II SA/Ke 484/12
WyrokWSA w Kielcach2012-09-27
Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na określony cel może zostać zwrócona, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo że nieruchomość jest wykorzystywana jako droga publiczna lub ciąg komunikacyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na określony cel istotne jest, czy cel ten został zrealizowany w terminach przewidzianych w art. 137 u.g.n. Samo wykorzystywanie nieruchomości jako drogi publicznej lub ciągu komunikacyjnego, bez wykonania inwestycji drogowej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, nie wyklucza zwrotu nieruchomości. Infrastruktura techniczna wykonana po utracie ważności planu realizacyjnego nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia.Stan faktyczny
Miasto Starachowice zaskarżyło decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z 15 maja 2012 r. dotyczącą zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w Starachowicach, działki nr 2591/41, która miała być przeznaczona pod budowę osiedla domków jednorodzinnych. Skarżący twierdził, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez wykorzystanie działki jako drogi publicznej i utwardzenie pasa drogowego przez mieszkańców. Organ odwoławczy i sąd ustalili, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach przewidzianych prawem, a wykonana infrastruktura techniczna nie odpowiadała celowi wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Miasta Starachowice na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 maja 2012 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2012r. sprawy ze skargi Miasta Starachowice na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 maja 2012 r. znak: IG.XI.7515.15.2012 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia 10 lipca 2009 r. znak [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta S. od decyzji Starosty S. znak: [...] z dnia 9 marca 2012 r. orzekającej o zwrocie na rzecz A. J. i M. W. nieruchomości, położonej w S. przy ul. P.,
oznaczonej w ewidencji gruntów m. S. (obr. 04) jako działka nr 2591/41 o pow. 0,2352 ha, na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa:
I. uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 1 i w pkt 2 i w tym zakresie orzekł o:
zwrocie na rzecz A. J. i M. W., na współwłasność
w częściach równych po 1/2 części każdej z nich, prawa własności wyżej opisanej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą [...], ujawnioną jako własność Gminy S.,
ustaleniu wysokości zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwotę 12.042,24 zł, którą A. J. i M. W. są zobowiązane wpłacić solidarnie na rzecz Gminy S., po ½ części każda z nich, tj. po 6.021,12 zł, w terminie 14 dni od dnia wykonalności niniejszej decyzji,
II. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda szczegółowo przedstawił przebieg postępowania zainicjowanego złożonym przez Z. J. wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2000 r. o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości o pow. 3500 m2, która nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wskazał, że rozstrzygnięcia organu I instancji były uchylane, ponadto w sprawie zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Ke 23/06, którym Sąd uchylił decyzję Wojewody z dnia 18 listopada 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia 9 września 2005 r., w części orzekającej o odmowie zwrotu działki nr 2591/41 położonej w S., Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 235/10, którym Sąd uchylił wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 517/09, oddalającego skargę na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania temu Sądowi, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 69/11, w którym Sąd uchylił decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2009 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W toku postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana stron – w miejsce zmarłego Z. J. wstąpili jego spadkobiercy: żona A. J. i córka M. W.
Organ odwoławczy ustalił, że decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 13 czerwca 1978 r. znak: [...] wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa od S. i S. J. nieruchomość oznaczona jako działka nr 72/1 o pow. 9006 m2, położona w S. przy ul. P.,
z przeznaczeniem pod budowę domków jednorodzinnych spółdzielczych na osiedlu "W.". Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego w S. Wydziału Gospodarki Terenowej z dnia 29 kwietnia 1977 r. znak: [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu pod osiedle domków jednorodzinnych spółdzielczych "W.". Według planu realizacyjnego na tym terenie miało powstać 350 domów jednorodzinnych. Plan realizacyjny był kierowany do Zakładu "I." w K. oraz do Spółdzielni Mieszkaniowej S., co może wskazywać, że wywłaszczenie nastąpiło z przeznaczeniem pod określoną inwestycję, która miała być zrealizowana przez te właśnie podmioty. Z decyzji tej wynika również, że zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od daty podjęcia tej decyzji nie wystąpił o pozwolenie na budowę.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że skoro inwestycja budowy osiedla następowała etapami, należy przyjąć, że wskazany plan stracił swoją ważność, powstawały bowiem kolejne dokumenty zezwalające na kolejne inwestycje.
