II SA/Ke 523/08
WyrokWSA w Kielcach2008-11-27
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie wykazania określonych osób jako władających nieruchomością w ewidencji gruntów i budynków, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o stwierdzenie nabycia własności tej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie wykazania określonych osób jako władających nieruchomością w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ rozstrzygnięcie tej kwestii zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o stwierdzenie nabycia własności tej nieruchomości. Wynik postępowania sądowego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obligujące organ do zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Starosta zawiesił postępowanie w sprawie wpisania W. i S. małż. G. jako władających działką nr 305 do czasu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o stwierdzenie nabycia przez nich własności tej nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżący zarzucili, że zawieszenie postępowania jest nieuzasadnione i naraża ich na straty. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008r. sprawy ze skargi W. G. i S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ewidencji gruntów I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A. B. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] Starosta na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie wykazania W. i S. małż. G. w ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina M. jako władających działką nr 305 o powierzchni 0,30ha - do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd (sygn. akt[...]) z wniosku S. G. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu zażalenia W. G. i S. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) - utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] Starosty.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 5 stycznia 2007r. W. i S. małż. G. zwrócili się do Starosty o wpisanie ich do rejestru gruntów województwa, powiat J. gmina M., wieś B. jako władających działką nr 305 o powierzchni 0,30 ha, umieszczoną w jednostce rejestrowej nr 120. Starosta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 64 § 2 kpa pozostawił wniosek bez rozpoznania, ponieważ wnioskodawcy nie dostarczyli na wezwanie organu mapy geodezyjnej z wydzieloną częścią drogi 305, jako że ograniczone zostało przez nich żądanie w przedmiocie uznania za władających do "części działki nr 305". Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w/w decyzję Starosty, gdyż sporządzenie dokumentacji podziałowej działki nr 305 ma sens wtedy, gdy wnioskodawcy zostaliby w drodze decyzji uznani za władających częścią działki 305, w przeciwnym razie brak podstaw prawnych do sporządzenia takiego podziału przez wnioskodawców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 lutego 2008r. oddalił skargę Gminy na w/w decyzję, w uzasadnieniu podnosząc, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, a nadto, że organ winien w postępowaniu wyjaśniającym ustalić zakres władania, ocenić materiał dowody i wydać rozstrzygnięcie.
Przeprowadzając ponownie postępowanie organ I instancji powziął wiadomość o toczącej się przed Sądem Rejonowym sprawie o sygn. akt [...] z wniosku S. G. o stwierdzenie nabycia własności części nieruchomości oznaczonej nr działki 305 oraz o przeprowadzonym podziale przedmiotowej działki. Opierając się na przepisie § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), który stanowi, że "ewidencja gruntów i budynków obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości, a w przypadku braku danych o właścicielach, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają" Starosta zawiesił postępowanie o uznanie wnioskodawców za władających częścią przedmiotowej nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy przez sąd. Zdaniem organu I instancji, jeśli Sąd Rejonowy orzeknie o nabyciu własności części nieruchomości nr 305 przez W. i S. małż. G., to zostaną oni wykazani w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele. Organ odwoławczy uznał to stanowisko za prawidłowe i ustalił, że dla potrzeb toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym o "stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego" sporządzona została przez biegłego z zakresu geodezji mapa sytuacyjna przedmiotowej nieruchomości nr 305, która przedstawia propozycję wydzielenia działek objętych tym postępowaniem. Sporządzanie zatem kolejnej mapy podziałowej i ustalenie władającego w trybie administracyjnym w sytuacji, gdy przed sądem toczy się postępowanie o uznanie wnioskodawców jako właścicieli części przedmiotowej nieruchomości w oparciu o wykonaną już mapę sytuacyjną sporządzanie kolejnej mapy byłoby niewłaściwe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie wnieśli W. G. i S. G., domagając się jego zmiany przez nakazanie prowadzenia postępowania administracyjnego i wydanie decyzji, ewentualnie jego uchylenia.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że niniejsze postępowanie ma na celu wskazanie, kto włada częścią działki nr 305 o pow. 0,03ha i ma uaktualnić stan faktyczny, natomiast przedmiotem postępowania sądowego jest ustalenie, kto jest właścicielem części przedmiotowej działki. Rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Rejonowy i ustalenie prawa własności spowoduje, że decyzja w sprawie administracyjnej stanie się zbędna.
Skarżący zarzucili, że brak rozstrzygnięcia naraża ich na straty, gdyż uniemożliwia prowadzenie remontów budynków, uregulowanie stosunków wodnych na gruncie, realizacji ogrodzenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją lub postanowieniem.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania go w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że zostało ono wydane zgodnie z prawem.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wykazania w ewidencji gruntów wsi B. W. i S. małż. G. jako władających częścią nieruchomości nr 305 do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy ich wniosku o stwierdzenie nabycia przez nich własności tejże nieruchomości. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu jest okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie główne w sprawie.
Ponieważ wniosek w sprawie niniejszej dotyczy wpisania W. i S. małż. G. jako władających częścią działki nr 305, położonej w B., gminy M., rozważenia wymaga, czy rozstrzygnięcie tej sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia postępowania przed Sądem Rejonowym z wniosku S. G. o stwierdzenie, że "W. G. i S. G. stali się z dniem 4.XI.1971r. z mocy prawa nieodpłatnie właścicielami nieruchomości rolnej położonej w B., gminy M., stanowiącej część działki oznaczonej na mapie ewidencji gruntów nr 305". Sąd, będąc związany zakresem rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym postanowieniem nie badał w niniejszej sprawie zasadności wniosku o ujawnienie skarżących w ewidencji gruntów i budynków jako władających.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwana dalej ustawą, stanowi w art. 20 ust. 2 pkt 1, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych - inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z art. 51 ustawy wynika, że w ewidencji założonej na podstawie dekretu z 2.II.1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 6, poz. 32) oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.
Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków reguluje rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), zwane dalej rozporządzeniem, które w § 10 ust. 1 pkt 2 stanowi, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W przypadku braku tych danych w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają (§ 10 ust. 2), o czym orzeka starosta w drodze decyzji (§ 12 ust. 2).
W sprawie niniejszej z wypisu z rejestru gruntów z dnia 20.VI.2007r. (k.28 akt adm.) wynika, że działka nr 305 stanowi "użytek drogę" o pow. 0,30 ha, zaś Skarb Państwa wpisany jest jako "władający na zasadach posiadania samoistnego", nie jako właściciel, natomiast Urząd Miasta i Gminy wpisany jest jako "użytkownik". Wynika z tego, że właściciel nieruchomości nie został dotychczas ustalony, a przynajmniej wpisany do ewidencji, zaś tocząca się przed Sądem Rejonowym sprawa dotyczy ustalenia, że wnioskodawcy są właścicielami przedmiotowej nieruchomości, i to z dniem 4.XI.1974r. Skoro zatem organ w toku postępowania o wprowadzenie do ewidencji zmiany podmiotowej powziął wiadomość o toczącym się postępowaniu o ustalenie, że wnioskodawcy są właścicielami przedmiotowej nieruchomości, to zasadnie uznał, że wynik tego postępowania ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej i mieści się w kategoriach zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Powyższe rozważania wykazują, iż wynik sprawy o ustalenie, że wnioskodawcy są właścicielami przedmiotowej nieruchomości (z dniem 4.XI.1974r.), toczącej się przed Sądem Rejonowym ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Zatem wystąpienie w sprawie trzech przesłanek obligujących organ administracyjny do zawieszenia postępowania z urzędu, a to:
- postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów i budynków jest w toku,
- rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. ustalenia, czy wnioskodawcy są właścicielami przedmiotowej nieruchomości,
- zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte
powoduje, że Sąd nie podziela argumentacji skarżących o bezpodstawności zawieszenia postępowania.
Nie przemawia również za uwzględnieniem skargi zarzut, że brak rozstrzygnięcia naraża skarżących na straty, gdyż uniemożliwia prowadzenie remontów budynków, uregulowanie stosunków wodnych na gruncie, realizacji ogrodzenia, gdyż są to argumenty nie związane z zakresem rozstrzygnięcia.
Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło