II SA/Ke 488/10

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 10 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. z dnia 26 października 2010 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. A. C. złożyła w dniu 24 sierpnia 2010 r. na formularzu PPF wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni ma 84 lata, jest osobą niepełnosprawną, pozostaje w separacji z mężem i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1720 zł. Skarżąca wykazała własność nieruchomości rolnych o powierzchni 1,25 ha i 5 ar, domu wielkości 72 m kw, stodoły i obory. Skarżąca podała, że cierpi na liczne schorzenia, w tym choroby stawów i układu ruchu oraz białaczkę, co potwierdzają kopie dołączonych do wniosku zaświadczeń lekarskich. Wnioskodawczyni oświadczyła, że większość dochodu przeznacza na zakup leków, do wniosku dołączyła faktury na zakup leków nie przekraczające kwoty 200 zł miesięcznie. Z dołączonych faktur wynika również, że skarżąca korzystała w 2009 r. z zabiegów rehabilitacyjnych tens za 5 zł i masażu za 150 zł. Wnioskodawczyni przedłożyła także faktury: z dnia 5 lutego 2009 r. za usługę prawną na kwotę 1000 zł oraz z dnia 1 lipca 2010 r. za reprezentowanie przez adwokata przed sądem I instancji w sprawie o rozgraniczenie na kwotę 1830 zł. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 1 września 2010 r. oddalono wniosek o ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. odrzucił sprzeciw A. C. od postanowienia Referendarza sądowego. W dniu 26 października 2010 r. skarżąca ponownie złożyła formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku podała te same dane, co poprzednio. Dodała, że od 2001 r. prowadzi sprawy sądowe o rozgraniczenie i wciąż wydaje część dochodu na koszty z tym związane, łącznie z honorarium dla adwokatów. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. Wnioskodawca powinien zatem rzetelnie i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Poza sporem jest także to, że strona domagająca się przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności powinna sama zabezpieczyć na ten cel stosowne środki, czyli właściwie zaplanować swe wydatki oraz poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero, gdy jej majątek i dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności lub gdy pomimo dokonanych oszczędności nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, można zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody z budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że stać jej na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru. Skarżąca dysponuje stałym dochodem z emerytury, a wykazane przez nią wydatki na leki, leczenie i rehabilitację nie przekraczają jej możliwości finansowych. Dodatkowo wnioskodawczyni z osiąganego dochodu jest w stanie pokryć koszty prowadzonych od kilku lat postępowań sądowych i honorarium dla adwokatów. Wobec powyższego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podlega oddaleniu jako bezzasadny. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 art. 245 § 1 i 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.