II SA/Ke 490/17
WyrokWSA w Kielcach2017-09-21
Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmian w ewidencji na podstawie dokumentów historycznych, które nie odzwierciedlają aktualnego stanu prawnego nieruchomości, a istnieją późniejsze dokumenty wskazujące na inny stan prawny?Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrujący, a nie konstytutywny; nie tworzy ani nie nadaje praw do nieruchomości, a jedynie odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie dokumentów wskazujących na aktualny stan prawny, a dokumenty historyczne, nawet potwierdzone, nie mogą stanowić podstawy do aktualizacji, jeśli istnieją późniejsze, wiążące dokumenty.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...] i [...] w celu ujawnienia stanu prawnego zgodnego z dołączonymi dokumentami historycznymi. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na istnienie późniejszych dokumentów prawnych, które odzwierciedlają inny stan prawny nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, w tym uznanie dokumentów potwierdzonych przez notariusza za kopie historyczne oraz pominięcie istotnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi W. D., M. W. i H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
II SA/Ke 490/17
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. znak: [...] o odmowie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. gmina S. działek oznaczonych numerami [...] i [...] zgodnie ze stanem prawnym uwidocznionym w dokumentach dołączonych do wniosku M. W., H. G. i W. D., reprezentowanych przez S. G..
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji podniósł, że w dniu 22 września 2016 r. S. G. złożył w Starostwie Powiatowym w S. "Zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków" dotyczące działek nr [...] , [...] i [...] położonych w S. przy ul. W. 9 i 11, do którego S. G. dołączył następujące dokumenty: kserokopię mapy synchronizacyjnej nr [...], postanowienie Sądu Grodzkiego w S. z dnia 26 września 1947r., [...], pismo z dnia 3 maja 1975 r., sygn. akt [...], pismo z dnia 31 grudnia 2007 r. potwierdzone przez Sąd Rejonowy w S. oraz kopie dokumentów potwierdzonych notarialnie tj.: planu gruntów z 1947 r. sporządzonego przez mierniczego przysięgłego R. G., szkicu polowego sporządzonego w S. w dniu 17 sierpnia 1967 r. o numerze ewidencyjnym [...], planu sporządzonego w dniu 10 sierpnia 1967 r. o numerze ewidencyjnym [...] postanowienia Sądu Powiatowego w S. z dnia 30 września 1967r. sygn. akt Ns [...], postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 19 maja 1975 r. sygn. akt Ns [...], pismo Prezesa Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 marca 2012 r., [...], a także kopię pisma z dnia 19 września 2016 r. skierowanego przez S. G. do Starostwa Powiatowego w S.. Przy piśmie z dnia 10 października 2016 r. S. G. przekazał do Starostwa Powiatowego w S. pełnomocnictwo udzielone mu przez M. W. i W. D. będące współwłaścicielkami działki nr [...] oraz przez H. G. współwłaściciela działki nr [...] i właściciela działki nr [...] położonej w S.. Jednocześnie pismem z dnia 10 października 2016 r. S. G. zmodyfikował swoje żądanie zawarte w "Zgłoszeniu zmian danych ewidencji gruntów i budynków" z dnia 22 września 2016 r., ograniczając je do działek nr [...] i [...] .
Pismem z dnia 8 listopada 2016 r. znak: [...] Starosta udzielił wyjaśnień wnioskodawcy twierdząc, że jego żądanie sprowadza się do historycznej analizy stanu prawnego nieruchomości, przy czym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia 13 marca 2017 r. skierowanym do S. G. oraz do wiadomości Starosty stwierdził, że jeżeli przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie są wystarczające do wprowadzenia żądanej zmiany, Starosta powinien odmówić aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym organ I instancji wydał ww. decyzję z dnia 9 maja 2017r. odmawiającą wprowadzenia wnioskowanych zmian, albowiem dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie mogą być podstawą do wprowadzenia żądanej zmiany, gdyż w przedmiotowej sprawie istnieją dokumenty późniejsze, z których wynika inny stan prawny przedmiotowych gruntów.
Strona wywiodła odwołanie od powyższej decyzji.
Na skutek jego rozpoznania, organ II instancji zważył, że w 1969 r. została założona ewidencja gruntów dla miasta S. W rejestrze gruntów sporządzonym w 1969 r. pod pozycją rejestrową nr 228 jako osoby władające gruntem stanowiącym działki nr [...] , [...] zostali wpisani: M. i A. małż. G.. Następnie w 1974 r. wprowadzono zmianę wykazaną pod numerem [...] wykazu zmian, polegającą na wpisaniu pod pozycją rejestrową nr [...] działki nr [...] o powierzchni 0,0632 ha wykazanej dotychczas pod numerem [...] Przy działce nr [...] w rejestrze gruntów pod numerem 228 dopisano również numer aktu własności ziemi: [...] z dnia 21 lutego 1972 r., na mocy którego A. i M. G. stali się właścicielami nieruchomości położonej w S. o powierzchni 0,0632 ha oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] . Powyższy akt własności ziemi był podstawą do założenia księgi wieczystej nr [...] (obecnie [...] [...] i został złożony do akt tej księgi. Na mapie sytuacyjnej wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 28 kwietnia 1970 r. za numerem [...], sporządzonej w dniu 11 kwietnia 1972 r., złożonej do akt tej księgi również powołano akt własności ziemi nr [...] jako dokument własności dla działki nr [...] . W dniu 25 maja 1972 r. została zawarta umowa ustanowienia odrębnej własności lokali sporządzona w formie aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] dotycząca budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] , w którym omyłkowo podano nieprawidłowy numer ([...]) aktu własności ziemi z dnia 21 lutego 1972 r. W latach 1987-1989 przeprowadzono aktualizację ewidencji gruntów i budynków miasta S.. W rejestrze gruntów sporządzonym w 1988 r. pod numerem [...] wykazano działkę nr [...] o powierzchni 0,0626 ha.
W 2003 r. dokonano podziału działki nr [...] stanowiącej wówczas własność S. G. w 1/3 części, W. D. w 1/3 części, Z. H. w 2/15 części oraz H. G. w 1/5 części. Podział działki nr [...] na działki nr: [...] o powierzchni 0,0492 ha i [...] o powierzchni 0,0134 ha został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 28 sierpnia 2003 r., a dokumentację dotyczącą tego podziału włączono do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 sierpnia 2003 r. pod numerem 2789-67/09. Ówcześni właściciele działki nr [...] tj. S. G., Z. H., W. D. i H. G. przyjęli granice nieruchomości podlegającej podziałowi bez zastrzeżeń według stanu wykazanego w ewidencji gruntów i budynków m. S.. Następnie w dniu 9 marca 2004 r. został zawarty akt notarialny Rep. "A" Nr [...] zawierający umowę o dział spadku i zniesienie współwłasności, ustanowienie odrębnej własności lokali i umowę darowizny. Mapa podziału działki nr [...] włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 sierpnia 2003 r. pod numerem 2789-67/09 stanowiła jeden z dokumentów będących podstawą do zawarcia ww. aktu notarialnego z 2004 r., zgodnie z którym własność nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] nabyli: Z. H. w udziale wynoszącym 5471/37966 części, W. D. w udziałach wynoszących 3678/37966 części i 6145/37966 części, H. G. w udziałach wynoszących 1793/37966 części i 5992/37966 części oraz M. W. w udziałach wynoszących 5992/37966 części i 8895/37966 części. Natomiast własność nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] nabył w całości H. G.. Dla działki nr [...] o powierzchni 0,0492 prowadzona jest księga wieczysta nr [...] /0, natomiast dla działki nr [...] o powierzchni 0,0134 ha prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Na wniosek H. G. z dnia 25 października 2012 r. wprowadzono w ewidencji gruntów i budynków zmianę polegającą na wykazaniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] , [...] i działką nr [...] wynikającego z rozgraniczenia oraz na wykazaniu nowych powierzchni działek nr [...] , [...] . Przedmiotowej zmiany dokonano na podstawie dołączonego do wniosku wykazu zmian danych ewidencyjnych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 października 2012 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I Ns [...], a także postanowienia Sądu z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt II Ca [...]. Na mocy postanowienia z dnia 29 października 2010 r. Sąd Rejonowy w S. dokonał rozgraniczenia działek położonych w S. o numerach ewidencyjnych [...] i [...] z działką o numerze ewidencyjnym [...] na podstawie mapy sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 lipca 2010 r. W wyniku rozgraniczenia nastąpiła zmiana powierzchni działek. Z wykazu zmian gruntowych zamieszczonego w dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 października 2012 r. pod numerem [...] wynika, że powierzchnia działki numer [...] z powierzchni wynoszącej 0,0492 ha zmieniła się na powierzchnię wynoszącą 0,0506 ha, powierzchnia działki nr [...] z powierzchni wynoszącej 0,0134 ha zmieniła się na powierzchnię wynoszącą 0,0135 ha, natomiast powierzchnia działki nr [...] z dotychczasowej wynoszącej 0,0711 ha zmieniła się na powierzchnię wynoszącą 0,0701 ha. Stan wynikający z rozgraniczenia nie został ujawniony w księgach wieczystych nr [...] i nr [...].
Aktualnie w rejestrze gruntów miasta S. działka numer [...] figuruje jako własność W. D., H.a G., K. H., M. W. i M. G., a działka numer [...] jako własność H. G..
W związku z powyższymi ustaleniami faktycznymi organ odwoławczy powołał treść § 44 i 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) i podniósł, że w świetle powyższych przepisów oraz w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, starosta jako organ I instancji w sprawach dotyczących ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje. Poprzez żądanie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić praw do nieruchomości.
S. G., żądając zmiany danych ewidencji gruntów i budynków, polegającej na doprowadzeniu przedmiotowych nieruchomości do zgodności ze stanem prawnym, dołączył do "Zgłoszenia zmian danych ewidencji gruntów i budynków" złożonego w Starostwie Powiatowym w S. w dniu 22 września 2016 r. kopie dokumentów historycznych takich jak: mapa synchronizacyjna nr [...], postanowienie Sądu Grodzkiego w S. z dnia [...] września 1947r. nr [...], plan gruntów z 1947 r. sporządzony przez mierniczego przysięgłego R.G., szkic polowy sporządzony w S. w dniu 17 sierpnia 1967 r. o numerze ewidencyjnym 1249/4/309/67, plan sporządzony w dniu 10 sierpnia 1967 r. o numerze ewidencyjnym 249/4/309/67, postanowienie Sądu Powiatowego w S. z dnia [...] września 1967 r. sygn. akt Ns [...], postanowienie Sądu Powiatowego w Ostrowcu Wydział Zamiejscowy w Opatowie z dnia 19 maja 1975 r., sygn. akt Ns [...].
Jednakże, jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy, wskazując na wyrok sądu administracyjnego, w ewidencji gruntów i budynków obowiązuje zasada chronologii wpisów, z której wynika, że dokumenty, które określają poprzedni stan prawny działek gruntu, nie mogą stanowić podstawy do ujawnienia tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, gdy pojawił się nowy, późniejszy stan stwierdzony kolejnymi dokumentami, z którymi ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego. Zatem istnienie dokumentów późniejszych wyklucza możliwość posłużenia się dokumentami wcześniejszymi. W przedmiotowej sprawie istnieją dokumenty późniejsze w stosunku do tych przedstawionych przez wnioskodawcę.
W tej sytuacji, jak stwierdził organ odwoławczy, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie dowód z dnia 1 lutego 1972 r. tj. pismo M. G. i dołączony do tego pisma protokół opisany w odwołaniu S. G., tym bardziej, że dokumenty te nie mogły w przeszłości i nie mogą obecnie stanowić podstawy do wprowadzenia jakiejkolwiek zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Organ II instancji podniósł następnie, że dokumenty będące podstawą do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zostały wymienione w art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629), a także w § 12 § 35 i § 36 cyt. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Pismo M. G. z dnia 1 lutego 1972 r. i dołączony do tego pisma protokół nie stanowią dokumentów wymienionych w tych przepisach.
Odnośnie wniosku z dnia 28 kwietnia 2017 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że załączone do niego kopie dokumentów, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, włączone zostały do akt sprawy organu I instancji, ale nie wnoszą one do sprawy żadnych nowych okoliczności. Ponadto w większości są to kopie dokumentów o znaczeniu historycznym, które nie mogą stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
W kwestii żądania strony co do uznania za stronę postępowania właściciela działki nr [...] organ ocenił je jako bezpodstawne, gdyż wnioskodawca ograniczył swoje żądanie wyłącznie do działek nr [...] i [...] położonych w S.. Postępowanie nie dotyczy działki numer [...] położonej w S. będącej własnością A. B. , zatem nie jest on stroną przedmiotowego postępowania. Nadto sprawa przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] a działką nr [...] została rozstrzygnięta w postępowaniu rozgraniczeniowym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w S..
W konkluzji organ odwoławczy podniósł, że biorąc pod uwagę dokumenty złożone przez S. G., w świetle przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów budynków, brak jest podstaw do wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych na podstawie tych dokumentów, dlatego decyzja wydana w I instancji jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiedli W. D., H. G. i M. W.(reprezentowani przez S. G.), podnosząc, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa.
Strona zarzuciła, że w stosunku do działki G. nr [...] od dnia 28 czerwca 1970 r. do chwili obecnej łamane jest prawo. Skarżący wskazali na brak czynnego udziału w postępowaniu właściciela działki nr [...] - A. B. Ponadto w decyzji wykazano część dokumentów, nie odnosząc się do treści dokumentu, nadto niewygodne dokumenty pominięto, a dokumenty prawne uznano za kopie. Strona podniosła także, że w decyzji nie wyjaśniono, kto winien rozpatrzyć sprawę. Zarzuciła, że potwierdzone dokumenty przez notariusza, sąd i Prezesa Sądu Okręgowego uznano za kopie, a wniosek z dnia 28 kwietnia 2017 r. skierowany do Starosty w zaskarżonej decyzji uznano za nieistotny. Skarżący zwrócił uwagę na przepisy § 44 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że obecne działki nr [...] ,[...] i działka nr [...] wchodziły w skład działki nr 2 oznaczonej numerem hipotecznym 263. Postanowieniem Sądu Grodzkiego ([...]) z dnia 26 września 1947 r. działkę nr 2 o powierzchni 3249 m2 podzielono na trzy równe części, każda po 1083 m2. Środkową część działki otrzymała babka S. G.. Mapa ewidencyjna przyjęta do zasobu geodezyjnego dnia 28 kwietnia 1970 r. nr 249/4/267/70 powstała na podstawie pomiarów dokonanych w latach 1966-1970, co potwierdza Starostwo Powiatowe w S.. Na mapie tej pominięto prawne działki, w tym działkę nr [...].
Postanowienie nr Sp. 6/47 M. G. złożyła w Powiatowym Biurze Geodezyjnym i Urządzeń Rolnych w S. z pismem datowanym na dzień 1 lutego 1972 r., które zostało przyjęte w dniu 2 lutego 1972 r. i zarejestrowane pod numerem [...], który to dokument znajduje się w aktach sprawy. Protokół spisany w dniu 5 lutego 1972 r. (znajdujący się w aktach sprawy) nie ma nic wspólnego z ww. pismem złożonym przez M. G.. Organ II instancji nie odniósł się do postanowienia nr Sp. 6/47, czym naruszył prawo. W decyzjach wydanych w obu instancjach nie odniesiono się także do pisma M. G. z dnia 1 lutego 1972 r. W protokole z dnia 5 lutego 1972 r. nie ma wzmianki o postanowieniu Sądu Grodzkiego nr Sp. [...], które M. G. dołączyła z pismem z dnia 1 lutego 1972 r., niemniej protokół ten i ww. pismo M. G. nie mają nic wspólnego z aktem notarialnym Rep. A nr [...]. M. G. występowała dopiero do urzędu o nadanie tytułu własności na działkę, którą otrzymała od swojej matki, by następnie "wyrobić" akt notarialny.
Strona podniosła nadto, że do zgłoszenia zmian danych w ewidencji gruntów i budynków z dnia 22 września 2016 r. złożyła dokumenty potwierdzone za zgodność z oryginałem przez notariusza, sąd i Prezesa Sądu Okręgowego, natomiast organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż złożono kopie dokumentów o znaczeniu historycznym.
Skarżący zarzucili, że w zaskarżonej decyzji odniesiono się do decyzji Starosty Staszowskiego z dnia 27 października 2000 r., pominięto jednak ważne fakty.
Strona zarzuciła, że w Starostwie zaginęły dokumenty dotyczące działki nr [...]. Zaginął plan z dnia 10 sierpnia 1967 r. nr 249/4/309/67 wpisany do zasobu geodezyjnego dnia 28 sierpnia 1967 r. (nr ewid. 249/4/309/67). Postanowieniem Sądu Powiatowego w S. sygn. akt Ns [...] z dnia 30 września 1967 r. działkę nr [...] o pow. 1083 m2 przejął T. Z.. Skarb Państwa wykupił działkę (akt notarialny z dnia 14 maja 1974 r.) Natomiast szkic polowy z dnia 17 sierpnia 1967 r. to geodezyjny podział działki nr [...] na działki nr [...] o pow. 1083 m2, nr [...] o pow. 1083 m2, nr 2/3 o pow. 1083 m2. Działka nr [...] była własnością babki S. G.. Sąd Powiatowy w postanowieniu stwierdza, że M. G. otrzymała 2/3 działki, a H. B. otrzymał 1/3 działki. Z pisma z dnia 3 maja 1975 r. w sprawie sygn. akt Ns [...] H. i M. małż. B. potwierdzili, że otrzymali od matki 1/3 działki czyli 361 m2, natomiast M. G. od matki otrzymała 2/3 działki tj. 722 m2.
Skarżący zarzucili, że zaginęły dokumenty dotyczące działki nr [...] , które załączyli do wniosku potwierdzone za zgodność z oryginałem i podnieśli, że w decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczeń z dnia 7 lipca 1977 r. nr [...] podano fikcyjne dane, albowiem M. G. od swojej matki otrzymała 2/3 działki, co potwierdza postanowienie z dnia 19 maja 1975 r. wydane w sprawie Ns [...] przez Sąd Powiatowy. Szkic polowy wykonany w dniu 17 sierpnia 1967 r. potwierdza podział geodezyjny działki, zgodnie z którym babka S.a G. była właścicielką działki nr 2/2 o pow. 1083 m2 i nią obdarowała swoje dzieci. Natomiast Komisja Uwłaszczeniowa podaje powierzchnię działki nr [...] wynoszącą 632 m2, a działki nr [...] – 736 m2, co łącznie wynosi 1368 m2. Nadwyżkę 285 m2 "dopisano" z działki nr [...] i działki nr 2/3, którą w 1974 r. wykupił Skarb Państwa.
Strona wskazała w dalszej części uzasadnienia skargi, że w sprawie o rozgraniczenie Sąd nie zajmował się stanem posiadania. Powołała się na opinię biegłych T. P. (powołanego przez sąd) i A. C. (powołanego przez Burmistrza Miasta i Gminy S.) i podniosła, że geodeci kwestionują pomiary i wskazują na brak konkretnych punktów geodezyjnych, stąd niezrozumiałe jest, na podstawie jakich danych geodezyjnych Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczeń wykonała pomiary działki nr [...] i nr [...] . Przedstawiciel Komisji nie wykonał żadnych pomiarów, a protokół sporządził w jednym egzemplarzu, nie doręczył kopii protokołu stronie. Komisja ta naruszyła prawo w świetle postanowienia Sądu w sprawie Ns [...] i dwóch biegłych w sprawie rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z działką nr [...] .
Skarżący zarzucili, że Starostwo nie ujawniło podziału działki nr 2, który wykonał B. J. w dniu 17 sierpnia 1967 r., a który to podział został wpisany do zasobu geodezyjnego dnia 28 sierpnia 1967 r. i załączony przez stronę do wniosku po potwierdzeniu za zgodność z oryginałem przez notariusza.
Nadto organ II instancji nie odniósł się do pierwszego punktu odwołania, powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na decyzję Starosty Staszowskiego z 2000 r. (która została wydana z naruszeniem prawa) i zanegował kopie pism złożonych do wniosku, które szczegółowo wymieniono w skardze.
Strona podkreśliła, że wnioskowała, aby w postępowaniu uczestniczył właściciel działki nr [...] – A. B. i. Zanegowała twierdzenie organu o złożeniu kopii dokumentów historycznych, albowiem do wniosku z dnia 22 września 2016 r. załączono dokumenty potwierdzone za zgodność z oryginałem. Organ nie wyjaśnił, które dokumenty są o znaczeniu historycznym, które zaś są "dobre".
Ponadto skarżący zarzucili, że organ odwoławczy nie stwierdził, kto winien rozpatrzyć sprawę w związku z tym, że Sąd Rejonowy w S. w postanowieniu z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt [...] wskazał, że sprawę o doprowadzenie nieruchomości do zgodności ze stanem prawnym należy skierować do organu administracyjnego, który prowadzi ewidencję gruntów tj. Starostwa Powiatowego w S..
Końcowo, strona podniosła, że gdyby od początku nie łamano prawa, a ujawniano w Starostwie kolejno powstałe dokumenty prawne, nie doszłoby do obecnej sytuacji. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne"), istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 tej ustawy).
Przepis art. 20 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne określa rodzaje informacji, które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy w odniesieniu do gruntów: dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Informacje podmiotowe, stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczą wskazania właściciela, a w przypadku: nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości (lit. a), natomiast gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (lit. b).
Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja ta spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1004/11, Lex nr 1225527). Ugruntowane jest stanowisko sądów administracyjnych, że organy ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać o prawie własności do gruntu, czy też o zasięgu tego prawa (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2099/00, Lex nr 82005).
Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm., powoływanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków"). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 tego rozporządzenia). Dokonuje się jej po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów. Dokumenty będące podstawą do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zostały wymienione w art. 23 i 24 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także § 12, § 35 i § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że starosta dokonuje zmiany w bazie danych ewidencyjnych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o dokumenty wskazane w ww. przepisach ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jeżeli ich treść wskazuje, że dane ujawnione w tej ewidencji z różnych przyczyn są nieaktualne, błędne, bądź niezgodne ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi.
Zgodzić należy się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że przedłożone w toku postępowania administracyjnego przez skarżących dokumenty, zarówno te załączone do wniosku z dnia 22 września 2016 r., jak i pisma z dnia 28 kwietnia 2017 r., nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia zmian zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych w bazie danych ewidencyjnych aktualnie ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo opisał chronologię dokonanych w ewidencji gruntów i budynków wpisów dotyczących działki nr [...] , a następnie działek nr [...] i [...] oraz rodzaj dokumentów, na podstawie których dokonywano każdorazowo zmian w bazie danych ewidencyjnych.
Analiza treści przedstawionych przez stronę dokumentów, w kontekście zarzutów i twierdzeń skargi, wskazuje, że w istocie strona kwestionuje sposób i ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonego postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego działki nr [...] , powołując się na dokumenty mające związek z działką położoną w S. nr [...] (nr hip. [...]), potem – w wyniku podziału – z działką nr [...]. Jednakże, mając na względzie przedstawione powyżej rozważania w zakresie charakteru ewidencji gruntów i budynków oraz kompetencji organu prowadzącego tę ewidencję, stwierdzić należy, że kontrola prawidłowości przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego nie może być dokonywana w toku postępowania w przedmiocie wniosku o wprowadzenie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków. Stan prawny dotyczący działki nr [...] został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o akt własności ziemi z dnia 21 lutego 1972 r., stwierdzający prawo własności działki nr [...] na rzecz A. i M. małż. G., który był także przedmiotem kontroli instancyjnej przeprowadzonej przez Wojewódzką Komisję Do Spraw Uwłaszczenia przy Wojewodzie Tarnobrzeskim w Tarnobrzegu. Decyzją z dnia 7 lipca 1977 r. organ ten utrzymał ww. akt własności ziemi w mocy. Na podstawie tego dokumentu została ówcześnie ujawniona powierzchnia działki nr [...] .
W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom skargi, organy orzekające w obu instancjach nie mogły uczynić przedmiotem rozważań kwestii dotyczących nieruchomości położonej w S. stanowiącej działkę nr [...], a także działki nr [...]. Stąd dokumenty przedstawione przez stronę, nawet pomimo ich potwierdzenia za zgodność z oryginałem, a dotyczące tych działek (ich stanu prawnego) nie mogły odnieść skutku w postaci wprowadzenia zmiany stanu prawnego działek nr [...] i [...] aktualnie ujawnionego w ewidencji gruntów. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie rozstrzyga o prawie własności gruntu, ani o zasięgu tego prawa.
Dokumentami powodującymi konieczność wprowadzenia wnioskowanej zmiany w bazie danych ewidencyjnych, zważywszy na powołane wyżej przepisy prawa, nie są także pismo M. G. z dnia 1 lutego 1972 r. i dołączony do tego pisma protokół, co, wbrew twierdzeniu skarżących, organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji. Dokumentami takimi nie są również złożone w toku postępowania administracyjnego pisma procesowe, protokoły rozpraw, korespondencja strony z organami administracji publicznej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy podnieść, że trafnie organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na zakres żądania strony (jego modyfikacji pismem z dnia 10 października 2016 r.) nie istniały podstawy faktyczne i prawne do uznania za stronę postępowania A. B. jako właściciela działki nr [...] .
Nie mogły także spowodować skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji zarzuty skargi dotyczące decyzji Starosty z dnia [...] października 2000 r., albowiem Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu, a także z mocy art. 135 ustawy p.p.s.a., aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przedmiotem oceny zgodności z prawem Sąd mógł objąć wyłącznie zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] maja 2017 r.
Odnośnie twierdzenia skargi w zakresie braku rozpoznania przez organ II instancji zarzutu odwołania sformułowanego w jego punkcie pierwszym podnieść należy, że nie jest ono trafne, albowiem organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na złożenie przez stronę wniosku z dnia 28 kwietnia 2017 r. i wyjaśnił, że dokumenty załączone do powyższego pisma zostały włączone w poczet materiału dowodowego sprawy zgodnie z wnioskiem strony, ale nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w kontekście rozważań przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem zarzutów sformułowanych w skardze strona uczyniła również brak wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji, który organ jest właściwy do rozpoznania sprawy o zmianę w ewidencji gruntów w zakresie powierzchni nieruchomości w kontekście postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12 lutego 2016 r. wydanego w sprawie sygn. akt [...]. Jednakże w istocie organy orzekające w obu instancjach dały wyraz temu, że są właściwe do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie ujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygających ten wniosek, co nie zmienia faktu, że podstawą wprowadzenia takich zmian są, jak organy wyjaśniły, określone przepisami prawa dokumenty. Takowych strona nie przedstawiła.
Z podanych powyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 151 ustawy p.p.s.a, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło