II SA/Ke 480/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. J. "A." o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 stycznia 2017r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem p o s t a n a w i a : przywrócić P. J. termin do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 11 stycznia 2017r. znak: [...] Dyrektor Izby celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 czerwca 2016r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone P. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą P. J. "A." w dniu 16 stycznia 2017r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi. W dniu 12 lipca 2017r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając to ostatnie skarżący wyjaśnił, że nie był w stanie w sposób aktywny brać udział w toku postępowania oraz samodzielnie złożyć skargi z uwagi na poważne przewlekłe choroby dzieci (porażenie mózgowe) – K. J. (ur. 10 sierpnia 2007r.) oraz M. J. (ur. 18 września 2013r.). W załączeniu strona przedstawiła orzeczenia o niepełnosprawności ww. dzieci, potwierdzające że wymagają one opieki. Z tych też względów P. J. nie był w stanie samodzielnie brać udziału w sprawie i chętnie skorzystał z oferty pomocy prawnej w toczącym się postępowaniu ze strony R. Sp. z o.o., której przedstawicielom dał się uprzednio namówić, nie znając przepisów obowiązującego prawa w zakresie gier hazardowych. Skarżący nie zdawał sobie wówczas sprawy, że reprezentować go będzie Spółka mająca z nim w toczącym się procesie sprzeczne interesy. Spółka celowo tak prowadziła i doradzała skarżącemu oraz przedstawiała sfałszowane dokumenty (umowa najmu) w toku postępowania, aby organ celny wydał decyzję uznającą go za urządzającego gry na automatach. Przedstawiciele Spółki posunęli się nawet do takiego podstępu, że podjęli się sporządzenia skargi do sądu administracyjnego, ale skargi tej nie złożyli, pomimo że strona pozostawała w przekonaniu, że skarga została złożona. Natomiast w dniu 30 czerwca 2017r. skarżący otrzymał od organu upomnienie, w związku z czym w dniu 5 lipca 2017r. udał się do siedziby Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w celu dowiedzenia się, na jakim etapie załatwiania jest złożona w jego imieniu przez prawników R. Sp. z o.o. skarga na decyzję. Dopiero wówczas strona dowiedziała się od pracowników organu, że skarga taka nie wpłynęła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli strona nie dokonała tej czynności w ustawowym terminie bez swojej winy. Z kolei stosownie do przepisu art. 87 tej ustawy uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 4). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005r., sygn. FZ 713/04). Analizując uzasadnienie rozpatrywanego wniosku P. J. stwierdzić trzeba, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło bez winy wnioskodawcy – co skarżący w wystarczający sposób uprawdopodobnił. W tym zakresie wskazać przede wszystkim na bardzo poważne schorzenia, jakimi dotknięta jest dwójka dzieci P. J., potwierdzone stosownymi orzeczeniami o niepełnosprawności, z których wynika że wymagają one nie tylko stałego współudziału na co dzień ich opiekunów w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, ale również stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (jedno z nich). Nie bez znaczenie pozostaje także całokształt pozostałych okoliczności niniejszej sprawy oraz znany Sądowi z urzędu mechanizm urządzania gier hazardowych – przy pomocy automatów wstawianych przez rozmaite spółki do lokali drobnych przedsiębiorców, którym następnie oferują pomoc prawną. Należy przy tym zwrócić uwagę, że złożone odwołanie – będące w istocie formularzem, gdzie należało jedynie wpisać datę, nr decyzji organu I instancji oraz kwotę kary pieniężnej – potwierdza że skarżący mógł korzystać w toku postępowania z pomocy prawnej R. Sp. z o.o., przy czym podmiot ten niewątpliwie miał sprzeczne z nim interesy – o czym strona mogła nie widzieć. Natomiast brak wiedzy skarżącego o tym, że nie wniesiono – pomimo zapewnień – skargi w jego imieniu ustał w dniu 5 lipca 2017r., kiedy pracownicy Izby Administracji Skarbowej poinformowali go, że skarga nie wpłynęła. W konsekwencji, P. J., wnosząc w dniu 12 lipca 2017r. skargę do tut. Sądu wraz z ww. wnioskiem, dochował terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1, spełniając zarazem wymóg z art. 87 § 4 ustawy P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a.