II SA/Ke 494/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2010r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 30 czerwca 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatowego w S. przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu z dnia 26 maja 2010r., orzekającej o skierowaniu M. P. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, " z wniosku pochodzącego od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisów art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym( tekst jedn. Dz. U. Nr 108 z 2005r. poz. 908 ze zm.) oraz § 2 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 2 z 22004r. poz. 15) i wskazał, że z akt sprawy wynika, że w stosunku do M. P. występują zastrzeżenia co do stanu zdrowia, mogące stanowić przeciwwskazania do jego dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego. Podstawą wydania decyzji był wniosek Komendanta Powiatowego Policji w Sandomierzu, wydany po uzyskaniu informacji z Posterunku Powiatowego Policji w K. Policjanci stwierdzili, że w trakcie kontroli drogowej i podejmowanej wobec niego interwencji istnieje uzasadnione podejrzenie co do jego stanu zdrowia. Ponadto Komendant Powiatowy Policji w Sandomierzu poinformował organ orzekający o skierowaniu do Sądu Rejonowego w Sandomierzu Wydział II Karny wniosku o ukaranie M. P. w związku z wykroczeniami, jakich dopuścił się w dniu 19 stycznia 2010r. Zarówno z tego wniosku jak i z wyjaśnień Komendanta złożonych przy piśmie z dnia 21 maja 2010r. wynika, że w trakcie kontroli drogowej zachowanie M. P. było nieracjonalne i nieadekwatne do sytuacji, co nasunęło przypuszczenie, iż winien poddać się badaniom lekarskim. Potwierdzeniem tej tezy było także dalsze postępowanie M. P., który niejednokrotnie zgłaszał interwencje dotyczące działań na jego szkodę, podjęte zaś przez Policję czynności wyjaśniające nie potwierdzały tego faktu. Powyższe powoduje uzasadnione podejrzenie co do stanu zdrowia M. P. i właśnie dla wyjaśnienia tych wątpliwości zaskarżoną decyzją zobowiązano go do poddania się badaniom lekarskim. Kolegium wskazało również, że wyniki badania lekarskiego mogą być dodatkowym argumentem w postępowaniu, jakie zostało wszczęte przez Prokuraturę Rejonową w Kielcach. W skardze na tę decyzję M. P. zarzucił, iż jest ona wynikiem fałszywych oskarżeń funkcjonariuszy Policji, mających swoje źródło w innej sprawie, dotyczącej H.K. i że już wtedy grożono mu wszczęciem procedury badań. Podniósł, iż w dniu 19 stycznia 2010r. to funkcjonariusze dopuścili się napadu na niego i że tego dnia jego samochód stał prawidłowo zaparkowany i on się tym samochodem nie poruszał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa sprawa nie została należycie wyjaśniona, przez co doszło także do naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, albowiem w ocenie Sądu organy nie dysponowały wystarczającym materiałem, pozwalającym na uznanie, iż zachodzi "przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia", o jakim mowa w tym przepisie. Zauważyć bowiem należy, iż jedynymi "dowodami", mającymi świadczyć, iż istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia M. P., jakimi dysponowały organy były: 1/ pismo Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia 18 marca 2010r., w którym zwrócił się on na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 13 ustawy Prawo o ruchu drogowym o ocenę stanu zdrowia, a które uzasadnił tym, że "Do WRD KPP w Sandomierzu wpłynęła informacja z posterunku Policji w K., z której wynika, iż ze względu na sposób zachowania się w czasie kontroli drogowej i podejmowanej wobec niego interwencji istnieje uzasadnione podejrzenie, co do stanu zdrowia pana M. P."; w piśmie tym nawet nie sprecyzowano, na czym to zachowanie faktycznie polegało, 2/ pismo Komendanta Powiatowego Policji z dnia 21 maja 2010r. zawierające stwierdzenie, że "M. P. znany jest jednostce Policji w K., ze zgłoszeń zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i działania na jego szkodę, co niejednokrotnie prowadzone czynności wyjaśniające nie potwierdzały tego faktu. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że M. P. ma skłonności do konfabulacji i zgłaszania faktów nieistniejących" oraz załączony do tego pisma 3/ wniosek o ukaranie skierowany do Sądu Rejonowego w Kielcach, z którego wynika, że M. P. jest obwiniony o to, że w dniu 19 stycznia 2010r. o godzinie 11.05 w K. na ul. Z., - kierując pojazdem marki Volkswagen w celu uniknięcia kontroli drogowej nie zastosował się do sygnału osoby uprawnionej do kontroli nakazującego zatrzymanie pojazdu, - kierując pojazdem nie sygnalizował zamiaru zmiany kierunku jazdy pojazdem, - kierując pojazdem nie korzystał z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy, - kierując pojazdem oddalił się od pojazdu, gdy silnik był w ruchu, - kierując pojazdem "umyślnie nieudzielił odpowiedzi osobie upoważnionej z mocy ustawy do legitymowania co do tożsamości własnej", - kierując pojazdem nie posiadał przy sobie wymaganych przepisami dokumentów. Jednocześnie organ I instancji dysponował wyjaśnieniami M. P., iż jest on szykanowany przez funkcjonariuszy posterunku i że złożył w tej sprawie doniesienie do Prokuratury, gdzie trwają czynności w tej sprawie, na dowód czego dołączył pismo Prokuratury Okręgowej, z którego wynika, że akta sprawy [...] w sprawie przekroczenia uprawnień służbowych przez funkcjonariuszy policji z Posterunku Policji w K. zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej. Organ I instancji poprzestał na tych "dowodach" , a swoją decyzję uzasadnił wyłącznie tym, że otrzymał wniosek od kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem. Tak więc z tego bardzo lakonicznego uzasadnienia wynikałoby, iż dla organu wystarczające do skierowania na badania są wątpliwości Komendanta Policji, a raczej funkcjonariuszy policji w K., którzy z kolei swoje wątpliwości zgłosili Komendantowi Policji w S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie, w którym M. P. podniósł, że w dniu 19 stycznia 2010r. nie kierował pojazdem i że tego dnia samochód stał na parkingu, zaś wniosek o skierowania go na badania jest konsekwencją wcześniejszych gróźb wobec niego, mających swoje źródło w innej sprawie, do tych zarzutów się nie odniosło i nawet nie usiłowało wyjaśnić, czy faktycznie w dniu 19 stycznia 2010r. doszło do takiego zajścia, które uzasadniałoby powstanie zastrzeżeń co do stanu zdrowia odwołującego się. Zauważyć należy, iż rodzaj postawionych skarżącemu zarzutów we wniosku o ukaranie (pomijając, że dopóki M. P. nie zostanie uznany prawomocnym wyrokiem czy też nakazem karnym za winnego ich popełnienia, nie stanowią one dowodu dopuszczenia się ich), nie jest wystarczający do powstania zastrzeżeń, o jakich mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 6 sierpnia 2009r. sygn. I OSK 1074/08 wezwanie kierującego pojazdem do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Oznacza to, że nie wystarczą same wątpliwości, że kierujący może być w takim stanie i tym samym nie gwarantuje on bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Okoliczności ustalone przez organ muszą bowiem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w takim charakterze. Organy administracji nie są wyłączone od dodatkowego badania, czy uzyskana informacja o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierującego pojazdem jest wystarczająco umotywowana do powzięcia takich wątpliwości ( LEX nr 552270). Powyższe stanowisko skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Oznacza to, że obowiązkiem organów było wyjaśnienie, czy faktycznie istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Jak już wyżej wspomniano organ I instancji przyjął, że wystarczające jest to, że takie wątpliwości mają funkcjonariusze policji, zaś organ II instancji zdaje się uznał, że skoro M. P. twierdzi, że wniosek o skierowanie go na badania jest wynikiem szykanowania go przez funkcjonariuszy Policji w K., to jest to dowód na istnienie podstawy do zastosowania art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Co więcej organ ten wskazał, że badania lekarskie mogą być "dodatkowym argumentem" w postępowaniu wszczętym przez Prokuraturę, a więc w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji. Takie stanowisko świadczy o założeniu z góry przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego, że zarzuty M. P. pod adresem funkcjonariuszy są bezzasadne, natomiast odwrotne zarzuty pod adresem odwołującego się są udowodnione. Powyższe w ocenie Sądu narusza wynikającą z art. 7 kpa zasadę prawdy obiektywnej oraz wynikającą z art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Mając powyższe na uwadze zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" praz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyjaśnić, chociażby poprzez przesłuchanie funkcjonariuszy policji obecnych przy przeprowadzaniu czynności w stosunku do skarżącego w dniu 19 stycznia 2010r. oraz samego M. P., na czym polegało zachowanie się tego ostatniego, które stanowiło podstawę do powstania u tych funkcjonariuszy "podejrzenia co do stanu zdrowia", o jakim mowa w piśmie Komendanta policji z dnia 18 marca 2010r. i ustalić, czy zachowanie to faktycznie nasuwa zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, uzasadniające skierowanie go na badania lekarskie. O ile zaś zdaniem organu zastosowanie art. 122 ust. 1 pkt 4 jest uzasadnione tym, że M. P. kieruje pod adresem funkcjonariuszy oskarżenia, winien ewentualnie przeprowadzić dowód z akt sprawy prowadzonej na wniosek skarżącego przez Prokuraturę Rejonową przeciwko tym funkcjonariuszom, a to celem ustalenia, czy faktycznie zarzuty te są bezzasadne. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.