II SA/Ke 494/09
PostanowienieWSA w Kielcach2009-09-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazuje stały dochód, a przedstawione przez nią dodatkowe wydatki nie zostały udokumentowane?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo powoływania się na trudną sytuację materialną i rodzinną, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sama okoliczność istnienia przymusu adwokackiego do sporządzenia skargi kasacyjnej nie jest wystarczająca do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
E. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyznającą odszkodowanie za utracone korzyści. Sąd odrzucił skargę, a następnie E. M. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a po wniesieniu sprzeciwu sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu utraconych korzyści postanawia oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
E. M. skargą z dnia 24 lipca 2009r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] przyznającą od Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta na rzecz E. M., R. K., M. S., G. S. M. K., M. B., W. D., W. O., K. K., Z. L., M. J., Z. Ś., R. S., B. Ś., E. T., S. Ś., H. K., W. S. odszkodowanie za okres od dnia [...] do dnia [...] w łącznej kwocie [...] zł, obejmujące utracone korzyści z tytułu niemożności korzystania z nieruchomości utraconych przez spadkobierców J. S., w wyniku decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania niniejszej decyzji do dnia zapłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009r. odrzucił wniesioną przez E. M. skargę.
Wnioskiem z dnia [...] wystąpił do WSA w Kielcach o przyznanie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że wraz z żoną uzyskuje stały dochód w wysokości 2852,14 zł miesięcznie, który przeznacza na bieżące opłaty mieszkaniowe w kwocie 714 zł, na koszty rehabilitacji, dojazdy i zakup leków w wysokości 1000 zł oraz na pozostałe wydatki w kwocie 1140 zł. Zaznaczył, iż z uwagi na wyczerpanie możliwości finansowych nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia fachowego pełnomocnika. Powołał się na trudną sytuację rodzinną ( obydwoje z żoną są osobami chorymi, w przypadku żony , podniósł, że pozostaje pod stałą opieką Centrum Onkologii oraz specjalistów rehabilitantów, jest osobą wobec której orzeczono niezdolność do samodzielnej egzystencji). Wskazał, że poza mieszkaniem o pow. 46 m 2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy też wartościowych przedmiotów.
Postanowieniem z dnia 11 września 2009r. Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalono wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata.
Sprzeciw wniesiony przez skarżącego, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póżn.zm.) wywołuje ten skutek, że postanowienie Referendarza sądowego WSA w Kielcach z dnia 11 września 2009r. oddalający wniosek E. M. o ustanowienie adwokata traci moc a sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący powtórzył zawartą we wniosku argumentację w zakresie trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Dodatkowo wskazał, że do chwili wniesienia skargi do sądu nie zostało wypłacone odszkodowanie orzeczone zaskarżoną decyzją, które zamierzał przeznaczyć na podejmowanie dalszych działań prawnych w celu dochodzenia naprawienia szkody powstałej w skutek wydania decyzji bez podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 245 § 2) , natomiast przyznanie pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( 245 § 3 ).
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich sytuację materialną nie mogą ponosić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W przypadku ubiegania się przez stronę o ustanowienie pełnomocnika, konieczne jest badanie sytuacji majątkowej strony oraz czy brak profesjonalnego pełnomocnika nie pozbawi strony możliwości dochodzenia swych praw. Sama okoliczność, że istnieje przymus adwokacki do sporządzenia skargi kasacyjnej nie uzasadnia ustanowienia adwokata z urzędu. Konieczne jest zbadanie sytuacji materialnej wnioskodawcy w zakresie ustalenia czy poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru nastąpi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę ustalony na podstawie danych zawartych w formularzu o przyznanie prawa pomocy i w sprzeciwie stan faktyczny, co do sytuacji materialnej i osobistej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że E. M. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzyskiwany przez skarżącego dochód w wysokości 2852,14 zł jest dochodem stałym przeznaczonym tylko dla dwóch osób, które pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Pozostałe okoliczności, na które powołuje się skarżący tj.: koszty związane z rehabilitacją, dojazdami i zakupem leków, nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy albowiem skarżący w żaden sposób nie udokumentował tych wydatków w wysokości 1000 zł miesięcznie, zwłaszcza w sytuacji gdy leczenie odbywa się na miejscu w Centrum Onkologii. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest ograniczony w możliwości sporządzenia przez fachowego pełnomocnika z wyboru skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę z dnia 31 sierpnia 2009r.
Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 246 § 1 i § 3, art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło