II SA/Ke 505/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013r. sprawy ze skargi A. T. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odtworzenia aktu własności ziemi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. .T. i Z. K. kwoty po 257,00 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. K., M. T. i A. T. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w przedmiocie odtworzenia wydanego na podstawie art. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27, poz. 250 ) przez Naczelnika Miasta i Gminy w dniu 30 maja 1975r., aktu własności ziemi mocą którego organ stwierdził, że K. T. stał się właścicielem nieruchomości (działek) oznaczonych w ewidencji gruntów m. S. numerami: [...] wraz z zabudowaniami, położonych w S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w sprawie niniejszej J. T. wnioskiem z dnia 29 maja 2009r. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy o odtworzenie aktu własności ziemi z dnia 30 maja 1975r. dla jego ojca – K. T. Organ wskazał, że przedmiotowy wniosek był już przedmiotem kontroli administracyjnej i sądowo-administracyjnej zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 456/11, którym na skutek wniesionej skargi kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 października 2010r. sygn. akt II SA/Ke 272/10 w sprawie ze skargi Z. K., M. T., A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2010r. w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych w sprawie wydania aktu własności ziemi Naczelny Sąd administracyjny Warszawie uchylił zaskarżony wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i oddalił skargę. Organ odwoławczy dokonując oceny decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 14 grudnia 2012r. w przedmiocie odtworzenia wydanego na podstawie art. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27, poz. 250 ) przez Naczelnika Miasta i Gminy w dniu 30 maja 1975r., aktu własności ziemi stwierdziło, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ odwoławczy wskazał, że dokumenty w postaci alfabetycznego spisu właścicieli gruntów obrębu S., w którym przy nazwisku K. T. wpisany jest akt własności ziemi nr[...] ; skorowidza działek obrębu S., w którym przy działkach o nr. [...] wpisany jest akt własności ziemi o nr [...] ; ewidencji gruntów obrębu S., w której pod pozycja rejestrowa [...] obejmującą działkę nr [...] wpisany jest K. T. jako właściciel działki nr [...] , a podstawą nabycia jest akt własności ziemi nr [...] ; wyrysuj działki nr [...] z pozycji rejestrowej [...] wydanego dla celów założenia księgi wieczystej, sporządzony w dniu 17 października 1983r. przez geodetę miejskiego M. S.. W wyrycie tym K. T. wpisany jest jako właściciel działki nr [...] z adnotacją geodety, że działka ta powstała z połączenia działek nr: [...]. Dodatkowo na dokumencie tym w rubryce "nr księgi wieczystej" wpisano nr aktu własności ziemi [...] ; wniosku K. T. z dnia 27 października 1983r. skierowanym do Urzędu Miasta i Gminy o sprostowanie nazwiska w akcie własności ziemi Nr [...] z dnia 30 maja 1975r. z T. na T. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że cytowane dokumenty zostały również powołane przez biegłego sadowego J. K., który w prowadzonym postępowaniu przed Sadem Okręgowym w sprawie sygn. akt I C 2354/00 sporządził opinie sądowa, której przedmiotem było ustalenie czy na podstawie posiadanych w sprawie dokumentów geodezyjnych zasadnym jest twierdzenie, że dla działki nr [...] był wydany akt własności ziemi Nr [...] . Biegły stwierdził, że istnienie tych dokumentów świadczy o tym, że na nazwisko K. T. wydany był akt własności ziemi Nr [...] który obejmował działki Nr [...]. Ponadto wskazał, że na przedmiotową nieruchomość nie był wydawany inny akt własności ziemi. Zdaniem organu odwoławczego powyższe dokumenty świadczą o fakcie, że na nazwisko K. T. został wydany akt własności ziemi [...] który obejmował działki Nr [...], które po aktualizacji ewidencji gruntów miasta w latach 1979-1982 zostały połączone w jedna działkę o nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę przeanalizował zebrane w postępowaniu dowody przy uwzględnieniu wskazówek i sugestii zawartych w uzasadnieniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i mając na uwadze powyższe orzekło o utrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji w mocy. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli Z. K., M. T. i A. T. domagając się jej uchylenia. W skardze Z. K. i A. T. podniesiono, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na niepodjęciu przez organ administracji publicznej wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na nie rozważeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności na pominięciu opinii biegłego geodety M. S. ( w skardze we wnioskach wpisane jest nazwisko M. S. a w uzasadnieniu skargi M. S., ale doszło prawdopobnie do pomyłki pisarskiej ), a także nakazów płatniczych oraz aktu notarialnego wskazujących, że na datę 4 listopada 1971 roku nieruchomość nr [...] była we władaniu H. T., co przeczy możliwości wydania aktu własności ziemi na rzecz K. T. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 298 ustawy prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzez przyjęcie, że istnieją podstawy do odtworzenia aktu własności ziemi, podczas gdy dowody zgromadzone w toku postępowania nie daja wystarczających podstaw do odtworzenia aktu własności ziemi, ustalenia jego treści oraz faktu jego prawomocności, oraz naruszenie art. 295 i 296 ppsa przez brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odesłania do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a istotnego dla jej rozstrzygnięcia. Natomiast skarżąca M. T. zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie podnosząc, że K. T. nigdy nie był właścicielem działki nr [...] ani [...] w poprzedniej ewidencji. Działka nr [...] władała cały czas H. T. a działką nr [...] władała C. Z. natomiast K. T. władał tylko działka nr [...]. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o ich oddalenie podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013r. zarządził połączenie na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sprawy ze skargi A. T. o sygn. akt II SA/Ke 505/13 ze sprawami o sygnaturze akt II SA/Ke 506/13 ze skargi Z. K. i sprawy o sygnaturze akt II SA/Ke 507/13 ze skargi M. T. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ke 505/13. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 lipca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu proces decyzyjny organów obu instancji dotknięty jest wadami procesowymi uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego, jaki i poprzedzającego go rozstrzygnięcia. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy istniały podstawy do odtworzenia aktu własności ziemi na rzecz K. T. odnośnie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów m. S. numerami: [...] o powierzchni 1,11 ha wraz z zabudowaniami, położonych w S. Oba organy orzekające w niniejszej sprawie zajęły stanowisko, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji uwzględniającej wniosek z dnia 29 maja 2009r. złożony przez J. T. w przedmiocie odtworzenia aktu własności ziemi. Ze stanowiskiem zaprezentowanym zarówno przez organ pierwszej instancji jak również organ odwoławczy nie sposób się zgodzić. Odnośnie decyzji organu pierwszej instancji należy wskazać, że w pkt II decyzji organ wskazuje na dokumenty, które były podstawą odtworzenia aktu własności ziemi, nie dokonując ich analizy, w dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazuje na szereg innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy min. na dwie opinie M. S. wydane dla potrzeb sądowego stwierdzenia nabycia własności nieruchomości rolnej przez samoistnego posiadacza, które w ogóle nie zostały przez organ zinterpretowane. Organ w dalszej części uzasadnienia przedstawia historię kolejnych rozstrzygnięć, które zapadały w toku prowadzonego postępowania i na koniec stwierdza, ze organ przeanalizował zebrane w postępowaniu dowody przy uwzględnieniu wskazówek i sugestii zawartych w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak również w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Brak jest jakiejkolwiek analizy całego materiały dowodowego zgromadzonego przez organ, organ ograniczył się jedynie do wymienienia dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Mimo zarzutów braku oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy zawartego w odwołaniu a w szczególności braku odniesienia się do opinii biegłego M. S. organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ograniczył się do powtórzenia stanowiska organu pierwszej instancji, wskazując na dokumenty będące podstawą odtworzenia aktu własności ziemi jak również na wskazaniu opinii biegłego J. K. bez odniesienia się w decyzji co do analizy opinii biegłego M. S. która również znajdowała się w aktach sprawy. Organ odwoławczy dodatkowo wskazuje w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia na ustalenia Sądu Okręgowego w Kielcach zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie I C 2354, które mają potwierdzać przyjęte rozstrzygnięcie. Należy wskazać, że w aktach administracyjnych brak jest tego dowodu, tak więc oparcie się na dowodzie nie znajdującym się w aktach administracyjnych nie może być podstawą wydanego rozstrzygnięcia, ubocznie należy wskazać, że organ wskazał, że wyrok ten został uchylony. Również należy wskazać, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do dowodu znajdującego się w aktach sprawy w postaci aktu notarialnego z 8 maja 1962 r. świadczącego o zakresie posiadania przedmiotową nieruchomością, jak również nie odniósł się do dowodów w postaci nakazów płatniczych złożonych przez strony odnośnie przedmiotowej nieruchomości. Tak skonstruowane uzasadnienie zaskarżonej decyzji, świadczy o braku kontroli całego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Tak więc skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia 14 grudnia 2012 r. naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadne są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77,art. 80 k.p.a. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) wynika nakaz podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co znajduje swoją konkretyzację w treści art. 77, zgodnie z którym organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. W konsekwencji nie można odmówić słuszności zarzutowi skarżącej, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie rozpatrzyły w sposób pełny i wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, który mógł być podstawą rozstrzygnięcia. Z treści art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Oznacza to, że organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu podejmować wszelkie kroki zmierzające do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego. Przepis ten przesądza więc o tym, że ciężar prowadzenia postępowania dowodowego spoczywa na organie administracji publicznej i nie może być przerzucony na stronę, jeśli strona przedstawi dodatkowy materiał dowodowy, organ ma obowiązek odnieść się do niego. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się stanowczo, że decyzja administracyjna nie może być oparta na domniemanej okoliczności faktycznej, nieustalonej w postępowaniu administracyjnym, której prawdziwości strona przeczy a rozpatrzenie przez organ administracji publicznej całokształtu materiału dowodowego oraz dokonanie jego wszechstronnej oceny zgodnie z wymaganiami art. 80 jest możliwe dopiero po wyczerpaniu wszystkich ujawnionych w toku postępowania administracyjnego możliwości dowodowych, dotyczących istotnych okoliczności faktycznych (zob. wyrok NSA z 14 listopada 1996 r., SA/Rz 1162/95 niepublik., wyrok NSA z 10 kwietnia 1990 r., II SA 149/90, Hauser, KPA z orzecznictwem s 236). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wydane rozstrzygnięcia oparte zostały na ocenie niepełnego materiału dowodowego, co stanowi także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oceny całego materiału dowodowego i wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.