W 1994 r. został opracowany plan realizacyjny osiedla budownictwa jednorodzinnego pn. "W. V" w S., którym objęto również teren będący przedmiotem niniejszego postępowania zwrotowego. Zgodnie z tym planem obecna działka nr 2591/41 była przeznaczona pod projektowaną drogę lokalną nr 2.
W oparciu o plan realizacyjny, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 15 maja 1995 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji zadania budownictwa jednorodzinnego "W. V"
w S. W decyzji ustalono okres ważności decyzji do dnia 31 grudnia 1999 r. Decyzją z dnia 27 lipca 1998 r. ustalono warunki zabudowy
i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dróg osiedlowych osiedla "W. V", budowie wodociągu, kanalizacji sanitarnej i deszczowej w pasie dróg osiedlowych oraz budowie osiedlowego układu zasilania energetycznego
w nowoprojektowanych ulicach, zaś decyzją z dnia 7 września 1998 r. ustalono warunki zabudowy dla budowy linii kablowej n.n. celem zasilania energetycznego układu osiedlowego "W. V". Następnie Starosta S. decyzją z dnia 30 sierpnia 1999 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę ww. infrastruktury. Na przedmiotowym terenie Gmina S. wybudowała w latach 1999-2002 sieć energetyczną, wodociągową oraz kanał sanitarny, natomiast staraniem mieszkańców ul. P. w 2002 r. w pasie działki nr 2591/41 powstał gazociąg. Działka 2591//41 stanowi dotychczas nieurządzoną ulicę P. i pełni funkcję drogi dojazdowej do kilku posesji. Ustalenia te dowodzą, że w terminach 7 i 10 lat od daty, kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, na działce nr 2591/41 nie prowadzono żadnych prac związanych z celem wywłaszczenia. Inwestycje były prowadzone dopiero po wejściu w życie planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją z dnia 15 maja 1995 r., ale ich zakres nie jest tożsamy z celem na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Wprawdzie infrastruktura techniczna jest elementem osiedla, to jednak na wywłaszczonym gruncie brak jest zasadniczych elementów wprost wymienionych w zdefiniowanym w decyzji celu wywłaszczenia. Nie można więc infrastruktury zakwalifikować jako zrealizowanie celu wywłaszczenia, a ponadto prace te wykonano w latach 1999-2002, tj. 21 lat po wywłaszczeniu.
Wojewoda podkreślił, że z decyzji wywłaszczeniowej z dnia 13 czerwca 1978 r., a zwłaszcza z decyzji Urzędu Miejskiego w S. z dnia 29 kwietnia 1977 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wprost wynika, że teren objęty tą decyzją przeznaczony był pod budowę osiedla domków jednorodzinnych "W." - zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S. Podobne przeznaczenie wskazują również m.in. wniosek Zarządu Gospodarki Terenami w S. z dnia 13 kwietnia 1978 r. o wywłaszczenie nieruchomości, jak i oferta z dnia 28 marca 1978 r. skierowana do S. i S. J. o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Nie udało się odszukać i włączyć do akt sprawy załącznika graficznego (nr 1) do decyzji z dnia 29 kwietnia 1977 r. zawierającego szczegółowe określenie sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.
Działka nr 2591/41, objęta roszczeniem o zwrot, stanowi w chwili obecnej nieurządzoną ulicę P. Na podstawie uchwały Nr XX/211/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 25 maja 1987 r. ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Kieleckiego Nr 12 poz. 149 ulica ta zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich. Jednakże, uwzględniając stanowisko zawarte w wyrokach WSA w Kielcach z 24 lutego 2011r.sygn. akt II SA/Ke 69/11 oraz NSA z dnia 9 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 235/10, które wiąże tak sąd jak i organy samo zaliczenie ulicy do kategorii dróg publicznych, jak również to, że dana działka jest wykorzystywana jako ciąg komunikacyjny nie ma znaczenia.
W ocenie organu odwoławczego wobec ustaleń, iż prace inwestycyjne na przedmiotowej działce (jednakże nie tożsame z celem wywłaszczenia) były prowadzone dopiero po wejściu w życie planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją z dnia 15 maja 1995 r., prawidłowe jest stanowisko organu I instancji , iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach 7 i 10 lat od daty kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Organ podkreślił, ze wszystkie zalecenia wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z 24 lutego 2011r.sygn. akt II SA/Ke 69/11 zostały wykonane.
Zdaniem Wojewody prawidłowo również została ustalona wysokość zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości
w kwocie 12.042,24 zł. Organ odwoławczy wskazał, że konwalidował postępowanie przed organem I instancji, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 1 i 2 rozstrzygnięcia, ponieważ organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie wskazał
w sentencji decyzji, w jakich udziałach A. J. i M. W. otrzymują na własność zwracaną nieruchomość oraz nie określił kwot, które każda z nich jest zobowiązana wpłacić na rzecz dotychczasowego właściciela.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Kielcach złożyło Miasto S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Starosty S.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy stan sprawy podnosząc, że wbrew twierdzeniom obu organów rozstrzygających, z wydanych w sprawie w 2010 i 2011 r. wyroków nie wynika, aby przedmiotową nieruchomość należało zwrócić. Sądy w tych wyrokach bowiem jedynie wskazywały braki postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego, mimo uzupełnienia przez nią materiału dowodowego organ II instancji nie odniósł się do przedłożonych dowodów i nie poddał go szczegółowej ocenie. Podniosła, że nie twierdzi, że na działce 2591/41 cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach wskazanych w art. 137 u. g. n., ale z przedstawionego przez nią kalendarium wynika, że został zrealizowany cel wywłaszczenia poprzez wybudowanie na niej drogi publicznej przez zainteresowanych mieszkańców osiedla W. V. Osoby te wyrównały z pomocą ciężkiego sprzętu budowlanego teren i w pasie około 5 m utwardziły gruzem i żużlem. Podkreślił, że wskazana odnoga ulicy P. stanowi nie tylko drogę dojazdową do nieruchomości przy niej położonych ale stała się ponadlokalną, przelotową drogą publiczną dla mieszkańców osiedli W. III i W. IV do ulicy stanowiącej najważniejszą drogę w sieci komunikacyjnej południowej części miasta połączonej z drogą krajową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów, w tym decyzji administracyjnych. Sąd administracyjny, kontrolując legalność aktów wydawanych przez organy administracji publicznej, nie jest związany zarzutami jak i wnioskami skargi, ale jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma fakt, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie II SA/Ke 69/11 uchylając poprzednią decyzję wskazał na konieczność zrealizowania wytycznych zawartych w wyroku tego Sądu z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie II SA/Ke 23/06 i ustalenia jaki był stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dacie złożenia wniosku o jej zwrot, a w szczególności, czy cel określony w decyzji wywłaszczeniowej oraz w decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 29 kwietnia 1977r. został do tej daty zrealizowany. Wskazał, że dla powyższego niezbędnym będzie wyjaśnienie, czy plan realizacyjny zachował ważność, a tym samym, czy w ogóle doszło do zrealizowania inwestycji zainicjowanej decyzją z dnia 29 kwietnia 1977r. Dokonanie ustaleń w tym zakresie da podstawę do zbadania i oceny, czy jakiekolwiek prace związane z zagospodarowaniem spornej działki (zwłaszcza jeśli zostały wykonane przez innych inwestorów aniżeli wskazani już wyżej odbiorcy decyzji realizacyjnej) – które zostały przeprowadzone przed datą złożenia wniosku w sprawie – mogą być uznane za realizację celu wywłaszczenia.
