II SA/Ke 498/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy A. P. na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. W toku postępowania przed organem A. P. zeznał, że jego rodzice: F. i G. P. w 1940r. zostali wysiedleni z miejscowości M. powiat S. do ZSRR, z powodu zajęcia tych terenów przez rodziny niemieckie. W 1947r. w obawie przed represjami ze strony władz rosyjskich F. P. wraz z dziećmi wyjechała na Litwę do miejscowości K. i stamtąd w 1956r. wrócili do Polski. Kierownik Urzędu przytoczył treść art. 4 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, zgodnie z którym represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946r. MWD ZSRR (lit. a) lub na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR (lit.b) stwierdzając, że w okolicznościach danej sprawy przepis ten nie znajduje zastosowania. Za niewiarygodne organ uznał twierdzenia strony, iż z terenu okupowanego przez Niemcy został deportowany na terytorium ZSRR. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. P. Skarżący podtrzymał złożone w toku postępowania administracyjnego wyjaśnienia odnoszące się do deportacji sióstr matki z rodzinami do Witebska w ZSRR. Stwierdził, że siostry jako repatriantki wróciły w 1945r. do Polski i z tego tytułu otrzymały od Skarbu Państwa ziemię wraz z budynkami. Jego matka, wedle Karty Ewidencyjnej Repatrianta przed wojną zamieszkiwała w Polsce, w czasie wojny została deportowana do Witebsku a wróciła do kraju z Kłajpedy. Skarżący podkreślił, że status repatrianta otrzymywał ten, kto musiał zostawić przymusowo dorobek swego życia w Polsce i był przymusowo deportowany z terenów polskich do Rosji. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że z zaświadczenia wydanego przez Ministerstwo Handlu ZSRR wynika, iż F. P. w okresie od marca 1933r. do września 1944r. pracowała w Witebsku jako kucharka. W tej sytuacji dobrowolne przebywanie w ZSRR w celu świadczenia pracy za wynagrodzeniem nie może być zakwalifikowane jako represja z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych czy też rasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta okoliczność stanowi w ocenie Sądu podstawę do uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Wskazanym wymogom organ nie sprostał, albowiem w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się do postawienia tezy, że z terenu okupowanego przez III Rzeszę skarżący wraz z rodziną nie mógł być deportowany na terytorium ZSRR, nie wskazując w oparciu o jakie dane dokonał takiej interpretacji. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie nie odniósł się w żaden sposób do przedstawionych przez skarżącego dowodów, w szczególności karty ewidencyjnej repatrianta – F. P., zawiadomienia Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej – Biuro Rent Zagranicznych z dnia 9.10.1956r. o podjęciu wypłaty renty przyznanej i wypłacanej w ZSRR na rodzeństwo P. Ustosunkowanie się w odpowiedzi na skargę do dowodu w postaci zaświadczenia Ministerstwa Handlu ZSRR, z którego wynika, że F. P. w okresie od marca 1933r. do września 1940r. pracowała w Witebsku jako kucharka nie mieści się w ramach postępowania dowodowego, które organ powinien przeprowadzić w toku postępowania wyjaśniającego i prowadzi do pozbawienia strony możliwości ochrony swoich praw. W niniejszej sprawie, istotne dla przyznania uprawnień kombatanckich w aspekcie przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit b cyt ustawy jest ustalenie z jakiego powodu matka skarżącego znalazła się na terytorium ZSRR. Wobec sprzecznych twierdzeń co do przyczyn przebywania matki skarżącego na terytorium ZSRR zawartych w uzasadnieniu decyzji i odpowiedzi na skargę należy uznać, iż w istocie organ tej kwestii nie wyjaśnił, a zatem ustalenie, że skarżący nie podlegał represjom w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 lit b uzasadniającym przyznanie uprawnień kombatanckich jest ustaleniem dowolnym, nie znajdującym podstaw w obowiązującym prawie. Ze względu na przepisy art. 7, art. 77 § 1 kpa nakazujące organowi dokładne wyjaśnienie sprawy, organ powinien dokonać analizy i oceny dowodów i okoliczności przedstawionych przez skarżącego, a następnie przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu podjętej decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazać należy, iż uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji tych wymagań nie spełnia. Na rozprawie w dniu 29.10.2008r. reprezentujący skarżącego pełnomocnik – brat J. W. oświadczył, że uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie tych samych dowodów i okoliczności, ponieważ razem z bratem byli deportowani do ZSRR. Okazał również Sądowi zaświadczenie nr [...] wydane z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, z którego wynika że w okresie od lipca 1943r. do sierpnia 1956r. był deportowany do ZSRR. Podniesione w tym względzie zarzuty organ powinien wziąć pod uwagę prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające. Strona bowiem zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, która to zasada została wyrażona w art. 8 kpa, ma prawo oczekiwać, że w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych zapadnie takie samo rozstrzygnięcie. Reasumując powyższe obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej na nowo, zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej. Z podniesionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c", art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 p.p.s.a.