II SA/Ke 506/21

31 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: umorzyć postępowanie sądowadministracyjne. L.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2021 r. umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane jego odwołaniem od decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2020 r. z upoważnienia Burmistrza w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Skarżący podniósł, że nigdy nie był pod presją syna, który opiekuje się jego żoną. Dodał, że wywiad opieki społecznej był błędny i wyciągane są odpowiednie konsekwencje wobec pracownicy z opieki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2020 r. organ ds. świadczeń rodzinnych uchylił od 1 listopada 2020 r. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2020 r., przyznającą M.W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J. W. Pismem z 29 grudnia 2020 r. L.W. zakwestionował decyzję organu I instancji, a Kolegium uznało, że pismo to stanowi odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2020 r. L.W. wniósł o przywrócenie synowi opieki nad jego żoną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po dokonaniu czynności kontrolnych w sprawie odwołania L.W. od decyzji z [...] grudnia 2020 r., decyzją z [...] marca 2021 r. umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że nie jest on stroną przedmiotowego postępowania. Wskazało, że jedynie M.W. jest stroną tego postępowania i tylko jemu przysługiwało prawo zakwestionowania w trybie odwoławczym decyzji z 10 grudnia 2020 r. W terminie do wniesienia skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo L.W., z którego wynika, że nie jest zadowolony z podjętej decyzji. Pismo to Kolegium uznało za skargę na decyzję z [...] marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, a w konsekwencji prawo do wniesienia odwołania, w postępowaniu dotyczącym uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania synowi skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J.W. Postępowanie główne toczyło się więc w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej "u.ś.r.". Krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określono w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższa regulacja zakłada więc istnienie dwóch podmiotów: opiekuna i osoby wymagającej opieki, oraz określonej sytuacji faktycznej: sprawowania opieki i nie podejmowania lub zrezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej dla celów opiekuńczych. Jak wynika z przesłanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kserokopii aktu zgonu, J.W. zmarła [...] maja 2021 r. Śmierć osoby wymagającej opieki ma dla sprawy istotne znaczenie, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest uprawnionemu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym przez prawo stopniem niepełnosprawności. W przypadku śmierci podmiotu, nad którym opieka miała być sprawowana, postępowanie w sprawie przyznania tego rodzaju świadczenia staje się bezprzedmiotowe. Świadczenie to jest bowiem nierozerwalnie związane z konkretną osobą, ze względu na którą jest przyznawane. Śmierć takiej osoby jest równoznaczna z brakiem podmiotu, wobec którego miała być sprawowana opieka. W tej sytuacji merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji, choć dotyczyła ona uznania za stronę postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a nie bezpośrednio przyznania prawa do tego świadczenia, stała się bezprzedmiotowa z chwilą śmierci osoby wymagającej opieki. Uwzględniając powyższą argumentację na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało postępowanie sądowe umorzyć.