Dokonując sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, należy rozważyć, czy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy zastosowały się do powyższych wskazań, zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 nr 102 poz. 651) dalej zwana "u.g.n", zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: - pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo - pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Jak wskazują ustalenia organów obu instancji, nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została przeznaczona pod budowę domków jednorodzinnych.
Z decyzji Urzędu Miejskiego w S. z dnia 29 kwietnia 1977 r.
o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu osiedla domków jednorodzinnych "W." oraz decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 13 czerwca 1978 r. o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa wynika, że nieruchomość, której część stanowiąca działkę nr 2591/41 jest przedmiotem postępowania, została przeznaczona pod budowę domków jednorodzinnych – spółdzielczych na osiedlu "W. " w S. Zasadnie zatem organy ustaliły, że celem na jaki została wywłaszczona nieruchomość, której zwrotu części domagają się skarżące, była budowa domków jednorodzinnych.
Plan realizacyjny zakładał powstanie 350 domków jednorodzinnych – spółdzielczych i był kierowany do Zakładu "I.
w K. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej S., z zastrzeżeniem, że zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu, albo w ciągu roku od podjęcia decyzji nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Nie jest między stronami sporne, że plan realizacyjny stracił ważność,
a przedmiotowa działka została objęta planem realizacyjnym stanowiącym załącznik do decyzji z 15 maja 1995 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji osiedla budownictwa jednorodzinnego W. V, z przeznaczeniem pod drogę lokalną nr 2. Powyższe oznacza, że do 1995 r. a zatem w terminach określonych w art. 137 u.g.n cel wywłaszczenia na nieruchomości oznaczonej nr 2591/41 nie został zrealizowany.
Decyzją z dnia 27 lipca 1998 r. Prezydent Miasta S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dróg osiedlowych osiedla W. V, budowie wodociągu, kanalizacji sanitarnej
i deszczowej w pasie dróg osiedlowych oraz budowie osiedlowego układu zasilania energetycznego w nowoprojektowanych ulicach. Inwestycją tą objęto również teren będący przedmiotem niniejszego postępowania zwrotowego. Wnioskodawcą
i równocześnie adresatem tej decyzji była gmina oraz strony według rozdzielnika zaś inwestorem gmina S. (wydział urzędu) a zatem inny inwestor niż wskazany w decyzji z dnia 29 kwietnia 1977 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego jak również inne, w stosunku do tego planu, było przeznaczenie działki: budowa domków jednorodzinnych w decyzji z 1977 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 13 czerwca 1978 r.
o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz droga lokalna
w decyzji z dnia 15 maja 1995 r.
Wobec powyższego prawidłowo organy oceniły, w świetle wskazań Sądu, że jakkolwiek wykonana do złożenia wniosku o zwrot infrastruktura techniczna (podziemna linia wodociągowa, zasilanie energetyczne) jest elementem osiedla, to zakres prac inwestycyjnych wykonanych w latach 1999-2002 nie jest tożsamy ze zdefiniowanym w decyzji celem wywłaszczenia. Ponadto infrastruktura ta została wykonana na podstawie nowej decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z 1994 r.
i przez inny podmiot niż będący adresatem decyzji stanowiącej podstawę wywłaszczenia. Warto również zauważyć, że celem wywłaszczenia była budowa domków jednorodzinnych, a nie budowa infrastruktury technicznej. Podkreślić należy, że powstanie infrastruktury może być związane z budową osiedla domków, jednak wedle aprobowanego przez Sąd orzekający orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym wyroku NSA z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 235/10, wybudowanie infrastruktury technicznej (uzbrojenia terenu) nie stanowi przeszkody zwrotu nieruchomości. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 30 czerwca 2000 r. I SA 1088/99 nie pub.: "budowa infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji wraz z przyłączami - z natury rzeczy - nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli" (analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 777/06, dostępne w LEX nr 258375). Cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle, stosownie do treści art. 136 u.g.n. zakazującego przeznaczenia nieruchomości na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu.
Kończąc tę część rozważań, stwierdzić należy, że skoro decyzja
o zatwierdzeniu planu realizacyjnego stanowiąca podstawę wywłaszczenia utraciła moc, to wykonanie infrastruktury technicznej na podstawie decyzji z 1995 r. przez inny podmiot, w której przeznaczenie przedmiotowej działki było inne niż wskazane w tym planie, nie można uznać za realizację celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej oraz w decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 29 kwietnia 1977 r.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi, przede wszystkim podkreślić należy, że strona skarżąca nie kwestionuje stanowiska organów, że w terminach wskazanych w art. 137 u.g.n cel wywłaszczenia wynikający z planu realizacyjnego stanowiącego podstawę decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości nie został zrealizowany. Natomiast realizację celu wywłaszczenia na dzień złożenia wniosku
o zwrot nieruchomości wywodzi z faktycznego wykorzystania działki jako ciągu komunikacyjnego, wskazując na jego publiczny charakter oraz utwardzenie przez mieszkańców osiedla pasa drogowego.
Powyższe okoliczności nie mogą jednak stanowić o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Jak bowiem wyjaśnił NSA w sprawie sygn. akt I OSK 235/10, a następnie WSA w Kielcach w wyroku w sprawie II SA/Ke 69/11, którą to oceną z mocy art. 153 p.p.s.a Sąd orzekający w niniejszym składzie jest związany, dla rozstrzygnięcia o zwrocie danej nieruchomości bez znaczenia jest samo zaliczenie ulicy do kategorii dróg publicznych, jak również to, że dana działka jest wykorzystywana jako ciąg komunikacyjny, a tym samym jest potrzebna okolicznym mieszkańcom jako dojazd do ich posesji, gdyż okoliczności te nie są objęte hipotezą art. 137 u.g.n. Negatywną przesłankę rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi jedynie realizacja inwestycji w postaci budowy ulicy polegająca na wykonaniu konkretnych robót i nakładów inwestycyjnych wskazujących na wykonanie takiego obiektu budowlanego - art. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007, nr 19, poz.115), zgodnie z którym "droga" to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Nie jest natomiast równoznaczne z wykonaniem (wybudowaniem) ulicy, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wydzielenie pasa gruntu przeznaczonego pod ulicę, jej utwardzenie czy też wykorzystywanie danej nieruchomości jako ciągu komunikacyjnego.
Nie sposób także podzielić zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1
i art. 107 § 1 kpa poprzez nie ustalenie stanu faktycznego w sposób wystarczający pod kątem zajścia okoliczności przewidzianych w art. 137 u.g.n. Organ nie kwestionował eksponowanych w skardze okoliczności takich jak utwardzenie pasa gruntu, wykorzystywanie jako ciągu komunikacyjnego, łącznika z ulicą stanowiącą ważną drogę w sieci komunikacyjnej południowej części miasta połączonej z drogą krajową, lecz prawidłowo, zgodnie z oceną zawartą w wyroku WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 69/11 przyjął, że nie można tych czynności uznać za realizację inwestycji drogowej i wykonanie obiektu budowlanego w rozumieniu art. art. 4 pkt. 2 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem Sądu organy precyzyjnie i dokładnie ustaliły przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wynikające z wskazanego przepisu: kwestię legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, kwestię podstawy prawnej wywłaszczenia oraz sprawę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.
Reasumując stwierdzić należy, że wskazania Sądu zostały wykonane przez organy prawidłowo, słusznie także organy ustaliły, że nie został zrealizowany cel na który wywłaszczono nieruchomość będącą przedmiotem wniosku o zwrot tak w terminach określonych w art. 137 u.g.n. jak i przed złożeniem wniosku o zwrot. Prawidłowo także, co nie było w sprawie kwestionowane, organy obliczyły wysokość kwoty odszkodowania należnej Gminie S.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu,
o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło