II SA/Ke 482/06

WyrokWSA w Kielcach2007-03-09

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która została następnie zagospodarowana pod pracownicze ogródki działkowe, mimo że w akcie notarialnym wskazano budownictwo mieszkaniowe jako cel wywłaszczenia, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która została faktycznie zagospodarowana pod pracownicze ogródki działkowe, podlega zwrotowi tylko wtedy, gdy cel ten nie został zrealizowany. W sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany (urządzenie ogródków działkowych), mimo błędnego wskazania w akcie notarialnym budownictwa mieszkaniowego, nie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości. Błędne wskazanie celu w akcie notarialnym, w świetle zebranego materiału dowodowego, stanowi oczywistą pomyłkę, a nieruchomość została wykorzystana zgodnie z rzeczywistym celem przejęcia.
Stan faktyczny
A.S. wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonej aktem notarialnym z dnia 10 kwietnia 1967 r. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Skarżąca podnosiła, że nieruchomość została wywłaszczona pod budownictwo mieszkaniowe, a faktycznie zagospodarowano ją pod pracownicze ogródki działkowe. Organy administracji obu instancji odmówiły zwrotu nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a wskazanie w akcie notarialnym budownictwa mieszkaniowego było oczywistą pomyłką. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, domagając się zwrotu nieruchomości i rekompensaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego T.G. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Ke 482/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] znak [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Starosty B. z dnia [...] znak: [...], orzekającej o odmowie zwrotu na rzecz A. S. nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa aktem notarialnym Rep. A Nr [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, położonej w K. przy ulicy G., oznaczonej w dacie nabycia numerem działki 50/1 o pow. 0,3809 ha, stanowiącej obecnie część działki oznaczonej numerem 986/4 na mapie ewidencyjnej miasta K. obręb 17, arkusz 10, na podstawie art. 9a, art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji wskazał, że aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. [...] A. S. sprzedała w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r., nr 10, poz. 64 ze zm.), na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o pow. 3809 m2, położoną w K. przy ul. L.W. (obecnie ul. G.). Z przedmiotowego aktu wynikało, że działka ta oznaczona jest na planie wpisanym do ewidencji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...]. pod nr 50/1 i zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] jest ona przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...]. nieruchomość została przekazana w użytkowanie Zarządowi Wojewódzkiemu Pracowniczych Ogródków Działkowych w K.. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z lokalizacją szczegółową Nr [...] z dnia [...]. wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. przedmiotowa działka przeznaczona została pod ogródki działkowe. Obecnie dawna nieruchomość oznaczona jako działka nr 50/1 wchodzi w skład działki oznaczonej na mapie ewidencyjnej miasta K. nr 986/4 (obręb 17). Natomiast zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia 9 sierpnia 2005 r. działka nr 986/4 o pow. całkowitej 1,0996 ha, położona w K. przy ul. G., stanowi własność Gminy K.. Jako władający wpisany jest Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w K.. W dniu 10 maja 2006 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości oznaczonej w dacie przejęcia jako działka nr 50/1, podczas których ustalono, iż znajdują się na niej ogródki działkowe. Teren ogródków jest zagospodarowany, podzielony na działki, na których znajdują się altanki, studnie, wieloletnie rośliny (drzewka owocowe i ozdobne), kwiaty i warzywa. Działka ta przebiega przez kilkanaście ogródków działkowych, zagospodarowanych i rozdysponowanych zaraz po wywłaszczeniu. Pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. A. S. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o zwrot powyższej nieruchomości. Rozpatrując ten wniosek Starosta B. decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił zwrotu. Zdaniem organu I instancji nie istnieją przesłanki umożliwiające zwrot wywłaszczonej nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, gdyż zachodzi zgodność stanu jaki powinien wynikać z realizacji celu, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, ze stanem rzeczywistym, istniejącym w czasie orzekania w przedmiocie zwrotu. Kwestię rozbieżności co do określenia celu nabycia Starosta B. wyjaśnił tym, że w akcie notarialnym [...] została popełniona oczywista pomyłka w określeniu celu nabycia działki nr 50/1. Zdaniem Starosty świadczy o tym powołana w akcie decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...], a także jej załącznik graficzny, z których wynika, że decyzja ta nie dotyczyła lokalizacji budownictwa mieszkaniowego lecz pracowniczych ogródków działkowych, a zatem działka nr 50/1 została wykorzystana zgodnie z celem jej przejęcia. Ponadto organ I instancji stanął na stanowisku, że przyczyną zaistniałej w akcie notarialnym pomyłki mogła być okoliczność, iż w tym czasie nabywano nieruchomości sąsiednie, wzdłuż ulicy G., z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. S. podnosząc, że niezrozumiałe jest dla niej podważanie zapisów w akcie notarialnym i uznawanie, że nastąpiła pomyłka zarówno w pismach przewodnich jak i toczących się rozmowach, w których powoływano się na konieczność rozbudowy miasta. Rozpoznając odwołanie Wojewoda wskazał, że instytucję zwrotu nieruchomości regulują przepisy art. 136 - 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl wskazanych przepisów zwrot nieruchomości może nastąpić gdy nieruchomość nabyta została na rzecz Skarbu Państwa na postawie indywidualnej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie wywłaszczeniowe. Wyjątki od tej zasady określone są w przepisie art. 216 w/w ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu zakres stosowania instytucji zwrotu nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa został rozszerzony m.in. na nieruchomości nabyte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r., Nr 10, poz. 64 ze zm.). Organ odwoławczy podniósł, że z treści aktu notarialnego z dnia 10 kwietnia 1967 r. Rep. A Nr 3363/67 wynika, że przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. a zatem w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujące kwestie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Organ II instancji przytoczył treść art. 136 ust. 3 oraz 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem jej przejęcia, tj. pod pracownicze ogródki działkowe, w związku z czym nie zachodzą przesłanki umożliwiające orzeczenie o jej zwrocie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda wskazał, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy to, w jakich okolicznościach skarżąca zbyła nieruchomość. Niezasadny jest także zarzut, iż organ I instancji bezpodstawnie podważył zapis w akcie notarialnym, uznając że inny cel zawarty w akcie notarialnym (budownictwo mieszkaniowe) i inny sposób wykorzystania (ogródki działkowe) to jedynie pomyłka. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że celem przejęcia przedmiotowej nieruchomości było jej zagospodarowanie pod ogródki działkowe. Organ odwoławczy ponadto wskazał, iż w myśl ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zarówno budownictwo mieszkaniowe jak też urządzenie ogródków działkowych, stanowiły cele publiczne, dla realizacji których przedmiotowa nieruchomość mogła zostać wywłaszczona. W skardze na powyższą decyzję A. S. podniosła, że z aktu notarialnego z dnia [...]. Rep. [...] wynika, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cele budownictwa mieszkaniowego dlatego też nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, że jej nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem przejęcia tj. pod pracownicze ogródki działkowe. Zarzuciła ponadto, że cytowany w zaskarżonej decyzji numer decyzji o lokalizacji szczegółowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. na str. 2 i 4 ma dwie różne daty. W związku tymi zarzutami skarżąca domagała się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz zasądzenia na jej rzecz stosownej rekompensaty za korzystanie przez Zarząd Pracowniczych Ogródków Działkowych z nieruchomości przez ponad 40 lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ przyznał , że faktycznie na str. 4 zaskarżonej decyzji wpisano błędnie datę wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. ( zamiast 24 marca 1966 wpisano datę 21 marca 1966r.), jednak omyłka ta w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną – art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 uppsa). Postępowanie przed organami administracyjnymi zostało wszczęte na wniosek skarżącej z dnia 25 kwietnia 2005r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który to wniosek A. S. uzasadniała tym, że sprzedana przez nią nieruchomość nie została wykorzystana na cel, na jaki została wywłaszczona. Prawidłowo w związku z tym organy badały w niniejszej sprawie czy faktycznie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, określone w z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami a więc czy nieruchomość w rozumieniu art. 137 ust. 1 ugn stała się zbędna. W świetle całego zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału zdaniem sądu nie może budzić żadnych wątpliwości, iż organy prawidłowo ustaliły, iż brak jest podstaw do uznania, że działka oznaczona w dacie jej zbywania numerem 50 / 1 stała się zbędna. Mianowicie w akcie notarialnym z dnia [...], którym skarżąca sprzedała w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. swoją nieruchomość powołano się na decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...]. Decyzja zaś o takim numerze, wydana w dniu [...]., dotyczy lokalizacji szczegółowej pracowniczych ogródków działkowych i budynku świetlicy. Również z załącznika do tej decyzji i sporządzonej na jego podstawie mapy wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. za nr 124/66 wynika jednoznacznie, że działka Nr 50 / 1 o pow. 3809 m² znajduje się na terenie lokalizacji pracowniczych ogródków działkowych. Dlatego też zgodzić należy się z ustaleniami organów orzekających w sprawie, że w akcie notarialnym ( jak i we wcześniejszym piśmie, poprzedzającym zawarcie umowy) błędnie wskazano, iż działka przedstawiona na planie wpisanym do ewidencji PMRN pod nr 124/66, zgodnie z decyzją z dnia [...] nr [...], przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe. Skoro nieruchomość zaraz po jej nabyciu przez Skarb Państwa została wykorzystana pod urządzenie ogródków działkowych, prawidłowo Wojewoda orzekł, iż nie jest dopuszczalny jej zwrot, albowiem cel na jaki nieruchomość została nabyta został zrealizowany. Z uwagi na wskazany na wstępie zakres kognicji sądów administracyjnych (badanie legalności decyzji a więc ich zgodności z prawem) nie jest także dopuszczalne w niniejszej sprawie orzekanie przez sąd o roszczeniach odszkodowawczych. Mając powyższe na uwadze, skoro podniesiony w skardze zarzut odnośnie ustalenia celu, na jaki nieruchomość została nabyta jest bezzasadny a zaistniały na str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji błąd w określeniu daty decyzji o lokalizacji szczegółowej nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 uppsa. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono zgodnie z § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit c oraz § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 uppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło