II SA/Ke 510/05
WyrokWSA w Kielcach2006-04-27
Skład orzekający: Dorota Chobian, Jacek Kuza, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę, jeśli nie uzyska zgody wszystkich stron postępowania, w tym osoby posiadającej służebność mieszkania w budynku przeznaczonym do rozbiórki?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli nie uzyska zgody wszystkich stron postępowania. Niewzięcie pod uwagę przez organ I i II instancji strony postępowania, posiadającej służebność mieszkania w budynku przeznaczonym do rozbiórki, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 10 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a.), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 4 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zmiany ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę, w części dotyczącej obowiązku rozbiórki istniejącego domu. Organ I instancji odmówił zmiany decyzji z uwagi na brak zgody wszystkich stron. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność zgody wszystkich stron oraz niezgodność wnioskowanej zmiany z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące braku poinformowania niektórych osób i ich udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji (Starosty).Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt: II SA/Ke 510/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant: Ref. staż. Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. Ż. i S. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania S. Ż. od decyzji Starosty z dnia [...] odmawiającej zmiany decyzji Nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej dla M. i S. małżonków Ż. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce Nr 277 w K. na podstawie art. 82 ust.3 prawa budowlanego oraz
art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją z [...] Wójt Gminy zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i tą samą decyzją nałożył na inwestorów obowiązek rozbiórki istniejącego domu w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia nowego budynku mieszkalnego do użytku.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2004 r. M. i S. małżonkowie Ż. zawiadomili Inspektorat Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy obiektu na podstawie pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 6.10.2004r. M. i S. Ż., H. Ż. / matka S. Ż./ i L. B./ jego siostra/ wystąpili do Starosty z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej z [...] w części dotyczącej obowiązku rozbiórki istniejącego domu, uzasadniając ten wniosek faktem, że w starym domu mieszka L. B. wraz z rodziną i H. Ż. Starosta działając na podstawie art. 155 kpa odmówił zmiany decyzji ostatecznej ponieważ brak było zgody wszystkich stron na zmianę tej decyzji. W odwołaniu S. Ż. podniósł, że w wypadku rozbiórki, mieszkające w starym domu H. Ż. i L. B. zostaną pozbawione lokalu mieszkalnego. W toku postępowania odwoławczego pismo w sprawie wniósł K. Ż., będący stroną postępowania, w który stwierdził, że stanowczo nie wyraża zgody na zmianę decyzji. Wojewoda uznał odwołanie za niezasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na podstawie której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał lub przez organ wyższego rzędu , jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji
i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] oprócz inwestorów byli K. Ż., M. Ż., A. O., W. Ż., S. i H. Ż. i B. M., a zatem zgoda ich wszystkich była niezbędną przesłanką ewentualnej zmiany przedmiotowej decyzji. Zgoda taka nie może być dorozumiana ani domniemana. W niniejszej sprawie, pomimo wezwania organu I instancji z dnia 15.10.2004 r. żadna ze stron nie udzieliła żądanej zgody. Dodatkowo K. Ż. w piśmie z dnia 8.12.2004 r. oświadczył, że takiej zgody nie wyrazi. W tej sytuacji organ musiał wydać decyzję niekorzystną dla wnioskodawców, bez potrzeby badania, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgoda bowiem stron na zmianę ostatecznej decyzji jest wstępnym i bezwzględnym warunkiem weryfikacji decyzji w tym trybie. Powołując się dodatkowo na obowiązki wynikające z art. 8 i 9 kpa Wojewoda wskazał, iż nałożenie na inwestorów decyzją z 1999 r. obowiązku rozbiórki wynikało z tego, iż w decyzji
o warunkach zabudowy został zawarty taki warunek z uwagi na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania gminy, zgodnie
z którym to planem niedopuszczalne były realizacje budynków mieszkalnych
w drugiej i dalszych liniach zabudowy. Wnioskowana zmiana decyzji
o pozwoleniu na budowę doprowadziłaby do niezgodności projektu
z wymaganiami zawartymi w tej decyzji.
