II SA/Ke 498/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Referent stażysta Joanna Nowak, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz na rozprawie sprawy ze skargi N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego A. G. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (powoływane dalej jako: "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] r. nr [...] przyznającą N. S. prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w postaci dodatku dyferencyjnego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 października 2016 r. na dzieci L. S. w kwocie 118,00 zł miesięcznie i A. S. w kwocie 118,00 zł miesięcznie oraz jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rok szkolny 2016/2017 na ww. dzieci po 100,00 złotych. W motywach powyższej decyzji organ II instancji wskazał, co następuje. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 kwietnia 2016 r., który złożony został do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Skarżysku - Kościelnym, organ I instancji wydał ww. decyzję z dnia 17 stycznia 2017 r., od której N. S. złożyła odwołanie. W wyniku rozpoznania tego odwołania, Kolegium wyjaśniło, że zasady przyznawania świadczeń rodzinnych określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114), w szczególności organ wskazał na art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 2 oraz art. 3 pkt 1 lit. a) i lit. c) tej ustawy, przywołując ich brzmienie. Organ podniósł, że ponieważ okres zasiłkowy, którego dotyczy przedmiotowa decyzja organu I instancji obejmuje przedział czasowy od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2016 r. rokiem bazowym jest rok 2014. Następnie organ II instancji powołał brzmienie art. 23a ust. 1, 2, 3 i 4 ww. ustawy w zakresie właściwości organu I instancji do rozpoznania niniejszej sprawy i wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób bezsporny wskazuje, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku N. S. z dnia 25 kwietnia 2016 r. o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci L. S. i A. S. jest Marszałek Województwa Świętokrzyskiego. W sprawie ustalono bowiem, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ojciec dzieci, a były mąż wnioskodawczyni, M. S. w okresie od dnia 1 sierpnia 2007 r. do nadal wykonuje działalność zawodową na terytorium Norwegii. N. S. nie wykonuje zaś na terytorium Polski działalności zawodowej lub handlowej, w związku z czym pierwszeństwo wypłaty świadczeń rodzinnych będzie miał kraj wykonywania działalności zawodowej, tj. Norwegia. Nadto w toku postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji z dnia 17 stycznia 2017 r. organ I instancji ustalił, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania świadczeń rodzinnych, w tym przesłanka kryterium dochodowego. N. S. jest osobą długotrwale bezrobotną i nie osiągnęła żadnego dochodu w roku bazowym. Nadto ustalono, że M. S. w Norwegii pobiera świadczenia rodzinne na dzieci, w wysokości 970,00 NOK miesięcznie. Organ odwoławczy zaakceptował więc wyjaśnienia organu I instancji, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia nr 883/2004, świadczenia rodzinne niezależnie od ich rodzaju udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo. Ze względu na zróżnicowanie poszczególnych systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich, przepisy unijne przewidują jedynie tzw. dodatek dyferencyjny, tj. wypłatę kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczeń rodzinnych wypłacanych w tym przypadku w Norwegii, a wysokością świadczenia, o które wnioskuje strona w Polsce. Dodatek ten będzie przysługiwał zatem wówczas, kiedy wysokość świadczeń rodzinnych pobieranych w Norwegii będzie niższa od świadczenia wnioskowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak w niniejszym przypadku. M. S. na każde z dzieci otrzymuje w Norwegii świadczenia rodzinne w wysokości 970 NOK miesięcznie, tj. po przeliczeniu – 446,20 zł miesięcznie. Kwota ta została ustalona na podstawie decyzji Nr H3 z dnia 15 października 2009 r. dotyczącej daty uwzględnianej przy ustalaniu kursu wymiany, o którym mowa w art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009, zgodnie z którą w takim przypadku podstawą przeliczenia jest kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym przepis musi być zastosowany. Łączna miesięczna wysokość świadczeń, o jakie wnioskuje N. S. na jedno dziecko to kwota 626,33 zł, na którą składają się kwota 500 zł (świadczenie wychowawcze) i 126,33 zł (zasiłek rodzinny – 118 zł i dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłacanego jednorazowo na cały rok w kwocie 100 zł. , czyli po 8,33 zł miesięcznie). Skoro świadczenie wychowawcze rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu administracyjnym zostało “pomniejszone" o wysokość świadczeń otrzymywanych w Norwegii, to dodatek dyferencyjny będzie przysługiwał N. S., w związku ze spełnieniem innych kryteriów uprawniających stronę do zasillku rodzinnego wraz z dodatkami wypłacanego w Polsce, w wysokości odpowiadającej pełnej wysokości zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego tj. w kwocie 118,00 zł miesięcznie na jedno dziecko i 100 zł jednorazowo na jedno dziecko. Odnosząc się do odwołania, Kolegium podniosło, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, albowiem strona uzyskała prawo do dodatku dyferencyjnego w wysokości odpowiadającej pełnej wysokości świadczeń rodzinnych, o które wnioskowała. W kwestii twierdzeń wnioskodawczyni, że nie tworzy już z byłym mężem rodziny, Kolegium stwierdziło, że ojciec dzieci, niezależnie od faktu utrzymywania z dzieckiem, czy też jego matką, kontaktów i przyczyniania się do jego utrzymywania, uznawany jest za członka rodziny, a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwy organ zgodnie z ww. przepisami zobligowany jest stosować przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodła N. S., kwestionując rozstrzygnięcie organu II instancji w zakresie, w jakim odmawia się jej pełnego świadczenia i wniosła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w postępowaniu o alimenty jej były mąż podaje, iż nie pobiera w Norwegii świadczeń na dzieci, natomiast po zakończeniu spraw o alimenty, których nie uiszcza, w postępowaniu administracyjnym podaje, że zasiłek pobiera w pełnej wysokości. W ten sposób przyznaje się skarżącej tylko wyrównanie, choć to na nią spada wyłącznie opieka nad dziećmi. Skarżąca podniosła, że żyje z pomocy znajomych, gdyż organy administracji nie uwzględniają oświadczeń jej byłego męża składanych w toku postępowania rozwodowego o niepobieraniu przez niego zasiłku. Sąd Okręgowy nie może ściągnąć alimentów zagranicą, gdyż dłużnik nie ma wystarczającego dochodu, albowiem zasiłek nie jest pobierany. Strona wyraziła niezrozumienie powodów, dla których zachodzi sytuacja, że skoro rozwód został orzeczony z winy jej męża, który zostawił ją z małymi dziecmi, nie interesuje się nimi, nie opiekuje i nie płaci alimentów, jest traktowany jako członek rodziny, który ma prawo pobierać na dzieci świadczenia. Strona uzasadniła także wniosek o zwolnienie jej od kosztów postepowania i przyznanie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji. Organ II instancji odnośnie zarzutów skarżącej dodał, że w ramach swoich kompetencji nie może badać, czy były mąż skarżącej złożył nieprawdziwe oświadczenie w sprawie o ustalenie wysokości alimentów. Do akt przedmiotowej sprawy załączono wiążące organy dowody potwierdzające, że M. S. w Norwegii pobiera świadczenia rodzinne na dzieci. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę wywiedzioną na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, albowiem zaskarżona decyzja przyznaje stronie wnioskowane świadczenie w pełnej wysokości. Pełonomocnik skarżącej wniósł nadto o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w żadnej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2); oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Jak stanowi art. 60 p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. strona skarżąca oświadczyła, że cofa skargę, albowiem zaskarżona decyzja przyznaje N. S. wnioskowane świadczenie w pełnej wysokości. W ocenie Sądu, cofnięcie skargi jest dopuszczalne, gdyż nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 60 p.p.s.a. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 60 p.p.s.a., postanowił umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne (pkt I postanowienia). O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącej orzeczono w pkt II postanowienia na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715).