II SA/Ke 505/07

WyrokWSA w Kielcach2007-12-20

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki samowoli budowlanej) zamiast art. 50 i 51 Prawa budowlanego (postępowanie naprawcze w przypadku budowy na zgłoszenie z naruszeniem przepisów) w sytuacji, gdy inwestorka zgłosiła budowę dwóch małych budynków gospodarczych, a zrealizowała jeden duży obiekt o powierzchni przekraczającej dopuszczalną dla budowy na zgłoszenie?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego, ponieważ inwestorka zrealizowała obiekt o powierzchni zabudowy 47,27 m², co wymagało pozwolenia na budowę, a nie było zgodne ze zgłoszeniem budowy dwóch małych budynków gospodarczych. Zrealizowany obiekt stanowił jeden budynek, a jego budowa była niezgodna z przepisami o strefie ochronnej ujęcia wody podziemnej, co uniemożliwiało legalizację w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
T. S. zgłosiła zamiar budowy dwóch wolnostojących budynków gospodarczych o powierzchni do 8 m² każdy. W trakcie realizacji powstał jeden obiekt o powierzchni zabudowy 47,27 m², który został zlokalizowany na terenie objętym strefą podwyższonej ochrony ujęcia wody podziemnej, gdzie obowiązuje zakaz lokalizowania budynków gospodarczych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedstawienie dokumentów legalizacyjnych, czego inwestorka nie uczyniła. W konsekwencji organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. T. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Decyzją tą, podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) organ I instancji nakazał T. S., jako inwestorce wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na posesji nr ewid. [...] przy [...] w K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że T. S. dokonała dnia 28 lipca 2005 r. zgłoszenia zamiaru budowy dwóch wolnostojących budynków gospodarczych o wymiarach 3 x 3,30m każdy. W dniu zgłoszenia przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m², przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać jeden na każde 500 m² powierzchni działki, a powierzchnia działki nie może być mniejsza niż 500 m². Pismem z dnia 1 sierpnia 2005 r. T. S. została powiadomiona przez Urząd Miasta K. o braku sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Prezydent Miasta pismem z dnia 15 grudnia 2006 r. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. o dokonanym w dniu 28 lipca 2005 r. zgłoszeniu przez T. S. zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych na działce nr 877 zlokalizowanej przy ul. Mokrej w K., która zgodnie z obowiązującym wówczas Rozporządzeniem nr 6/2004 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 25 października 2005 r. "w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej K., gmina K. powiat kielecki" (Dz.Urz.Woj.Święt. z 2004 r. Nr 184, poz. 2490) znajduje się w strefie podwyższonej ochrony ujęcia wody podziemnej, na obszarze której obowiązuje zakaz lokalizowania między innymi budynków gospodarczych. Przeprowadzone przez organ I instancji w dniu 4 stycznia 2007 r. oględziny na działce położonej przy ul. [...] w K., oznaczonej nr ewid. [...] wykazały, że zrealizowany został jeden obiekt o wymiarach 13,16 x 3,72m, o powierzchni zabudowy 47,27 m² (bez ocieplenia), w którym wykonane zostały betonowe wylewki i w którym można wyróżnić trzy części: część w formie budynku gospodarczego od strony wschodniej o wymiarach 4,25 x 3,72m, część w formie budynku gospodarczego od strony zachodniej o wymiarach 4,45 x 3,72m oraz część środkową w formie wiaty posiadającą ścianę pełną od strony południowej o długości 4,46m łączącą obydwie części obiektu posiadające formy budynków oraz drewniane słupy nośne od strony północnej usytuowane przy ścianach. Zarówno część obiektu w formie budynku od strony zachodniej, jak i wschodniej posiadają dachy dwuspadowe kryte blachodachówką ze spadem w kierunku północ-południe oraz wewnętrzne okablowanie i przyłącze do sieci energetycznej, zaś wiata posiada dach jednospadowy w kierunku północnym, nad ścianą południową wiaty istnieje daszek ze spadem w kierunku południowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budowy budynków gospodarczych i postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007 r. na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie dwóch budynków gospodarczych na podstawie zgłoszenia, ponieważ zakres wykonywanych robót odstępuje w sposób istotny od zakresu objętego zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Wskutek dokonanego odstąpienia od treści zgłoszenia powstał obiekt, który w świetle art. 29 ust. 1 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie postanowieniem tym nałożono obowiązek przedstawienia dokumentów: w terminie do dnia 30 marca 2007 r. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz w terminie do dnia 30 maja 2007r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu, a także oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec nie wykonania przez inwestorkę T. S. w zakreślonych terminach żadnego z nałożonych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia 2 kwietnia 2007 r. decyzję, nakładającą na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy uznał decyzję za prawidłową i odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu podniósł, że od dnia 26 września 2005 r. przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Gdyby zatem T. S. dokonała w maju 2006 r. odstępstwa od warunków dokonanego zgłoszenia, realizując choćby jeden z dwóch zgłoszonych budynków z odstępstwem, które spowodowałoby powstanie wolnostojącego obiektu o powierzchni do 25 m², lub gdyby dokonała odstępstwa od warunków wykonanego zgłoszenia w przypadku realizacji obydwóch zgłoszonych budynków, a odstępstwo spowodowałoby powstanie nawet dwóch wolnostojących obiektów o powierzchni do 25 m² każdy, to wówczas można stwierdzić, że na podstawie zgłoszenia zamiaru budowy zrealizowane zostały, z odstępstwami wprawdzie ale obiekty wymagające tylko zgłoszenia, nie zaś pozwolenia na budowę. Jednak zrealizowany został jeden budynek, który ma powierzchnię zabudowy 47,27 m² (bez ocieplenia) i dla realizacji takiego budynku potrzebne jest pozwolenie na budowę. Do samowolnie wybudowanego obiektu zastosowanie ma przepis art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego inwestorka dokonując zgłoszenia zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych, a następnie realizując budynek wymagający pozwolenia na budowę działała z zamiarem ominięcia przepisów prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła T. S. i zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 8, 10 § 1, 11 28, 77 § 1, 80, 107 § 3, 61 § 1, 48, kpa i art. 32 Konstytucji RP domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego i organu I instancji. Zarzuty skargi sprowadzają się do niewłaściwego zastosowania przez organ nadzoru budowlanego przepisu art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej przedmiotowa inwestycja składa się z dwóch odrębnych budynków gospodarczych, wybudowanych na zgłoszenie, które "mają między sobą zadaszenie, powstałe dla poręczności wejścia do nich" Organ powinien był wdrożyć postępowanie naprawcze z art. 51 Prawa budowlanego i ewentualnie nakazać rozbiórkę ściany łączącej budynki gospodarcze, dachu znajdującego się między tymi budynkami oraz fundamentu pod nim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady słuszności, czy też celowości nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Badając legalność zaskarżonego aktu sąd administracyjny dokonuje jego oceny w odniesieniu do przepisów obowiązujących w dacie jego wydania i w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydawania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Bezspornym w sprawie jest fakt wybudowania przez T. S. przedmiotowego obiektu budowlanego w maju 2006 r. bez pozwolenia na budowę, a jedynie na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 28 lipca 2005 r. Mimo, że zgłoszenie wykonywania określonych robot budowlanych i brak sprzeciwu wyłącza, co do zasady, fakt, że roboty te były wykonywane samowolnie, to jednak w każdej sprawie konieczne jest dokonanie oceny, czy zgłoszony obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), zwanej dalej "ustawą". Organ nadzoru słusznie uznał, że taki właśnie przypadek zachodzi w sprawie niniejszej, gdyż inwestorka zgłosiła wykonanie dwóch wolnostojących obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 8 m², co było zgodne z obowiązującymi przepisami, jednak rzeczywistym zamiarem było wykonanie robót budowlanych istotnie odbiegających od robot objętych zgłoszeniem. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że celem tego działania było obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Takiego bowiem pozwolenia inwestorka nie uzyskałaby, gdyż zgodnie z Rozporządzeniem nr 6/2004 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 25 października 2005 r. "w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej K., gmina K. powiat k." (Dz.Urz.Woj.Święt. z 2004 r. Nr 184, poz. 2490) teren inwestycji znajduje się w strefie podwyższonej ochrony ujęcia wody podziemnej, gdzie obowiązuje zakaz lokalizowania między innymi budynków gospodarczych. Inwestycja jest zatem niezgodna z tym przepisem, będącym przepisem prawa miejscowego. Organ nadzoru budowlanego słusznie uznał, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy 47,27m² wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art. 28 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Organ zatem, na podstawie art. 48 ustawy wszczął procedurę w celu zalegalizowania samowoli budowlanej, wstrzymując postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007 r. prowadzenie robót budowlanych i nakładając na skarżącą określone obowiązki. Skarżąca była pouczona o konsekwencjach niewykonania ich w wyznaczonym terminie. Bezspornym jest, że T. S. nie spełniła żadnego z nałożonych na nią obowiązków, stąd organ nadzoru był zobligowany przepisem art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do zastosowania ust. 1 tego przepisu, tj. nakazania w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że organ winien był zastosować art. 51 ustawy stwierdzić należy, że przepis ten stanowi kontynuację rozwiązań legalizacyjnych przyjętych w art. 50, wobec czego powinien być interpretowany i stosowany razem z przepisem art. 50. Przepis art. 50 stanowi w ust. 1 pkt 3, że w przypadkach innych niż w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robot budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 1 stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m.in. budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, tzn. wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat... o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Z akt sprawy wynika, że skarżąca dokonała w dniu w dniu 28 lipca 2005 r. zgłoszenia zamiaru budowy dwóch wolnostojących obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 8 m² każdy, na działce o powierzchni 1443 m². W dacie zgłoszenia przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 stanowił o możliwości realizacji bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 10 m², przy czym łączna liczba tych obiektów nie mogła przekraczać jeden na każde 500 m² powierzchni działki, która nie mogła być mniejsza niż 500 m². W związku z tym stanowisko skarżącej nie jest zasadne. Organ nie mógł bowiem zastosować art. 51 w sytuacji, gdy w wyniku zgłoszenia skarżąca wykonała obiekt budowlany, który wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Nie zachodzi tu bowiem sytuacja dokonania zgłoszenia z "naruszeniem art. 30 ust. 1", przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 3, gdyż nie można uznać, że realizacja przez skarżącą jednego obiektu budowlanego o powierzchni 47,27 m², wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę jedynie narusza przepis art. 30 ust. 1, mówiący o konieczności dokonania zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m². Organ prawidłowo uznał, że zrealizowany w tym samym czasie – w maju 2006 r. obiekt budowlany stanowi jeden budynek, o czym świadczy wspólna dla całego obiektu ściana, wspólny fundament. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organ wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wszczął postępowanie z urzędu, a nie jak twierdzi skarżąca "na wniosek osoby nie będącej stroną postępowania", wyczerpująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Nie został także naruszony przepis art. 32 Konstytucji RP stanowiący, że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Powołany przez skarżącą fakt realizacji innej inwestycji bez pozwolenia na budowę na tym samym terenie nie może usprawiedliwiać samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło