II SA/Ke 509/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant asystent sędziego Sergiusz Leydo po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2007r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz J. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. Z. - pełnomocnika J. Z. - od decyzji Starosty dnia [...] znak: [...], którą organ ten uchylił własną decyzję z dnia [...] Nr [...] dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia G. i M. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce Nr 40/1 w [...]przy ul. [...] i umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na w/w inwestycję, na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiotowej sprawie, wznowione postanowieniem Starosty z dnia [...] Znak: [...]. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 7 stycznia 2002r. G. i M. K. złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy istniejącym budynku warsztatowym na działce przy ulicy [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Decyzja ta stała się ostateczna. W dniu 16 maja 2002r. J. Z., właściciel położonych przy ul. [...] działek nr 41 i 42, złożył wniosek o anulowanie udzielonego powyższą decyzją pozwolenia na budowę informując, iż na działce 40/1 ciąży służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr 41 i 42, polegająca na prawie przejazdu, przechodu i przegonu przez tę działkę "pasem o szerokości 3,00 m od granicy ze strony zachodniej", a wybudowanie budynku pozbawi w/w działki dojazdu, gdyż budynek ten zaprojektowano w pasie drogi koniecznej. Na potwierdzenie tego stanu został dołączony akt notarialny z dnia 12 maja 1998r. W dniu 17 maja 2002r. J. Z. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Podniósł, że M. K. składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę dostarczył nieaktualny dokument własności, zatajając tym samym informację o tym, iż działka nr 40/1 obciążona jest służebnością. Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia G. i M. K. pozwolenia na budowę, a następnie decyzją z dnia[...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...]. Powyższa decyzja jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z dnia [...] zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. akt [...] z uwagi na nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zmierzającego do jednoznacznego ustalenia, czy planowana inwestycja nie narusza interesów osób trzecich. W wytycznych WSA wskazał, że organy powinny przeprowadzić dowody z akt postępowania sądowego dot. uregulowania sposobu korzystania ze służebności i z przesłuchania stron celem ustalenia przebiegu służebności. Rozstrzygając ponownie sprawę Starosta wydał decyzję z dnia [...], od której odwołał się J. Z. W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewoda wskazał, że właściwy organ rozpoznając podanie o wznowienie postępowania w pierwszej kolejności bada czy zachodzą formalne przesłanki do jego wznowienia tj. czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, czy decyzja, której dotyczy wniosek jest ostateczna, czy podanie o wznowienie postępowania złożone zostało z zachowaniem terminów określonych przepisem art. 148 § 1 i 2 kpa oraz czy żądanie wznowienia oparte jest na powołaniu enumeratywnie wyliczonych przepisem art. 145 § 1 kpa podstaw wznowienia. Wojewoda stwierdził, że do wniosku o wznowienie J. Z. dołączył kopię aktu notarialnego z dnia 12 maja 1998r., z którego wynikało, że działka nr 40/1 jest obciążona służebnością gruntową. W związku z powyższym organ stanął na stanowisku, że J. Z. jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie pozwoleniu na budowę wiedział o ustanowionej służebności gruntowej. Znana była mu również okoliczność, że działka nr 40/1 stanowiąca własność inwestorów została już częściowo zabudowana budynkiem warsztatowym. Pomimo tego nie wnosił uwag w tym przedmiocie. Żadnych zastrzeżeń nie wnosił też w czasie trwania postępowań zmierzających do udzielenia pozwolenia na budowę, chociaż brał w nich udział jako strona, a wydane w tych postępowaniach decyzje zostały mu doręczone. Decyzję z dnia [...] J. Z. otrzymał w dniu 18 marca 2002r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie złożył w dniu 17 maja 2002r. tj. 2 miesiące po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego organ uznał, że w/w wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z uwagi na to Wojewoda stwierdził, że nie zaszła jedna z głównych przesłanek formalnych, dających podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że dopiero po wznowieniu postępowania w sprawie ustalono, że podanie o wznowienie zostało złożone po terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa. Dlatego też należało decyzję wydaną w wyniku wznowienia uchylić, a postępowanie umorzyć. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że niedopuszczalne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy na podstawie tego pozwolenia budynek został już wybudowany i dopuszczony do użytkowania. Ponadto dodał, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie złamano prawo zabudowując drogę konieczną ustanowioną na działce Nr 40/1, wzdłuż jej wschodniej granicy, jednakże wszelkie roszczenia związane ze służebnością mogą być dochodzone tylko przed sądem powszechnym. W skardze na powyższą decyzję J. Z. przedstawił krytyczne uwagi co do prowadzonego dotąd postępowania administracyjnego w sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że mapa projektowanej inwestycji załączona do decyzji o warunkach zabudowy przedstawiała inny plan zabudowy niż to faktycznie miało miejsce. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja organu II instancji, uchylająca decyzję Starosty wydaną w wyniku wznowienia postępowania i umarzająca całe wznowieniowe postępowanie z uwagi na ustalenie przez organ odwoławczy, iż wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. Z kolei w myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie Sądu ustalenie przez Wojewodę, że wniosek o wznowienie został wniesiony z uchybieniem terminu jest co najmniej przedwczesny i zdaje się wynikać z niewłaściwego ustalenia, co w sprawie było tą nową okolicznością, na podstawie której J. Z. domagał się wznowienia postępowania. Mianowicie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ II instancji przyjął, iż tą nową okolicznością jest to, że działka nr 40/1, na której planowano wybudowanie budynku gospodarczego jest obciążona służebnością drogi koniecznej. Konsekwencją tego było przyjęcie przez ten organ, że skoro okoliczność ta była skarżącemu znana na długo przed wszczęciem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, złożenie wniosku o wznowienie po dwóch miesiącach od doręczenia mu decyzji z dnia [...] nastąpiło z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 kpa. Tymczasem J. Z. wniósł o wznowienie postępowania w związku z tym, iż powziął wiadomość, że projektowany budynek ma stanąć na pasie gruntu działki Nr 40/1, przez który przebiega służebność. Już w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 30 maja 2007r. skarżący podniósł, że w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] nie miał zastrzeżeń do planowanej inwestycji, gdyż z mapy sporządzonej do celów projektowych, stanowiącej integralną część decyzji o warunkach zabudowy wynikało, że planowana budowa nie narusza jego służebności. Na mapie tej zaznaczono projektowaną rozbudowę z pozostawieniem 3 metrowego pasa niezabudowanego i dlatego zgodził się na taki projekt. "Następne decyzje nie zawierały już mapek rozbudowy, a więc sądzić należało, że pierwsza jest aktualna". Również w skardze do Sądu J. Z. zarzucił, iż mapa sytuacyjna dołączona do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla celów projektowych z dnia 9 sierpnia 2000r. przedstawia inny plan projektowanej budowy niż to się stało. Załączona przez niego do skargi kserokopia tej mapy, stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, zarzut ten potwierdza. Dlatego też zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenia dotyczące tego, że skarżący wiedział o obciążeniu nieruchomości 40/1 służebnością i powinien fakt ten ujawnić już w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę jest bez znaczenia w sprawie, skoro nie jest istotne kiedy skarżący dowiedział się o obciążeniu nieruchomości służebnością ale to, kiedy powziął wiadomość o tym, że ostateczna decyzja z dnia [...] zatwierdzała projekt i zezwalała na budowę na pasie drogi koniecznej. Skoro organ II instancji umorzył postępowanie wznowieniowe na skutek błędnego ustalenia, co jest nową okolicznością i niewyjaśnienia w związku z tym / z naruszeniem art. 7 i 77 kpa /, kiedy faktycznie skarżący o tej nowej okoliczności się dowiedział i czy w związku z tym zachował termin z art. 148 kpa, co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 12780 ze zm./. Stosownie do art. 152 tej samej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zaś na podstawie art. 200 zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę i badając kwestię zachowania przez skarżącego terminu organ powinien mieć na uwadze, iż przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Aktualnie obowiązujący przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w przeciwieństwie do obowiązującego do dnia 31 sierpnia 1979r. art. 127 § 1 pkt 5 kpa / regulującego wznowienia postępowania na podstawie nowych okoliczności i dowodów/ nie uzależnia możliwości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania od tego, aby strona nie mogła wcześniej powołać tej okoliczności bez swojej winy. Z uwagi na konieczność ustalenia w pierwszej kolejności, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, przedwczesne jest odnoszenie się do pozostałych, zawartych w skardze zarzutów. ----------------------- 5