniu organ powinien najpierw rozstrzygnąć o uchyleniu bądź odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]i wydał rozstrzygnięcie z poszanowaniem treści art. 151 kpa. Do rażącego naruszenia w tej sprawie art. 151 kpa doszło w ocenie Sądu w wyniku niezastosowania się przez organy orzekające do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku WSA w Kielcach jaki zapadł w tej sprawie w dniu 28 października 2010r. sygn.akt II SA/Ke 609/10 tj. w wyniku naruszenia art. 153 p.p.s.a. Oczywistym jest, w myśl cytowanego art. 151 kpa., że rozpatrując sprawę we wznowionym postępowaniu organ powinien najpierw rozstrzygnąć o uchyleniu bądź odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] Dopiero potem, w razie uchylenia decyzji z dnia [...], może orzekać o uchyleniu czynności materialnoprawnej zameldowania. Natomiast odmowa uchylenia decyzji z dnia [...] czyniłaby bezprzedmiotowym rozstrzyganie o uchyleniu bądź odmowie uchylenia czynności materialnoprawnej zameldowania. Orzekając ponownie w rozpoznawanej sprawie, organy administracji publicznej, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą postępowanie zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. Przy orzekaniu we wznowionym postępowaniu zostanie uwzględniona treść art. 151 k.p.a. Z uwagi na konieczność stwierdzenia nieważności wydanych w niniejszej sprawie decyzji Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów sformułowanych w skardze. Niemniej jednak ze względu na zasadę ekonomii procesowej wyrażoną w art. 12 kpa. Sąd wskazuje na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność przebywania z zamiarem stałego pobytu w przedmiotowym lokalu E. i M. małż. K. w dacie dokonywania czynności materialno-technicznej zameldowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło