II SA/Ke 493/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2007r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odstąpienia inwestorów od zatwierdzonego projektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata R. B. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M S utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnego odstąpienia przez inwestora Gminę od zatwierdzonego projektu budowlanego sieci wodociągowej na działce nr [...] we wsi D. gm. D. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie celem zbadania czy przy realizacji sieci wodociągowej doszło do istotnego odstąpienia przez inwestora - Miasto i Gminę od zatwierdzonego projektu budowlanego. Powyższe działanie było związane z wyjaśnieniem przyczyn pękania południowej ściany budynku mieszkalnego zgłaszanego przez M. S. - właścicielkę działki nr [...] w D. Nie znajdując podstaw do kontynuowania postępowania naprawczego, na podstawie art. 105 kpa Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowanie to umorzył. W odwołaniu od decyzji organu I instancji M S podnosiła, iż w trakcie realizacji wodociągu doszło do istotnego odstępstwa polegającego na przybliżeniu sieci wodociągowej do jej budynku mieszkalnego. Ta okoliczność oraz wadliwy sposób prowadzenia robót budowlanych stanowią przyczynę pękania budynku mieszkalnego. Odwołująca wskazała, że zostały naruszone przepisy § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2.04.2001r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej, które nie pozwalają na odstępstwo od uzgodnionego projektu o więcej niż 0,3m podczas gdy w jej przypadku odstępstwo wynosi 2,5m. Nadto zdaniem M.S. wodociąg znajduje się w złym stanie technicznym co uzasadnia wydanie przez organ decyzji w oparciu o przepis art. 66 Prawa Budowlanego. Prowadząc postępowanie wyjaśniające w sprawie organ II instancji ustalił, że budowa została zrealizowana w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Miastu i Gminie pozwolenia na budowę wodociągu grupowego - rozprowadzenie wraz z przyłączami we wsi D. Z dokumentów inwentaryzacji powykonawczej wynikało, że w obrębie działki nr [...] we wsi D przeprowadzono sieć wodociągową w odległości około 1,8 m od budynku mieszkalnego, zaś projekt budowlany przewidywał przebieg wodociągu w odległości 4 m od ściany szczytowej budynku. Zmiana ta jak wskazał organ była sygnalizowana przez kierownika budowy i znalazła odzwierciedlenie w zapisach w dzienniku budowy, a następnie w inwentaryzacji powykonawczej. Zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę o zakończeniu budowy i zgłoszeniu wodociągu do użytkowania został poinformowany organ nadzoru architektoniczno-budowlanego, którym ówcześnie był Burmistrz Miasta i Gminy. Protokół z dnia [...] w sprawie odbioru i przekazania do użytku obiektu stanowi potwierdzenie, że organ nie wnosząc sprzeciwu zaakceptował wszystkie zmiany jakie nastąpiły w trakcie budowy. W świetle ustaleń faktycznych oraz wobec braku przepisów dotyczących sytuowania sieci wodociągowej względem budynków, Inspektor Nadzoru Budowlanego za prawidłowe uznał stanowisko Inspektora Nadzoru Budowlanego co do braku podstaw prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do przedmiotowego wodociągu, skutkujące umorzeniem wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zarzutów strony organ odwoławczy wskazał, że kwestie szkód i ewentualnych roszczeń z tego tytułu mogą być dochodzone wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Jednocześnie za niezasadne uznał prowadzenie postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego, albowiem z treści protokołu okresowego przeglądu sieci wodociągowej z dnia [...] nie wynika by wodociąg był nieszczelny, zaś odwołująca nie przedstawiła żadnego przeciwnego dowodu. M S skierowała do Sądu skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 66 w zw z art. 5, 9 i 36a Prawa budowlanego. Skarżąca podtrzymała podniesione na etapie postępowania odwoławczego zarzuty dotyczące istotnego odstąpienia przebiegu trasy wodociągu od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przyjętych w tym zakresie regulacji rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej. Zdaniem skarżącej na organie - Inspektorze Nadzoru Budowlanego spoczywa obowiązek zbadania powstania nieprawidłowości przy wykonaniu prac budowlanych sieci wodociągowej, ustalenia okoliczności oddziaływania przeprowadzonej inwestycji na budynki oraz zobowiązanie inwestora do usunięcia powstałych pęknięć w budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja oraz ją poprzedzająca nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie w przedmiocie "istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego sieci wodociągowej na działce nr [...] we wsi D zostało wszczęte z urzędu. Podstawę do takiej kwalifikacji przedmiotu sprawy dały wyniki kontroli wodociągu przeprowadzonej w dniu [...] na działce stanowiącej własność skarżącej oraz ustalenie , że przebieg trasy wodociągu odbiega od trasy określonej w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Miastu i Gminie pozwolenia na budowę wodociągu grupowego D. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie może dotyczyć tylko sprawy tożsamej z tą, która stanowiła przedmiot wszczętego z urzędu postępowania. Ze sprawą tożsamą mamy do czynienia wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym. Stwierdzenie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego stwarzałoby dla organu podstawę do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane, które ma na celu legalizację samowoli budowlanej. Zgodnie ze wskazaną podstawą prawną przeprowadzone przez organ administracyjny postępowanie naprawcze kończy się wydaniem decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego a także nakładającej w razie potrzeby obowiązek wykonania określonych czynności lub robót naprawczych, jedynie wówczas gdy nastąpiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Prawidłowe jest stanowisko organów administracji, że jakkolwiek w toku realizacji wodociągu na działce Nr [...] w D. doszło do odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego to jednak uchybienie to nie powoduje automatycznie konieczności merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie przewidzianym art. 51 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zmiana trasy przebiegu wodociągu na działce Nr [...] w D została ujawniona przez kierownika budowy w dzienniku budowy a następnie uwzględniona w dokumentacji powykonawczej zaś właściwy w dacie budowy organ nadzoru architektoniczno-budowlanego (Burmistrz Miasta i Gminy) nie zgłosił w tym zakresie sprzeciwu i zgodnie z protokołem z dnia [...] dokonał odbioru i przekazał do użytku przedmiotowy obiekt. To czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za "istotne odstąpienie" zależy od okoliczności danej sprawy. Należy więc zwrócić uwagę, że w dacie realizacji inwestycji przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierały katalogu oraz nie określały co należy rozumieć pod pojęciem "istotnego odstąpienia". W tej sytuacji nie bez znaczenia dla oceny stanu faktycznego pozostaje fakt, że zarówno w dacie budowy wodociągu jak i w aktualnym stanie prawnym nie było regulacji odnoszących się do sytuowania sieci wodociągowej względem budynków mieszkalnych. Powyższe oznacza, że postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej dotyczące wodociągu zlokalizowanego na działce nr ew.[...] w D. prowadzone w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa i podlega umorzeniu. W oparciu bowiem o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie będzie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Z literatury oraz utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Wbrew twierdzeniom skarżącej zarzut naruszenia przepisu § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2.04.2001r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej, jest chybiony przede wszystkim z tego względu, że w dacie realizacji wodociągu akt ten nie obowiązywał, gdyż wszedł w życie z dniem 17 maja 2001r. Ponadto przepis § 14 cyt. rozporządzenia mieści się w rozdziale 3 zatytułowanym "Szczegółowe zasady i tryb uzgadniania usytuowania projektowanych sieci" i dotyczy sytuacji, w której uzgodnienia usytuowania projektowanej sieci uzbrojenia terenu dokonuje zespół uzgadniania dokumentacji projektowej. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania z uwagi na tożsamość sprawy - jak już wcześniej podniesiono w uzasadnieniu, mogły być wyłącznie kwestie dotyczące samowoli budowlanej i te zostały przesądzone w treści podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Natomiast kwestie związane z oceną stanu technicznego wodociągu mogą stanowić przedmiot rozważań prowadzonych w odrębnym postępowaniu w trybie art. 66 Prawa budowlanego, o ile zainteresowana złoży stosowny wniosek. Organ bowiem nie ma obowiązku wszczynania takiego postępowania z urzędu, tym bardziej, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie widzi do tego podstaw. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a skarga jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega oddaleniu.