II SA/Ke 523/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego K. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydanie wyrysu i wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 16 grudnia 2013r. J. K. zwrócił się do organu I instancji o wydanie wyrysu i wypisu z rejestru gruntów miasta [...] obręb [...] nr ewidencyjny [...], domagając się również opisu nieruchomości oraz jej przeznaczenia przy jednoczesnym wskazaniu, że jest to niezbędne dla celów urzędowych. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013r. Starosta odmówił J. K. wydania żądanego wypisu i wyrysu, argumentując że wnioskodawca nie przedstawił przepisu prawa, który wskazywałby na konieczność wydania mu przedmiotowej dokumentacji. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia J. K., uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że Starosta nieprawidłowo zakwalifikował pismo J. K. z dnia 16 grudnia 2013r. jako wniosek o wydanie zaświadczenia. Przepisy art. 217 § 1 i 2 K.p.a., dotyczące wydawania zaświadczeń, w zakresie uregulowanym w ustawie z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193 poz. 1287 ze. zm.) nie mają bowiem zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 tej ustawy oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 tej ustawy. Ponadto niewłaściwie rozstrzygnięto niniejszą sprawę w formie postanowienia. W konsekwencji wniosek J. K. powinien zostać rozpatrzony na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dotyczących wydawania wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej, a w przypadku uzasadniającym odmowę wydania żądanych dokumentów należy wydać decyzję administracyjną. Starosta , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 31 marca 2014r. odmówił J. K. wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że J. K. nie jest osobą uprawniona do wydania żądanych wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej określoną w art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odwołanie od ww. decyzji złożył J. K., ponownie domagając się wydania mu żądanych dokumentów dla nieruchomości stanowiącej niegdyś własność jego rodziców i podważając istniejące w tym zakresie zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący wyjaśnił, że jego brat A. K. objął nie tę posesję i budynki, które kupili ich rodzice aktem notarialnym z dnia 21 marca 1956r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podkreślił że J. K. żądał od organu I instancji udostępnia pełnych, szczegółowych danych o nieruchomości i budynkach należących niegdyś do jego rodziców (a więc również danych, o których mowa art. 24 ust 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej, domagając się jednocześnie aby dokumenty te zawierały dane zmodyfikowane zgodnie z jego życzeniem w zakresie powierzchni nieruchomości i znajdujących się na niej budynków. W tym zakresie organ wskazał, że jak wynika z aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 1988r. oraz treści księgi wieczystej nieruchomość oznaczona numerem działki ewidencyjnej [...] ma uregulowany tytuł własności, a J. K. nie jest jej właścicielem, ani nie włada tą nieruchomością. Organ podkreślił jednocześnie, że J. K. nie wykazał interesu prawnego o których mowa art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jakkolwiek wnioskodawca twierdził, że żądane dokumenty są mu niezbędne do celów urzędowych, to nie określił jakim konkretnie celom urzędowym mają posłużyć te dokumenty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł J. K., zarzucając organom działanie mające na celu nieujawnienie nieprawidłowości, do jakich doszło uprzednio przy prowadzeniu czynności spadkowych i uwłaszczeniu w sprawach prowadzonych w Sądzie Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...]. W konsekwencji błędnie ustalono stan rzeczywisty przedmiotowej posesji w zakresie zmarłych rodziców skarżącego, przy czym brat skarżącego włada nieruchomością bazując na błędnych zapisach w ewidencji – które należy usunąć. W tym celu skarżącemu potrzebne są dokumenty, których udostępnienia żąda od organu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wydania J. K. wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta [...]. To ostatnie rozstrzygnięcie zostało wydane wskutek wniosku J. K. z dnia 16 grudnia 2013r. (K-I-1) o wydanie wyrysu i wypisu z rejestru gruntów miasta [...] obręb [...] nr ewidencyjny [...] oraz opisu nieruchomości oraz jej przeznaczenia, w którym wskazano ogólnie, że jest to "niezbędne do celów urzędowych". W toku prowadzonego postępowania skarżący wskazał, że wskutek działań jego brata posesja przy [...] "zaginęła", "zniknęła z urzędów" gdyż osoba ta – obecny właściciel nieruchomości – nie posiadała uprawnień do dziedziczenia gospodarstwa rolno-ogrodniczego (K-I-11). W tym zakresie J. K., jako spadkobierca poprzednich właścicieli działki (rodzice), powołuje się na akt notarialny nr [...] z dnia 21 marca 1956r., wskazując że obecnie w ewidencji jako właściciel przedmiotowej nieruchomości ujawniony jest jego brat, który nie posiada na tę okoliczność wiarygodnych dokumentów (K-II-2). W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193 poz. 1287 ze. zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Z kolei stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Jak wynika z art. 24 ust. 2 ustawy informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Jawność, o której mowa, oznacza jednak jedynie to, że informacje zawarte w ewidencji nie mają charakteru informacji w rozumieniu prawa niejawnych – co nie oznacza jednak powszechnego do nich dostępu. Jeśli chodzi zaś o udostępnianie przez starostę informacji zawartych w operacie ewidencyjnym to powyższe działanie, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, przybiera formę m. in. wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu (pkt 1) oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej (pkt 2). Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym (art. 24 ust. 4 ustawy). Jednakże, jak wynika z art. 24 ust. 5 ustawy, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, jedynie na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. W tym miejscu zauważyć wypada, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów (K-I-4) oraz treścią księgi wieczystej nr [...] (K-I-3) – w których powołano się na akt notarialny umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 1988r. – nieruchomość oznaczona numerem działki ewidencyjnej [...] ma uregulowany tytuł własności, który niepodzielnie przysługuje A. B. K. W konsekwencji J. K. nie jest właścicielem tej nieruchomości, ani nią nie włada – wobec czego nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy uprawnionych do uzyskania żądanych danych. Z tych też względów uzyskanie przedmiotowych dokumentów przez skarżącego jest uzależnione od wykazania przezeń własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy). Należy przy tym wyjaśnić, że pojęcie "interes prawny", użyte w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego (K.p.a.). Z uwagi na brak definicji legalnej tego pojęcia uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim, zgodnie z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego, jakim w tym przypadku jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy. Mając na względzie powyższe pismem z dnia 14 lutego 2014r. (K-I-12) Starosta wezwał J. K. do uzupełnienia – w terminie 7 dni od doręczenia pisma – złożonego wniosku przez wskazanie interesu prawnego do otrzymania żądanych dokumentów, dotyczących nieruchomości niestanowiącej jego własności. W odpowiedzi z dnia 21 lutego 2014r. (K-I-14) – jak słusznie stwierdziły organy obu instancji – skarżący nie wykazał interesu prawnego o którym mowa art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, nie powołując się na jakikolwiek przepis prawa i ograniczając się do kwestionowania treści aktu notarialnego z dnia 30 sierpnia 1988r. Jeśli chodzi zaś o wymienione w ww. odpowiedzi postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 24 lipca 1987r. o sygn. akt [...] oraz zawiadomienie z dnia 9 lipca 2010r. o założeniu w dniu 7 czerwca 1988r. księgi wieczystej i dokonaniu w niej wpisów to dokumenty te nie przedstawiają aktualnego stanu prawnego działki nr [...] – co słusznie zauważył organ I instancji. Spadkobiercy wymienieni w ww. postanowieniu i wpisani w dziale II księgi wieczystej w dacie 7 czerwca 1988r. (m. in. J. K. w 1/8 części) zbyli bowiem swoje prawa do tej nieruchomości aktem notarialnym z dn. 30 sierpnia 1988r. Jednocześnie pomimo twierdzeń wnioskodawcy o tym, że żądane dokumenty są mu niezbędne do celów urzędowych, J. K. w żadnym ze swoich pism nie wskazał jakim konkretnie celom urzędowym mają posłużyć te dokumenty. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że przytoczone przepisy ustawy mają charakter szczególny w stosunku do regulacji K.p.a. dotyczących zaświadczeń. Tym samym art. 217 § 1 i 2 K.p.a. w zakresie uregulowanym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym nie ma zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009r. o sygn. akt I OSK 189/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.