Skargę na tę decyzję wnieśli S. Ż. i M. Ż. podnosząc, że ich siostra, która nie była poinformowana przez Urząd Gminy, że dom będzie do wyburzenia a która zamieszkuje tu i jest zameldowana od urodzenia ,ma bardzo trudne warunki mieszkaniowe. Ponadto podnieśli, że w decyzji pojawiło się nazwisko B. M., /że nie wyraził on zgody na zmianę decyzji/ który "wcześniej nie był brany pod uwagę. Jak mógł więc wyrazić zgodę?" Natomiast S. B., która jest współwłaścicielką działki sąsiedniej nie by la informowana o tym fakcie w ogóle.
W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu swojej decyzji i dodatkowo wskazując, iż L. B. ani w dacie wydawania decyzji z [...] ani też obecnie nie jest żadną z osób wymienionych w art. 28 prawa budowlanego
i dlatego nie jest stroną tego postępowania. B. M. co prawda brał udział w postępowaniu administracyjnym w sprawie o pozwolenie na budowę ale tylko z uwagi na przebieg przyłącza elektrycznego do budynku mieszkalnego inwestorów przez jego działkę. Żądany przez skarżących zakres modyfikacji ostatecznej decyzji nie dotyczył zmiany trasy tego przyłącza
i dlatego organ uznał, że nie jest wymagana jego zgoda. Nawet jednak, gdyby jego zgoda była wymagana to i tak nie ma to wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze ten przepis przede wszystkim wskazać należy, iż jak to prawidłowo zauważył organ odwoławczy, stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją, której zmiany domagali się skarżący była H. Ż. Jak wynika
z uzasadnienia znajdującej się w aktach decyzji Wojewody
z dnia [...] uchylającej wcześniejszą decyzję o pozwoleniu na budowę, H. Ż. ma ustanowioną służebność mieszkania w istniejącym budynku mieszkalnym i między innymi fakt, iż nie brała ona udziału
w postępowaniu zakończonym wcześniejszą decyzją, Wojewoda decyzję tę uchylił. Z wnioskiem o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] wystąpili oprócz inwestorów H.Ż. i L. B. Podzielając stanowisko organu odwoławczego, wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż ta ostatnia nie miała interesu prawnego w dacie wydawania decyzji / jednak w tym miejscy podnieść należy, iż skoro ona także była wnioskodawcą organy powinny były formalnie do złożonego przez nią wniosku się odnieść/ to jednak już odnośnie H. Ż. nie można uznać, iż nie jest ona stroną czy też, że nie ma ona interesu prawnego. H. Ż. była stroną postępowania zakończonego decyzją zezwalającą na budowę, przysługuje jej służebność mieszkania w budynku, który ma być rozebrany i jedną z osób domagających się zmiany tej decyzji w części nakazującej rozbiórkę. Tak więc niewątpliwie H. Ż. była stroną postępowania wszczętego m. in. z jej wniosku. Tymczasem ani organ I instancji ani też organ odwoławczy nie doręczyli jej swoich decyzji ani też innych pism wysyłanych w toku postępowania. W ten sposób doszło do naruszenia art. 10 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niewątpliwie taka podstawa zachodzi
w niniejszej sprawie / art. 145 § 1 pkt 4 kpa/ przy czym stwierdzenie to odnosi się także do innych osób, będących stronami w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] których w aktualnie toczącym się postępowaniu organy z naruszeniem art. 61 § 4 kpa nie uznały za stosowne zawiadomić. Na podstawie art.135 u ppsa Sąd uchylił także z tej samej przyczyny decyzję organu I instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę organy winny zapewnić wszystkim stronom czynny udział w całym postępowaniu. Ponieważ do uchylenia zaskarżonej decyzji doszło z powodu pozbawienia możności brania udziału przez wszystkie zainteresowane strony przedwczesne jest odnoszenie się do innych zarzutów skargi. Jedynie zauważyć należy, iż prawidłowo organ wskazał, że bez zgody stron zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 kpa nie jest możliwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło