II SA/Ke 509/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009r. sprawy ze skargi J.Sz. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia 15 lipca 2009 r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia 27 maja 2009 r. znak: [...] orzekającą o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu nr 9, położonego przy ul. M. w P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy, że J. S. nie przebywa w lokalu położonym przy ul. M. 9 w P. od 2005 r. Z ustaleń kontroli meldunkowej dokonanej przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w P. oraz wyjaśnień osób wynajmujących sporny lokal wynika, że J. S. aktualnie zamieszkuje u znajomej, pod adresem P. ul. N. 14/13, natomiast lokal, w którym jest zameldowany na pobyt stały - wynajmuje. Zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach faktycznych danej sprawy lokal przy ul. M. w P. od ponad 3 lat nie jest miejscem pobytu J. S. w rozumieniu art. 6 ust 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosownie do powołanego przepisu pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Zamieszkiwanie nie oznacza tylko sporadycznego przebywania w danym lokalu, lecz wymaga skoncentrowania w nim swojego życia osobistego, rodzinnego i zawodowego. W sytuacji, gdy dana osoba nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały utrzymywanie takiego zameldowania stanowiłoby naruszenie obowiązujących przepisów, a w szczególności byłoby sprzeczne z celem prowadzenia ewidencji ludności, którym są zbiory ewidencyjne odzwierciedlające stan faktyczny w zakresie pobytu osób. Ponadto Wojewoda podkreślił, że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia w Sądzie Rejonowym wniosku o przywrócenie naruszonego posiadania, ani nie podjął żadnych środków prawnych, by do mieszkania powrócić. W ocenie organu II instancji opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny, albowiem zgodnie z orzecznictwem, nie może być uznane za dobrowolne tylko takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, ale pod warunkiem, że podjęła przewidziane prawem środki służące obronie przysługujących jej praw do przebywania w lokalu. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy podzielił ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji i stwierdził, że zachodzą przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiące podstawę wymeldowania z pobytu stałego J. S. Jednocześnie za niemające wpływu na zasadność merytorycznego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał uchybienia organu I instancji polegające na pominięciu zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebranym materiale dowodowym i umożliwieniu jej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i żądań oraz brak zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i określenia nowego terminu załatwienia sprawy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. S., zarzucając organowi nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez bezkrytyczne przyjęcie ustaleń dokonanych przez organ I instancji, bez uwzględnienia wyjaśnień skarżącego. Za nieprawdziwe uznał ustalenia organu wskazujące, iż zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. N. 14/13 w P. Wyjaśnił, że sporny lokal wynajmował jedynie w okresach krótkotrwałych nieobecności w kraju i nie zgadza się z twierdzeniem, jakoby dobrowolnie opuścił lokal oraz, że nie podejmował żadnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania spornego lokalu. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja jest wynikiem "podstępnych i manipulacyjnych działań S. B." i działającego na jego zlecenie Burmistrza. Podkreślił, iż mimo poinformowania go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, Wojewoda wydał decyzję nie czekając na jego wyjaśnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w niej naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawę merytorycznego orzekania w sprawie stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłankami wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest więc dobrowolne opuszczenie lokalu i nie dokonanie obowiązku wymeldowania. Zaistnienie tych przesłanek nie pozostawia organowi wyboru lecz zobowiązuje organ do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na względzie zasadę wyrażoną w art. 1 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którą ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Taka regulacja oznacza, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Poza wszelkimi wątpliwościami pozostaje fakt, że J. S. nie zamieszkuje aktualnie w lokalu położonym w P. przy ul. M. 9. Okoliczność ta w sposób jednoznaczny wynika z zeznań M. R. i M. S., wyjaśnień S. B. oraz z pisma Komendy Powiatowej Policji w P. z dnia 18 maja 2009 r. Świadek M. R. wskazała, że sporny lokal wynajmowała od J. S. od marca 2004 r. do 30 czerwca 2009 r., w tym czasie on sam w nim nie zamieszkiwał, w lokalu nie znajdowały się jego meble czy też rzeczy osobiste. Fakt wynajmu został potwierdzony również w zeznaniach złożonych przez drugiego najemcę – M. S. Współwłaściciel budynku, w którym znajduje się sporny lokal, S. B. oświadczył, że wszelka korespondencja adresowana do skarżącego kierowana jest na adres - ul. N. 13/14 w P. Przebywanie skarżącego pod tym adresem oraz niezamieszkiwanie w lokalu przy ul. M. 9 od co najmniej 3 lat wynika także z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w P. Za gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami należy uznać stanowisko skarżącego odnośnie krótkotrwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu, zwłaszcza, że składając wyjaśnienia na rozprawie administracyjnej sam przyznał, iż od 2005 r. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Za prawidłowe należy uznać więc ustalenia organów administracji, że J. S. w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie V SA 3078/00 (LEX nr 78937), Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. także wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/2000, LEX nr 49954 oraz dnia 18 kwietnia 2000r., sygn. Akt V SA 1424/99, LEX nr 79243). J. S. nie wykazał, że wykorzystał środki prawne w celu umożliwienia mu powrotu do lokalu, w którym był zameldowany i z tych względów twierdzenie J. S., że przyczyną niezamieszkiwania w lokalu, w którym był zameldowany jest utrudnianie mu dostępu przez S. B., nie przeczy przyjętemu ustaleniu odnośnie dobrowolności opuszczenia lokalu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących uchybień procesowych organu odwoławczego wskazać należy, iż naruszenie przepisów postępowania skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji tylko w sytuacji, gdy stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Sąd stwierdziłby, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości pozwala na stwierdzenie, że J. S. opuścił sporny lokal w 2005r. i skoncentrował swoje życie osobiste w innym miejscu. Nadto jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006r. sygn. akt II OSK 831/05), skuteczne podniesienie przez stronę zarzutu naruszenia art. 10 kpa, wymaga wykazania, że organ w danym postępowaniu uniemożliwił stronie podjęcie konkretnej czynności procesowej np. złożenia dokumentu. W skardze na decyzję Wojewody J. S. podał, że organ uniemożliwił mu złożenie wyjaśnień, nie wskazując na czym konkretnie miały one polegać, natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu, podpisanego przez skarżącego wynika, że skarżący uczestniczył w rozprawie administracyjnej w dniu 27.04.2009r. i składał na niej wyjaśnienia. Sąd podziela w całości stanowisko Wojewody, że zaistniały w sprawie stan faktyczny uzasadnia przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki skutkujące wymeldowaniem osoby z miejsca dotychczasowego pobytu wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.