II SA/Ke 489/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO), po rozpatrzeniu ponaglenia [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez działającego z upoważnienia Wojewody Dyrektora Polityki Społecznej i Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2015/2016, wnioskowanych na dziecko [...]: 1. wskazało, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz stwierdziło, że naruszenie to miało charakter rażącego naruszenia prawa, 2. wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 9 kwietnia 2021 r.; 3. zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości postępowania. Decyzją z dnia [...] Wojewoda przyznał [...] prawo do świadczeń rodzinnych na okres od 1 lutego 2016 r. do 31 października 2016 r., w postaci: 1. zasiłku rodzinnego na dziecko [...], ur. 13 stycznia 2003r., w kwocie 118,00 zł miesięcznie, 2. jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na rok szkolny 2016/2017, na dziecko [...] w wysokości 100,00 zł w miesiącu wrzesień 2016 roku. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 1 lit. j, art. 12 ust. 1, art. 68 ust. 1 lit. a i b (iii) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE. L. 2004 Nr 166, str. 1 ze zm.), art. 23a ust. 5 i ust. 6 oraz art. 25 ust. 1 w związku z art. 21 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020r. poz. 111 ze zm.). W pouczeniu zawartym w doręczonej [...] w dniu 12 kwietnia 2021 r. decyzji zawarto informację, że "stronie przysługuje od niniejszej decyzji odwołanie do SKO, które należy wnieść w terminie 14 dni za pośrednictwem Wojewody Świętokrzyskiego". W dniu 13 kwietnia 2021 r. (data nadania) [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – za pośrednictwem SKO – skargę, wskazując że cyt. "Urząd Wojewódzki nie zastosował się do postanowienia SKO będącego odpowiedzią na (...) ponaglenie. Przyznając świadczenie rodzinne poinformował mnie, że strona niemiecka nie posiada dokumentów potwierdzających zatrudnienie matki dziecka, co jest powodem nieprzyznania dodatku". W piśmie z dnia 26 maja 2021 r. skarżący zarzucił Wojewodzie nieprawidłowe ustalenia co do koordynacji świadczeń i uznanie, że przez przeważający okres czasu matka dziecka zamieszkuje na terytorium Niemiec. Dodatkowo [...] wyjaśnił, że jego pismo dotyczy skargi na bezczynność organu I instancji po wydaniu postanowienia SKO. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2021 r. tut. Sąd, w związku z treścią ww. pisma z dnia 26 maja 2021 r. : 1. wyłączył do odrębnego rozpoznania skargę a [...]a na bezczynność Wojewody w przedmiocie świadczeń rodzinnych; 2. jako zaskarżoną w niniejszej sprawie uznał decyzję Wojewody z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Pokreślić trzeba, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na decyzję administracyjną, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy został wyczerpany tryb przewidziany w art. 127 § 1 i 2 K.p.a., to znaczy doszło do złożenia odwołania od decyzji wydanej w I instancji do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie rozstrzygnięciem takim (wydanym w I instancji) jest decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 8 kwietnia 2021 r. w przedmiocie przyznania [...] prawa do świadczeń rodzinnych – wydana m.in. na podstawie art. 23a ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który przewiduje – w zakresie tam określonym – właściwość wojewody jako organu I instancji. Z kolei zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r. poz. 1428) w sprawach z wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, złożonych przed dniem 1 stycznia 2019 r., organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze. Jak wyżej wspomniano, skarżący został pouczony o prawie i sposobie wniesienia odwołania od decyzji Wojewody. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega zaś dopiero decyzja organu II instancji (w niniejszej sprawie SKO), wydana po rozpoznaniu złożonego odwołania od rozstrzygnięcia organu I instancji – którym w niniejszej sprawie jest Wojewoda. Kognicji sądowoadministracyjnej podlegają bowiem wyłącznie rozstrzygnięcia wydane w rezultacie wniesionego zażalenia, bądź odwołania, zaś możliwość skontrolowania wydanych w ramach tych postępowań rozstrzygnięć organów I instancji wynika z art. 134 (orzekanie w granicach sprawy) oraz z art. 135 p.p.s.a. Mając na uwadze treść powołanych przepisów stwierdzić trzeba, że skarga wniesiona przez [...] na decyzję organu I instancji z dnia 8 kwietnia 2021r. jest niedopuszczalna. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. wyraźnie bowiem przewiduje możliwość wniesienia skargi "po wyczerpaniu środków zaskarżenia". Tymczasem kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie – co jest oczywiste – zostało wydane przed wniesieniem odwołania od tej decyzji, co w konsekwencji powoduje niemożność zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.