II SA/Ke 500/13
WyrokWSA w Kielcach2013-09-19
Skład orzekający: Jacek Kuza, Renata Detka, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu celowego zawyżenia powierzchni gruntów rolnych we wniosku, stwierdzając niezgodność z przepisami unijnymi i krajowymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż skarżący celowo zaniżył powierzchnię gruntów rolnych we wniosku o płatność rolnośrodowiskową, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania tej płatności zgodnie z art. 16 ust. 6 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011. Ustalenia organów oparte na kontrolach terenowych, które wykazały niezgodność zadeklarowanej powierzchni z rzeczywistą, a także brak spełnienia wymogów utrzymania porządku w gospodarstwie, były zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący D. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Po kontrolach terenowych stwierdzono rozbieżności między zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią gruntów rolnych oraz nieprawidłowości w utrzymaniu porządku w gospodarstwie. Organ I instancji uchylił pierwotną decyzję o przyznaniu płatności i odmówił jej przyznania, co zostało utrzymane w mocy decyzją organu II instancji. Skarżący zaskarżył te decyzje, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i ocenie dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 we wznowionym postępowaniu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], uchylającą decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oraz odmawiającą D W przyznania tej płatności.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, że we wniosku z dnia 12 maja 2011 r. zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie "rolnictwo ekologiczne" w wariancie uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania)" trzy działki rolne oznaczone literami A, B i C o łącznej powierzchni 4,96 ha, położone na działkach ewidencyjnych o numerach 226, 28/4, 28/5 i 319/1 w obrębie S, gmina S.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] przyznał D W płatność w kwocie 3918,40 zł.
Dnia [...] do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło anonimowe pismo, w którym podniesiono wobec D W zarzuty w kwestii zgłoszenia do płatności gruntów nieuprawnionych do ich przyznania. W dniu 13 lutego 2012 r. skarżący, w odpowiedzi na poinformowanie go o anonimie wyjaśnił, że grunty rolne zgłoszone do płatności są dzierżawione bądź zakupione od Agencji Nieruchomości Rolnych oraz Urzędu Miasta i Gminy. Podniósł też, że wszystkie grunty są użytkowane rolniczo, a usługi "rolnicze" wykonują na nich zaprzyjaźnieni rolnicy, m. in. M W i G Z.
W dniach 2-8 marca 2012 r. w gospodarstwie D W zostały przeprowadzone kontrole na miejscu, które ujawniły nowe okoliczności mające wpływ na wydaną decyzję.
Dla działki rolnej A o powierzchni deklarowanej 3,30 ha stwierdzono powierzchnię 3,04 ha, dla działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,70 ha stwierdzono powierzchnię 0,45 ha. Ponadto inspektorzy terenowi stwierdzili, że rolnik nie przestrzega minimalnych wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie – stwierdzono brak umów na wywóz nieczystości stałych. Na dowód dokonanych ustaleń zostały sporządzone raporty z czynności kontrolnych, do których zostały dołączone szkice i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności.
Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].
W związku z twierdzeniami skarżącego dotyczącymi nabycia części zgłoszonych do płatności działek od Agencji Nieruchomości Rolnych, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uzyskał od Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Rzeszowie informację zawartą w piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r., dotyczącą zakupu, bądź wydzierżawienia przez stronę objętych wnioskiem działek ewidencyjnych, a także informację na temat ich własności, umów dzierżawy i ewentualnej sprzedaży. Z wspomnianego pisma wynikało między innymi, że działka nr 226 została sprzedana D W. w dniu 18 lutego 2005 r.
Mimo wystosowanego do skarżącego wezwania dotyczącego podania
danych osób wykonujących prace polowe na działkach zgłoszonych w przedmiotowej sprawie do płatności oraz danych osobowych innych ewentualnych zleceniobiorców, a także udzielenia informacji na jakich działkach wykonywali prace zlecone, D W nie udzielił organowi żadnej odpowiedzi.
Na wniosek organu I instancji jednostka odpowiedzialna za kontrole na miejscu ponownie zweryfikowała raport z kontroli stwierdzając, że pomyłkowo wpisano w kwestionowanym raporcie powierzchnię działki rolnej A - 3,04 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona działki rolnej wynosi 3,30 ha. W kwestii działki rolnej B stwierdzono, że pomiar jest prawidłowy.
Na skutek zastrzeżeń producenta dotyczących działek rolnych A i B, zgłoszonych w piśmie z dnia 5 października 2012 r., w dniu 11 października 2012 r. skontrolowano te działki w terenie. W wyniku tego ustalono, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej A wynosi 3,30 ha, na co składa się teren zaorany i trawy wieloletnie. W kwestii działki rolnej B w dniu 11 października 2012 r. ustalono, że powierzchnia stwierdzona wynosi 0,51 ha (na potwierdzenie przedmiotowych ustaleń wykonano szkice i zdjęcia kontrolowanych działek). W notatce służbowej z dnia 15 października 2012 r. inspektorzy terenowi wyjaśnili, że rozbieżność między powierzchnią działki rolnej B zmierzoną w marcu 2012 r. - 0,45 ha i w październiku 2012 r. - 0,51 ha wynika ze zmian, jakie nastąpiły na gruncie ("teren wokół budynku mieszkalnego został zagospodarowany, rozplantowano ziemię i dosiano trawę, powstało ogrodzenie, zmianie (poszerzeniu) uległa droga dojazdowa do domu").
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia [...] i odmówił przyznania D W płatności rolnośrodowiskowej. Rozpoznając odwołanie D W od tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, jakie akty prawne ustawodawstwa krajowego i unijnego mają w sprawie zastosowanie oraz przytoczył najważniejsze z zastosowanych przepisów. Organ zwrócił w szczególności uwagę na treść art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej ustawą o wspieraniu obszarów wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej co oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR związany jest bezpośrednio zakresem wniosku.
W myśl § 2 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej rozporządzeniem w/s Programu rolnośrodowiskowego (Dz. U. nr 33/09 poz. 262 ze zm.), płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli:
1. łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), wynosi co najmniej 1 ha,
2. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – EFRROW (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1 ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizacje tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,
3. spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 są:
1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Wysokość płatności rolnośrodowiskowej ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 13 ust. 1 rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego). W przypadku jednak ustalenia, że obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a zatwierdzonym obszarem, o których mowa w ust. 3 akapit drugi, wynikają z celowego zawyżenia powierzchni obszarów, pomoc, do której beneficjent byłby uprawniony na podstawie wspomnianego akapitu, nie jest przyznawana na dany rok kalendarzowy w ramach danego środka obszarowego, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 0,5 % zatwierdzonego obszaru lub więcej niż 1 hektar. Jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, beneficjenta wyklucza się ponownie z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym obszarem (art. 16 ust. 6 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, przytaczanego dalej jako rozporządzenie Nr 65/2011 – Dz. U.UE.L.2011.25.8 ze zm.)
Organ przytoczył również odnośne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Następnie stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Organ pierwszej instancji w dniu wydania decyzji Nr 0246-2012-000001153 z dnia 2 lutego 2012 r. nie był w posiadaniu informacji, iż część gruntów zgłoszonych przez D W do płatności nie była użytkowana rolniczo w 2011 r., co nie uprawniało go do przyznania płatności rolnośrodowiskowej do ich powierzchni. Dlatego decyzja organu I instancji z dnia 11 stycznia 2013 r. została wydana prawidłowo i nie zawiera wady skutkującej jej uchyleniem i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niewątpliwy w ocenie organu jest bowiem fakt, że D W. w dniu 12 maja 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W oparciu natomiast o wyniki przeprowadzonych kontroli na miejscu (w tym zwłaszcza kontroli z początku marca 2012 r., która odzwierciedla stan faktyczny na gruntach w 2011 r. ze względu na to, iż kontrola została wykonana na początku marca 2012 r., przez co z wykonanych w jej trakcie fotografii wynika, iż przed kontrolą - w styczniu i lutym 2012 r. na skontrolowanych gruntach nie były wykonywane zabiegi uprawowe mające wpływ na zmianę użytkowania gruntów w stosunku do roku 2011), kontroli administracyjnej oraz na podstawie zebranych dowodów stwierdzono, że do płatności rolnośrodowiskowej kwalifikuje się tylko powierzchnia 4,71 ha.
Wykluczeniu z powierzchni zatwierdzonej do płatności rolnośrodowiskowej podlegała część działki rolnej B o powierzchni 0,25 ha, którą zgodnie z raportem z kontroli nr 214/OR13/0000444/11 stanowiła w części północno - środkowej działki ewidencyjnej nr 226 "budowlanka" - czyli kwalifikowalności do powierzchni działki rolnej B podlegała cała stwierdzona powierzchnia mieszanki traw wieloletnich z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi, tj. 0,45 ha.
Dodatkowo organ, kierując się oświadczeniem strony zawartym w jej piśmie z dnia 13 lutego 2012 r., potwierdzającym fakt rolniczego użytkowania wszystkich gruntów oraz wykonywania usług rolniczych na tych gruntach przez zaprzyjaźnionych rolników, m. in. M W i G Z, uznał, że strona celowo zgłosiła do płatności grunty rolne, które nie były użytkowane rolniczo, co skutkowało zastosowaniem klasyfikacji "zamierzony brak zgodności". Wpływ na taką ocenę miał również brak możliwości przesłuchania świadków M W oraz G Z na okoliczność powoływanego przez skarżącego zlecania im wykonywania usług rolniczych na zgłoszonych do płatności działkach, gdyż mimo stosownego wezwania strona nie wskazała danych kontaktowych świadków oraz nie dostarczyła żadnych dowodów potwierdzających wykonywanie przez wskazane osoby prac w gospodarstwie D W.
Ponadto organ zauważył, że plac budowy stanowiący część wykluczoną działki rolnej B, nie był gruntem rolnym w 2011 r. (przez cały rok), co jednocześnie oznacza, iż nie był utrzymywany zgodnie z normami i zgodnie z wyjaśnieniami producenta, w październiku 2012 r. został częściowo zagrodzony (ogrodzenie posesji), natomiast kontrolujący stwierdzili, iż faktyczna powierzchnia mieszanki traw z roślinami motylkowatymi drobnonasiennymi z wykluczeniem terenu budowlanki stanowi 0,45 ha. Mając świadomość, że budowa (budowa został rozpoczęta zgodnie z raportem z kontroli przeprowadzonej w 2010 r. przed rokiem złożenia wniosku – bo w 2010 r. postawione były fundamenty domu) zajęła część działki rolnej B w 2011 r., D W celowo podtrzymywał prawidłowość deklaracji przedmiotowej działki rolnej we wniosku, chociaż zdawał sobie sprawę, iż część zgłoszonej powierzchni nie była w 2011 r. gruntem rolnym i nie była utrzymywana zgodnie z normami dobrej kultury rolnej (DKR). Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że w złożonym w dniu 13 lutego 2012 r. oświadczeniu strona świadomie, w celu zbicia argumentów zawartych w donosie niezgodnie z prawdą podniosła, że grunty wchodzące w skład m.in. jej gospodarstwa są dzierżawione lub kupione od ANR. Powyższe działanie - poświadczenie nieprawdy - zostało zakwalifikowane jako celowe, bowiem D W tylko jedną z deklarowanych działek kupił od ANR, a pozostałe działki będące w zasobach wskazanej jednostki w 2011 r. nie były przez niego dzierżawione.
Organ uwzględnił również to, że D W jako pracownik ARiMR rozpatrujący m.in. wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, posiadał świadomość obowiązujących przepisów i norm większą od przeciętnego rolnika, a mimo tego - w ocenie organu - celowo zgłosił do płatności powierzchnię gruntów, których nie użytkował w 2011 r., w celu uzyskania korzyści majątkowych (o czym ARiMR złożyła zawiadomienie do organów ścigania). Jednocześnie organ wskazał, iż wiedząc, że wszystkie grunty nie są użytkowane rolniczo lub nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, strona utrzymywała, że są one użytkowane rolniczo i zgodne z deklaracją we wniosku, choć mógł poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zaistniałych okolicznościach i wycofać część gruntów z płatności rolnośrodowiskowej.
Reasumując organ II instancji stwierdził, że ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną do płatności rolnośrodowiskowej (4,96 ha), a powierzchnią stwierdzoną (4,71 ha),wynosi 0,25 ha i stanowi 5,31 % powierzchni stwierdzonej (4,71 ha), to w myśl art. 16 ust. 6 Rozporządzenia Nr 65/2011 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo odmówił przyznania D W płatności rolnośrodowiskowej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie mogły one wpłynąć na wynik sprawy.
W szczególności organ uznał za nieprawdziwe twierdzenie odwołującego się, że w marcu 2012 r. zmierzono powierzchnię działki rolnej B (0,45 ha) mniejszą od powierzchni zmierzonej w październiku tamtego roku (0,51 ha), ponieważ w 2011 r. droga dojazdowa do pól miała szerokość poniżej 2 m, a kolejne prace polegające na jej poszerzeniu i utwardzeniu odbywały się etapami i kontrola przeprowadzona w marcu nie odzwierciedla stanu faktycznego w 2011 r., gdyż brakująca powierzchnia została przeznaczona pod drogę. W ocenie organu twierdzenie to nie odpowiada prawdzie, ponieważ pomiar wykonany przez inspektorów terenowych w marcu 2012 r. obejmował drogę dojazdową (która była węższa od 2 m) ale wykluczał teren placu budowy. Dopiero w październiku stwierdzono, że droga ma szerokość powyżej 2 m i ze względu na to, iż doprowadzono część terenu budowy do stanu użytkowania rolniczego (z pominięciem domu i podwórka) pomiar powierzchni użytku był większy.
Polemizując z zarzutem odwołania, że kontrola dokonana na początku marca 2012 r. nie może przesądzać o ocenie stanu utrzymywania zgłoszonych działek w dobrej kulturze rolnej do końca roku poprzedniego, organ powtórzył, że dane zawarte w raportach z kontroli pozwoliły ustalić, że wykluczone z powierzchni zatwierdzonej obszary gruntu stanowiły tereny, które w 2011r. nie były użytkowane rolniczo bądź nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy.
W skardze na tę decyzję D W wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W petitum skargi nie zostały sformułowane konkretne zarzuty naruszenia przepisów prawa, ale z jej uzasadnienia wynika, że D W zarzuca błędne ustalenie stanu faktycznego, błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, a także naruszenia art. 7 i 8 kpa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego.
Ze szczegółowych wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi wynika, że skarżący kwestionuje fakt żądania przez organy administracji podania danych osób świadczących usługi rolnicze w jego gospodarstwie, gdyż jego zdaniem rolnik dysponuje dowolnością i swobodą w ich wybieraniu. Poza tym zdaniem skarżącego organ doskonale zna dane osobowe rolników, których żądał od skarżącego, mimo czego nie wezwał ich na przesłuchanie.
Odnośnie zastrzeżeń organu dotyczących powierzchni działki rolnej B położonej we wsi S, skarżący wyraził zdziwienie, dlaczego w czasie pierwszej kontroli stwierdzono powierzchnię tej działki rolnej 0,45 ha, a następnie 0,51 ha, przyznając następnie płatność do powierzchni 0,45 ha z motywacją, że działka ta nie była gruntem rolnym przez cały rok kalendarzowy w 2011 r. Zdaniem skarżącego powierzchnia całkowita działki nr 226 wynosi 4,16 ha, a powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza 4,05 ha. Planując rozpoczęcie budowy na tej działce skarżący zadeklarował do płatności 4,00 ha ujmując dodatkowo 0,05 ha z powierzchni maksymalnej kwalifikującej się do dopłat. Argumentacja organu, że plac budowy zajmował na tej działce powierzchnię 0,30 ha jest niezasadna, gdyż na działce powstał mały dom jednorodzinny, który nie mógł takiej powierzchni zająć.
Na potwierdzenie swoich wywodów odnośnie zadeklarowanych we wniosku powierzchni skarżący powołał się na protokoły kontroli obligatoryjnej: Produkcja roślinna i zwierzęca. Pełna roczna zapowiedziana kontrola [...] Sp. z o.o. w D. Protokół z dnia 13 lipca 2010 r. potwierdza bowiem powierzchnię działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr 226, a mianowicie: A owies – 3,30 ha, B trawa wieloletnia + mieszanka motylkowych drobnonasiennych – 0,70 ha. Analogiczna kontrola odbyła się również w dniu 25 czerwca 2011 r. potwierdzając część powierzchni deklarowanych przez stronę we wniosku na 2011 rok, co organy administracji całkowicie pominęły. Organy nie uwzględniły też faktu prowadzenia przez skarżącego od 5 lat gospodarstwa metodami ekologicznymi, co wymagało sporych nakładów inwestycyjnych związanych z zakupem materiału sadzeniowego i siewnego, środków ochrony roślin, popartych certyfikatami i wizytacjami, za które ponosił koszty.
Skarżący zakwestionował też próbę doręczenia mu korekty raportu z kontroli na miejscu w drzwiach jego domu, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z materiałami sporządzonymi w czasie kontroli.
Zdaniem skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci raportów z kontroli przeprowadzonych w marcu 2012 r. oraz szkiców i dokumentacji fotograficznej, nie odzwierciedla stanu jego gospodarstwa w 2011 r.
Skarżący zarzucił też, że szkice kontrolowanej działki numer 226 zawierają niewłaściwe dane, ponieważ nie posiada działki w obrębie K, gmina Ł, powiat skarżyski, województwo ś.
Kolejny zarzut skargi dotyczył przesłania do niego przez organ I instancji spersonalizowanego wniosku oraz informacji o powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG zgodnej z jego deklaracją z 2011 r. mimo tego, że w wyniku kontroli z 2012 r. zmniejszono mu powierzchnie na poszczególnych działkach. Zdaniem skarżącego jest to dowodem błędności danych zawartych w raporcie z kontroli na miejscu.
Skarżący zakwestionował też zakwalifikowanie jego sprawy jako zamierzonego braku zgodności, chociaż w ocenie D W na żadnym etapie postępowania organ nie zetknął się z zachowaniem strony polegającym na mówieniu nieprawdy lub podawaniu fałszywych danych.
Kwestionując zarzut dotyczący nie spełnienia jednego z podstawowych warunków zobowiązania rolno środowiskowego – utrzymania porządku i czystości na obszarze gospodarstwa rolnego - skarżący wyjaśnił, że posiada umowę na zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków z dnia 21 lutego 2012 r. Nie przedłożyła jej jednak, ponieważ nie został pouczony o konieczności jej dostarczenia i skutkach niedoręczenia. Ponadto nie wie, w jakie urządzenia powinna być wyposażona nieruchomość, aby gromadzić odpady komunalne, ponieważ jego dom jest w trakcie budowy.
Skarżący powołał się też na wynikającą z art. 6 kc zasadę obciążania ciężarem udowodnienia faktu osoby, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zdaniem D W organ złamał ten przepis, ponieważ "kontrolę na miejscu przeprowadził w 2012 r. gdzie mój wniosek miał całkiem inne dane, a organ odnosi go do roku 2011".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie w całości oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Ponieważ zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły w postępowaniu wznowieniowym, koniecznym na wstępie było wyjaśnienie, czy rzeczywiście zaistniały w sprawie warunki umożliwiające wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. W tym zakresie Sąd stwierdził, że organ I instancji niewadliwie powołał się na mające w sprawie zastosowanie z mocy art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich przepisy dotyczące wznowienia postępowania, zamieszczone w art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa. W związku bowiem z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych w postaci raportu z kontroli przeprowadzonej w zakresie kwalifikowalności powierzchni w gospodarstwie D W, które to okoliczności były nieznane organowi w dniu wydania decyzji, właściwy do wznowienia postępowania organ (art. 150 § 1 kpa), tj. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydał w dniu [...] postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego samego organu z dnia [...]. Następnie organ ten przeprowadził określone w art. 149 § 2 kpa postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydając decyzję rozstrzygającą sprawę.
Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji zostało trafnie wskazane wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, rozporządzenie w/s Programu rolnośrodowiskowego. Rozporządzenie to, mimo jego uchylenia z dniem 15 marca 2013 r. przez § 58 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361), ma jednak w sprawie zastosowanie z mocy przepisu przejściowego zawartego w § 46 pkt 1) nowego rozporządzenia z 13 marca 2013 r., zgodnie z którym do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego.
Spośród przepisów tego rozporządzenia, a także innych przepisów mających w sprawie zastosowanie i niewadliwie przywołanych przez organy administracji, kluczowe znaczenie ze względu na zasadniczy powód podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz z uwagi na zarzuty skargi, miały przepisy określające warunki przyznawania wnioskowanej płatności oraz konsekwencje ich niespełnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego, (który to przepis określa niektóre przesłanki warunkujące przyznanie płatności rolnośrodowiskowej) jednym z warunków przyznania wnioskowanej w sprawie płatności jest konieczność prowadzenia na posiadanych przez rolnika działkach rolnych działalności rolniczej, czyli – w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 - produkcji, hodowli lub uprawy produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. Ten ostatni przepis z kolei przewiduje, że Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.
Konsekwencje nie prowadzenia działalności rolniczej na działkach zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej określone zostały w kolejnych przepisach rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego. Wysokość płatności rolnośrodowiskowej ustala się bowiem jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności (§ 13 ust. 1 rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego). W przypadku jednak ustalenia, że obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a zatwierdzonym obszarem, o których mowa w ust. 3 akapit drugi, wynikają z celowego zawyżenia powierzchni obszarów, pomoc, do której beneficjent byłby uprawniony na podstawie wspomnianego akapitu, nie jest przyznawana na dany rok kalendarzowy w ramach danego środka obszarowego, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 0,5 % zatwierdzonego obszaru lub więcej niż 1 hektar. Jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, beneficjenta wyklucza się ponownie z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym obszarem.
W ocenie Sądu organy administracji niewadliwie ustaliły zaistnienie w sprawie przytoczonych przesłanek powodujących odmowę przyznania D W wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej.
Jak wynika z przytoczonych przepisów, rozstrzygające dla niniejszej sprawy było określenie rzeczywistej powierzchni gruntów rolnych spełniających wymogi przyznania płatności, posiadanych przez wnioskodawcę. Takie właśnie ustalenie zostało poczynione przez organy rozpatrujące sprawę oraz zostało zakwestionowane w skardze. Temu więc ustaleniu i tym zarzutom należy przede wszystkim poświęcić niniejsze rozważania.
Ustalenia organów dotyczące zasygnalizowanej kwestii, tj. stwierdzenia, na których ze zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej działkach rolnych prowadzona była działalność rolnicza w przywołanym wyżej rozumieniu artykułu 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, oparte były na wynikach kontroli przeprowadzonych w dniach 2 – 8 marca 2012 r. przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli Na Miejscu w Kielcach. Z czynności tych zostały sporządzone raporty, do których zostały dołączone szkice i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności. W związku z pisemnym wyjaśnieniem pracownika BKM dotyczącym pomyłki popełnionej w czasie kontroli na miejscu w dniu 2 marca 2012 r. dotyczącej stwierdzonej powierzchni działki rolnej A oraz dostrzeżonych w czasie kontroli śladów prac budowlano-melioracyjnych na działce rolnej B, na zlecenie organu I instancji została przeprowadzona ponowna weryfikacja raportu z kontroli w zakresie powierzchni stwierdzonej działek rolnych A i B. Czynność ta potwierdziła pomyłkę w raporcie, dotyczącą powierzchni stwierdzonej działki rolnej A, polegającą na wpisaniu powierzchni 3,04 ha zamiast 3,30 ha. W związku z dalszymi zastrzeżeniami dotyczącymi działek rolnych A i B zgłoszonymi przez D W, w dniu 11 października 2012 r. ponownie skontrolowano te działki stwierdzając, że 3,04 ha z powierzchni działki rolnej A stanowi teren zaorany, a pozostałą powierzchnię (tj. 0,21 ha) stanowią trawy wieloletnie. Odnośnie działki rolnej B stwierdzono natomiast, że jej powierzchnia wynosi 0,51 ha, wyjaśniając następnie w notatce służbowej z dnia 15 października 2012 r., że rozbieżność pomiędzy powierzchnią działki rolnej B zmierzoną w czasie kontroli z marca 2012 r. (0,45 ha), a powierzchnią tej samej działki stwierdzoną w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. wynikła ze zmian, jakie nastąpiły na gruncie pomiędzy kontrolami. Zmiany te dotyczyły zagospodarowania terenu wokół budynku mieszkalnego, rozplantowania ziemi i dosiania trawy. Skarżący w odpowiedzi na takie wyjaśnienie ponownie wywiódł, że w 2011 r. na działce rolnej A uprawiał owies na powierzchni 3,30 ha oraz w dalszym ciągu kwestionował rzetelność pomiarów powierzchni stwierdzonej na działce rolnej B powołując się na stwierdzoną w czasie w/w kontroli różnicę. Podobne zarzuty powtórzył też w skardze.
Oceniając takie zarzuty Sąd zauważa, że nie podważają one ustaleń organów administracji. Odnośnie działki rolnej A trzeba przede wszystkim wyjaśnić, że organy uznały ostatecznie, iż stwierdzona powierzchnia tej działki odpowiada powierzchni deklarowanej, tj. 3,30 ha. Takie ustalenie należy zaakceptować ze względu na to, że jest korzystne dla strony składającej skargę – choć zmierzenie w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. na działce rolnej A zaoranej powierzchni w rozmiarze jedynie 3,03 ha, przy stwierdzeniu na pozostałej powierzchni tej działki traw wieloletnich oznacza, że twierdzenie skarżącego o uprawianiu na tej działce w 2011 r. owsa na powierzchni 3,30 ha – nie jest prawdziwe. Jeśliby bowiem skarżący rzeczywiście obsiał w 2011 r. 3,30 ha na działce rolnej A, to co najmniej taka musiałaby być powierzchnia zaorana w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r.
Odnośnie natomiast wątpliwości skarżącego dotyczących zwiększenia powierzchni działki rolnej B, należy zauważyć, że fakt stwierdzenia w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. powierzchni większej, niż w czasie kontroli w dniu 2 marca 2012 r. nie może podważać wiarygodności wcześniejszych pomiarów powierzchni rolnej tej działki będących podstawą ustaleń organów, skoro wzrost powierzchni stwierdzony pomiędzy marcem, a październikiem 2012 r., został wiarygodnie i logicznie wyjaśniony faktem zagospodarowania części terenu tej działki wokół budynku mieszkalnego i dosianiem trawy. Odnośnie argumentu skargi dotyczącego niewielkiej powierzchni fundamentów budowanego domu, które zajęły część działki rolnej B oraz uwzględnienia tej budowy we wniosku poprzez odjęcie z powierzchni kwalifikowanej PEG powierzchni 0,05 ha, w czym mieścił się obszar samego budynku o pow. 0,0128 m² i jego otoczenie, należy zauważyć, że nie wyjaśnia to stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a deklarowaną tej działki. Działka nr 226, na której zgłoszone zostały działki rolne A i B ma powierzchnię 4,16 ha, z czego powierzchnia kwalifikowana wynosi 4,00 ha. Strona zgłosiła na niej działki rolne A i B o powierzchni 3,30 ha i 0,70 ha, tj. łącznie 4,00 ha. Na działce rolnej A stwierdzono wprawdzie powierzchnię zgodną z deklarowaną, ale wliczając w nią oprócz 3,04 ha terenu zaoranego (po uprawie owsa), również oddzieloną drogą część traw wieloletnich. Pozostała powierzchnia mieszanki traw wieloletnich zmierzona w czasie kontroli wyniosła 0,45 ha. W efekcie powierzchnia wykluczona, określona w czasie kontroli jako "budowlanka", wyniosła 0,25 ha (4,00 ha – 3,75 ha (3,04 + 0,26 + 0,45) = 0,25 ha. Powierzchnia ta dotyczyła przy tym obszaru wokół budynku, który to obszar wyraźnie różnił się od upraw na pozostałej części działki, co jest również zgodne z zasadami doświadczenia życiowego; budowa nawet niewielkiego domu angażuje często znacznie większy obszar, niż tylko powierzchnia samej zabudowy i jej bezpośredniego otoczenia. Przede wszystkim należy jednak uwzględnić, że powyższe ustalenia zostały oparte na wynikach dwóch kontroli na miejscu, w czasie których sporządzono niepodważaną przez stronę dokumentację fotograficzną i stosowne raporty pokontrolne.
Kwestionując raporty z kontroli przeprowadzonych w dniach 2-8 marca 2012 r. skarżący zarzucił, że nie odzwierciedlają stanu jego gospodarstwa z 2011 r. Odnosząc się do takiego zarzuty należy zauważyć, że skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, na czym opiera swój pogląd, co utrudnia ocenę tego zarzutu. Jeżeli jednak skarżącemu chodzi o to, że przyczyną nieadekwatności stanu skontrolowanego w marcu 2012 r. gospodarstwa, dla oceny sposobu jego zagospodarowania w roku 2011 był upływ czasu i zmiany, jakie nastąpiły w stanie upraw na zgłoszonych do płatności działkach, to trzeba wyjaśnić, że dokonana w sprawie ocena stanu zagospodarowania tych działek była możliwa, a ustalenia organów są wiarygodne. Ocena taka wynika ze specyfiki działalności rolniczej, która sprawia, że upływ dwóch tylko i to zimowych miesięcy od zakończenia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, na ogół nie jest przeszkodą do stwierdzenia, czy zgłoszone do płatności grunty były utrzymywane zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez cały rok złożenia wniosku. Było to w szczególności możliwe w przypadku działek objętych wnioskiem w niniejszej sprawie. Tytułem przykładu można wskazać, że zmierzenie w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r. na działce rolnej A zaoranej powierzchni w rozmiarze 3,03 ha, przy stwierdzeniu na pozostałej powierzchni tej działki traw wieloletnich oznacza, że twierdzenie skarżącego o uprawianiu na tej działce w 2011 r. owsa na powierzchni 3,30 ha – nie może być prawdziwe. Jeśliby bowiem skarżący rzeczywiście obsiał w 2011 r. 3,30 ha na działce rolnej A, to co najmniej taka musiałaby być powierzchnia zaorana w czasie kontroli w dniu 11 października 2012 r.
Zasługuje również na akceptację ustalenie organów obu instancji dotyczące celowego zawyżenia zadeklarowanych do płatności gruntów.
Według ustaleń organów, D W celowo zgłosił do płatności rolnośrodowiskowej grunty, które w 2011 r. nie spełniały kryteriów do jego przyznania. Dotyczy to w szczególności wykluczonej części działki rolnej B, gdzie stwierdzono plac budowy, a więc grunt na którym nie była prowadzona działalność rolnicza, tj. produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. O świadomym zgłoszeniu takiego terenu do płatności rolnośrodowiskowej świadczy to, że budowę na tej działce D W rozpoczął już w 2010 r., co zostało stwierdzone w raporcie z kontroli przeprowadzonej w 2010 r. Wiedział więc, że część działki rolnej B zajęta pod budowę i w związku z budową wykorzystywana, nie jest i nie może być użytkowana rolniczo, ani też utrzymywana zgodnie z normami dobrej kultury rolnej.
Warto podkreślić, że oprócz wymienionej wyżej części działki rolnej B, D W zgłosił do płatności za 2011 rok szeregu gruntów (łącznie 145,66 ha do płatności JPO, 75,16 ha do płatności UPO i 31,96 ha do płatności ONW), których znaczna część nie była użytkowana rolniczo oraz gruntów, które nie były w jego posiadaniu. Grunty te stanowiły przy tym część gospodarstwa rolnego wykazanego we wniosku strony. Taka kwalifikacja zamierzonego braku zgodności została przyjęta na podstawie danych z kontroli na miejscu z marca 2012 r. oraz pisma Oddziału Terenowego ANR w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2012 r., w zestawieniu z oświadczeniem z dnia 13 lutego 2013 r. złożonym, przez stronę już po ujawnieniu zarzutów zawartych w anonimowym piśmie z dnia 9 lutego 2012 r. W swym piśmie z dnia 13 lutego 2012 r. D W oświadczył, że wszystkie grunty zgłoszone do płatności są dzierżawione bądź zakupione od Agencji Nieruchomości Rolnych oraz UMiG, a ponadto, że wszystkie grunty są użytkowane rolniczo, a usługi rolnicze wykonują na nich zaprzyjaźnieni rolnicy, między innymi M W i G Z. Twierdzenia strony dotyczące posiadania większości zadeklarowanych do płatności gruntów, a także utrzymywania większości ze zgłoszonych gruntów zgodnie z normami przez cały 2011 rok okazały się nieprawdziwe, co zostało wykazane w decyzjach Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] Nr [...] i [...] oraz zaakceptowane w wyrokach WSA w Kielcach z dnia [...] (sygn. akt [...]) oddalających skargi D W na wymienione decyzje.
Należy również zauważyć, że skarżący, jako pracownik Biura Terenowego ARiMR miał znacznie większą wiedzę w przedmiocie zasad przyznawania płatności rolno środowiskowych niż przeciętny rolnik. Trudno w związku z tym uznać jego wskazane w sprawie działania i zaniechania za popełnione nieświadomie, na skutek przeoczenia, czy niewiedzy.
Organy trafnie również przyjęły w sprawie, że skarżący nie spełnił jednego z podstawowych warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego określonych w § 3 rozporządzenia w/s Programu rolnośrodowiskowego, tj. utrzymywania czystości i porządku na terenie gospodarstwa rolnego, w szczególności poprzez wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywania tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Sąd podziela bowiem ocenę organów dotyczącą przedstawionych przez skarżącego faktur za wodę i kanalizację. Istotnie nie mogą one dowodzić utrzymywania urządzeń do zbierania odpadów komunalnych w odpowiednim stanie sanitarnym, skoro dwie z nich nie zostały wystawione dla skarżącego, ale dla S W, a trzecia nie dotyczy roku 2011. Również posiadanie przez D W umowy na zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków nie mogło zmienić oceny sprawy, skoro umowa ta została zawarta w dniu 21 lutego 2012 r., a więc po upływie roku, którego dotyczył wniosek o płatność. Poza tym samo posiadanie umowy dotyczącej odprowadzania ścieków nie wystarcza do wykazania respektowania wymogu utrzymywania czystości i porządku na terenie gospodarstwa rolnego, gdyż do tego potrzebne jest wykazanie, że umowa taka jest wykonywana.
Zarzucany w skardze brak powiadomienia strony przez kontrolujących, bądź przez organ prowadzący sprawę o konieczności dostarczenia umowy dotyczącej odprowadzenia ścieków, konsekwencjach nie złożenia takiej umowy oraz rodzaju urządzeń służących gromadzeniu odpadów komunalnych, w jakie powinna być wyposażona nieruchomość, nie mógł usprawiedliwić zaniechania rolnika, gdyż powoływany przez skarżącego obowiązek organu, czy osób przeprowadzających kontrolę, nie ma oparcia w jakichkolwiek przepisach. Można z nich natomiast wywieść odwrotny wniosek; skoro składając wniosek o płatność rolnośrodowiskową strona złożyła oświadczenie, że "znane jej są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności" (pkt IX 2) wniosku) oraz, że "ubiegając się o przyznanie płatności rolno środowiskowej jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z programu rolnośrodowiskowego" (pkt IX 4). b) wniosku), to znaczy, że wskazane w skardze obowiązki obciążają samego rolnika. Powołany przez skarżącego fakt nie oddania jeszcze do użytku jego budowanego domu również nie zwalnia od wskazanych obowiązków dotyczących utrzymywania czystości i porządku na terenie gospodarstwa rolnego, gdyż wymóg taki jest szczególnie aktualny w czasie trwającej budowy.
Powołując się na prowadzenie gospodarstwa ekologicznego na działce nr 226 położonej w miejscowości S objętej wnioskiem o płatność rolnośrodowiskową oraz na związane z tym wizytacje przeprowadzone przez jednostki certyfikujące, które miały potwierdzić wnioskowane do płatności powierzchnie, czego organy nie wzięły pod uwagę, skarżący nie złożył żadnych dowodów wskazujących na wyniki takich kontroli. Powołał się jedynie na nie złożony do akt sprawy protokół z dnia 13 lipca 2010 r., dotyczący kontroli obligatoryjnej "Produkcja roślinna i zwierzęca. Pełna roczna zapowiedziana kontrola [...] Sp. z o.o. D", który to protokół nie ma dla sprawy znaczenia, skoro dotyczy roku 2010, a nie 2011 objętego wnioskiem o płatność rolnośrodowiskową. Powołując się natomiast w skardze na analogiczną kontrolę, jaka miała się odbyć 25 czerwca 2011 r., (z której protokołu skarżący również nie złożył) sam D W stwierdził, że potwierdziła ona jedynie część deklarowanych przez niego we wniosku o płatność powierzchni, nie określając jednak jak duża miałaby być ta część, które konkretnie działki objęte wnioskiem zostały skontrolowane oraz czy w czasie tych kontroli były mierzone jakiekolwiek działki (skoro brak danych o jakichkolwiek pomiarach). Ponieważ takie tylko twierdzenia uniemożliwiają jakąkolwiek ich weryfikację, organy administracji zasadnie nie wzięły ich pod uwagę. Należy ponadto zwrócić uwagę, że kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają na celu ustalenie, czy producent przestrzega zasad rolnictwa ekologicznego, co nie pokrywa się z zakresem i celami kontroli wykonywanych przez ARiMR, których celem jest zweryfikowanie warunków kwalifikowalności do przyznania wnioskowanych płatności, a kontrole takie obejmują ustalenie położenia i zasięgu upraw oraz pomiar powierzchni działek rolnych. Ponadto powoływana przez skarżącego kontrola w zakresie rolnictwa ekologicznego nie obejmowała wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem, a jedynie działki zadeklarowane w ramach pakietów rolno środowiskowych.
Nie mogło również wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy to, że skarżący w 2012 r. otrzymał spersonalizowany wniosek oraz informację odnośnie powierzchni ewidencyjno-gospodarczych działek zgodne z deklaracją zawartą w jego wniosku z 2011 r. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie był bowiem wyłącznie sposób rozpatrzenia wniosku o płatności na rok 2011, a nie na inne lata.
Nie miały istotnego znaczenia dla wyniku sprawy zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania dotyczących doręczenia mu korekty raportu z kontroli, odmowy, a następnie zwłoki w udostępnieniu mu dokumentów zgromadzonych w toku postępowania. Skarżący nie wskazał, ani tym bardziej nie wykazał, aby takie naruszenia miały jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, co jest warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a.). Zważywszy, że żądane przez skarżącego dokumenty i dowody zostały mu ostatecznie doręczone, a postępowanie trwało ponad 12 miesięcy co umożliwiało stronie zapoznanie się z całością dokumentacji i odniesienie do wszystkich dowodów, wspomniane zarzuty skarżącego nie zasługiwały w ocenie Sądu na uwzględnienie.
Należy również zauważyć, że znaczna część zarzutów zawartych w skardze nie dotyczyła decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, ale innych decyzji dotyczących płatności bezpośrednich oraz płatności ONW za 2011 r., które również zostały zaskarżone do Sądu skargami o treści niemal identycznej z niniejszą skargą.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał za prawidłowe przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku kwalifikowaną do płatności rolnośrodowiskowej (4,96 ha), a powierzchnią stwierdzoną (4,71 ha) wynosi 0,25 ha, co stanowi 5,31 % powierzchni stwierdzonej. Ponieważ prawidłowo również przyjęto, że wykazana różnica przekraczająca 0,5 %, ale mniejsza niż 20 % zatwierdzonego obszaru (art. 16 ust. 6 Rozporządzenia Nr 65/2011), wynika z celowego zawyżenia powierzchni, organ II instancji słusznie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą D W przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło