II SA/Ke 480/09
PostanowienieWSA w Kielcach2009-10-16
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewywiązania się przez wnioskodawcę z obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów i wyjaśnień?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania, nie przedłoży wymaganych dokumentów i wyjaśnień, które są niezbędne do oceny jego możliwości płatniczych. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na wnioskodawcy, a uchylenie się od złożenia dowodów jest równoznaczne z niewykazaniem podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
T. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podał skład rodziny i źródła utrzymania, jednak nie wykazał wysokości dochodów ani innego majątku poza podstawowym. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące członków rodziny, kosztów utrzymania, dochodów z gospodarstwa rolnego, dopłat, korzystania z pomocy społecznej oraz do przedłożenia konkretnych zaświadczeń. Wnioskodawca przedłożył jedynie zaświadczenie o zarobkach żony, a w pozostałym zakresie nie wykazał inicjatywy, twierdząc, że urzędy wydają zaświadczenia na polecenie sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 16 października 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
T. K. złożył w dniu 2 września 2009 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, dorosłą córką, trzema dorosłymi synami i synową. Najmłodszy syn uczy się w szkole, dwaj starsi są bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Córka pobiera rentę socjalną w wysokości 504 zł netto. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego, a jego żona z pracy fizycznej. Nie podał jednak wysokości dochodów. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku poza domem wielkości 40 m kw, ciągnikiem rolniczym i sprzętem gospodarczym.
Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych T. K., Referendarz sądowy wezwał go zarządzeniem z dnia 4 września 2009 r. wydanym w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej p.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie członków rodziny, którzy pozostają na jego utrzymaniu, miesięcznych kosztów utrzymania jego samego i rodziny, wielkości gospodarstwa rolnego, dochodu jaki przynosi, wysokości dopłat z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, o ile zostały przyznane, czy on sam i członkowie jego rodziny korzystają z pomocy społecznej, a jeśli tak, to w jakiej formie i wysokości, przedłożenie zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę I. K., zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez M. K. i S. K statusu bezrobotnego i pobieraniu albo niepopieraniu zasiłków, kopii dokumentu potwierdzającego wysokość renty socjalnej pobieranej przez A. K. w terminie 7 dni. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 8 września 2009 r. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nadesłał zaświadczenie, z którego wynika, że żona skarżącego I. K. otrzymuje miesięczne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1276 zł brutto. Ponadto oświadczył w piśmie z dnia 15 września 2009 r., że nie posiada wszystkich żądanych zaświadczeń oraz dodał, że "co niektóre urzędy twierdzą, że takie zaświadczenia wydają na polecenie Sądu". W późniejszym terminie nie złożył żadnych wyjaśnień ani dokumentów.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1115/04, niepubl.), a uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nadesłał tylko zaświadczenie o zarobkach żony. Natomiast pomimo stosownego wezwania ze strony Sądu, skarżący nie przedłożył zaświadczeń z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez dorosłych synów statusu bezrobotnego i pobieraniu albo niepopieraniu zasiłków ani kopii dokumentu potwierdzającego wysokość renty socjalnej córki (kopii decyzji o przyznaniu renty, przekazu pocztowego lub wydruku bankowego). Wbrew twierdzeniom skarżącego, właściwe instytucje wydają tego typu zaświadczenia nie tylko na polecenie Sądu, ale także na uzasadniony wniosek żądającego zaświadczenia. Zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071). organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
W pozostałych kwestiach - wskazanie członków rodziny, którzy pozostają na jego utrzymaniu, miesięcznych kosztów utrzymania jego samego i rodziny, wielkości gospodarstwa rolnego, dochodu jaki przynosi, wysokości dopłat z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, o ile zostały przyznane, czy on sam i członkowie jego rodziny korzystają z pomocy społecznej, a jeśli tak, to w jakiej formie i wysokości - skarżący miał złożyć jedynie wyjaśnienia bez konieczności przedkładania zaświadczeń czy innych dokumentów. Wnioskodawca nie zrobił tego ani w wyznaczonym 7-dniowym terminie ani później.
W rozpatrywanej sprawie uchylenie się przez wnioskodawcę od złożenia żądanych dokumentów i oświadczeń uniemożliwia ocenę jego możliwości płatniczych. Podkreślić bowiem trzeba, że Referendarz sądowy rozpatrując wniosek nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego celem dokładnego ustalenia składników majątkowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, lecz korzysta z dokumentów przedstawionych przez zainteresowanego. W świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku. Okoliczność, że skarżący nie złożył dowodów jest równoznaczne z niewykazaniem przez niego podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega zatem oddaleniu
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło