II SA/Ke 489/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Rosiak - Doroz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2007r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] znak: [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], odmawiającej "wydania decyzji nakazującej zmniejszenie okapu wykonanego od strony północnej budynku usytuowanego na działce nr ewid. 246, położonej w B. przy ul. W. oraz przeniesienia rury spustowej wykonanej przy narożu północno-wschodnim od strony północnej na stronę wschodnią" - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że decyzja została podjęta przez organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i po ustaleniu w trakcie oględzin dokonanych na działce przy ul. W. w B. na skutek interwencji A. W., że nad częścią budynku wykonany został trójspadowy dach (ze spadkiem w kierunku wschodnim, północnym oraz południowym) pokryty papą. Wykonane zostało także ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem, a także przeprowadzono szereg robót remontowych związanych z wykonaniem m.in. instalacji elektrycznej, centralnego ogrzewania (z wydzieleniem pomieszczenia kotłowni), montażem stolarki okiennej i drzwiowej. W pomieszczeniu gospodarczym od strony zachodniej budynku wykonano ścianę szczytową z cegły ceramicznej oraz wieniec żelbetowy oparty na tej ścianie oraz pozostałych ścianach pomieszczenia (bez stropu). Przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność J. K., S. O. i E. C. zamieszkałego za granicą. Inwestorem, który rozpoczął i wykonał roboty budowlane związane m.in. z wymianą więźby dachowej nad częścią przedmiotowego budynku i wykonaniem wieńca żelbetowego oraz wykonaniem murowanej ściany szczytowej zachodniej bez dokonania czynności formalno prawnych był J. K. Zdaniem organu odwoławczego, zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane roboty takie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a ich samowolne wykonanie podlega przepisom art. 50 i 51 tej ustawy, skoro jednak organ I instancji stwierdził, że roboty budowlane zostały w całości zakończone, a przy tym ich stan nie budzi zastrzeżeń organu (zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną) - nie było podstaw do ich wstrzymania w drodze postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego. Brak jest również podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia tych robót do zgodności z przepisami. Wobec zaś żądania A. W., dotyczącego zmniejszenia okapu dachu wystającego na jej posesję od strony północnej, przeniesienia rury spustowej ze strony północnej budynku na stronę wschodnią zasadnie organ I instancji, korzystając a contrario z przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydał decyzję odmawiającą nakazania tych czynności. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności określone przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2, gdyż wykonany zakres robót nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów, a zatem nie istnieje stan podlegający uregulowaniu w trybie tego przepisu. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonany zakres robót należy uznać za remont polegający na odtworzeniu stanu pierwotnego dachu bez zmian jego pierwotnego kształtu i usytuowania. Dla organów nadzoru budowlanego nie ma znaczenia, że w chwili obecnej okap jest o kilka centymetrów dłuższy od starego okapu, gdyż przepisy prawa budowlanego nie określają szerokości okapu, jaka może wystawać na działkę sąsiednią. Nie można także, zdaniem organu odwoławczego potwierdzić zasadności zarzutu dotyczącego nieprawidłowości odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku. Naroże północno-wschodnie budynku, a tym samym rura spustowa usytuowana na ścianie północnej znajduje się poza ogrodzeniem działki skarżącej, przy chodniku ulicy W., a jednocześnie odpływ został skierowany na stronę wschodnią, tj. w kierunku ulicy, co nie stanowi sprzeczności z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, że naruszenie posiadania działki skarżącej oraz naprawienie szkód spowodowanych wykonanymi przez inwestora robotami nie podlega właściwości organów nadzoru budowlanego, rozstrzygane jest na drodze postępowania cywilnego. Skarżąca podpisała bez zastrzeżeń protokół oględzin dokonanych w dniu [...], zatem trudno uznać jej argumenty, dotyczące braku jej uczestnictwa w tych oględzinach. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła A. W., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła, że parametry domu uległy zmianie. Okap został przedłużony o 20cm. Zdaniem skarżącej okap "nie ma prawa wystawać na sąsiednia działkę". Utrudnia to dojście do dachu jej budynku oraz pozostawia drogę "do przywłaszczenia sobie części dachu". Ponadto skarżąca podała, że rura spustowa powinna pozostać na ścianie wschodniej wpuszczona w ocieplenie ściany, a dla bezpieczeństwa odpływ odprowadzony kratką poza chodnik. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, aczkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie są tożsame z przedstawionymi przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdził, że inwestor wykonał roboty budowlane związane m.in. z wymianą więźby dachowej nad częścią przedmiotowego budynku, wykonaniem wieńca żelbetowego oraz wykonaniem murowanej ściany szczytowej zachodniej, które wymagały pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że wykonany zakres robot należy uznać za remont polegający na odtworzeniu stanu pierwotnego dachu bez zmiany jego pierwotnego kształtu i usytuowania. Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Bezspornym w sprawie jest także, że inwestor nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani też nie dokonał zgłoszenia przedmiotowych robót budowlanych, uznanych przez organ za remont, czyli wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robot budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy których ustawa dopuszcza stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 7 i 8 ustawy). Organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ roboty budowlane zostały w całości zakończone, a "ich stan nie budził zastrzeżeń organu (zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną)" nie było podstaw do ich wstrzymania w drodze postanowienia z zastosowaniem art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy oraz do nałożenia na inwestora obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy w celu doprowadzenia tych robót do zgodności z przepisami. Zauważyć należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jednak w uzasadnieniu decyzji, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że wykonany zakres robót budowlanych nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów organ nie wykazał tej zgodności z konkretnymi przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi, które mają w sprawie zastosowanie. Powoduje to, że Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji nie może dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Organ nie dokonał także ustaleń w przedmiocie stanu pierwotnego obiektu budowlanego, wobec czego nie można także ocenić, czy wykonane roboty budowlane stanowią odtworzenie stanu pierwotnego, czyli remont. Zbadanie tych istotnych okoliczności ma także znaczenie z tego względu, że skarżąca w toku postępowania zarzuciła naruszenie przepisów w zakresie długości okapu wystającego poza budynek, a także ułożenia rury spustowej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie niniejszej brak jest koniecznych ustaleń i rozważań organu administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa, nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Braki postępowania wyjaśniającego spowodowały, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wyeliminowanie tych wad powinno nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Wskazać także należy, że organy obu instancji, stwierdzając że współwłaścicielami nieruchomość, na której wykonywane były przedmiotowe roboty budowlane są J. K., S. O. i E. C. przeprowadził postępowanie bez udziału E. C. W związku z tym Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 oraz art. 135, art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).