II SA/Ke 524/24
WyrokWSA w Kielcach2024-12-18
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od protokołu szacowania ostatecznego szkody łowieckiej jest prawidłowe, jeśli organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego i nie wydał decyzji merytorycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od protokołu szacowania ostatecznego szkody łowieckiej jest wadliwe, jeśli organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego (oględzin lub szacowania ostatecznego) i nie wydał decyzji merytorycznej. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, powinien wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania lub odmawiającą jego przyznania, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie stwierdzać niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. bez wyczerpania etapu administracyjnego.Stan faktyczny
M. S. zgłosił szkodę łowiecką w uprawie borówki amerykańskiej. Koło Łowieckie sporządziło protokół szacowania ostatecznego, w którym stwierdzono, że szkoda nie podlega szacowaniu, ponieważ uprawa była ogrodzona i przeznaczona na cele zarobkowe, co wyłącza ją z obwodu łowieckiego. M. S. wniósł odwołanie do Nadleśniczego, który postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że teren jest wyłączony z obwodu łowieckiego. M. S. zaskarżył to postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Nadleśniczego na rzecz M. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków z dnia 2 września 2024 r., znak: ZG.7330.3.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków na rzecz M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Ke 524/24
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 września 2024 r. znak: ZG.7330.3.2024 Nadleśniczy Nadleśnictwa Stąporków na podstawie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 49a ust. 1 z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1082), po rozpoznaniu odwołania M. S. od protokołu szacowania ostatecznego z 19 lipca 2024 r., stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia podniesiono, że M. S. zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1082 z późn. zm., dalej jako u.p.ł.), zgłosił szkodę łowiecką do Koła Łowieckiego "H." w S. w dniu 19.07.2024 r. Przedstawiciel Koła Łowieckiego "H." w S. przy udziale poszkodowanego M. S. dokonał oględzin zgłoszonej szkody, w wyniku czego został sporządzony protokół szacowania ostatecznego z 19 lipca 2024 r., o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5 u.p.ł. W protokole stwierdzono, że szkoda została wyrządzona w uprawie borówki amerykańskiej oraz określono gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę - dzik. Stan i jakość uprawy określono jako: "uprawa ogrodzona barierą stałą typu siatka leśna na drewnianych słupach. Nie podlega szacowaniu, ponieważ jest wyłączona z polowania". W treści zastrzeżeń napisano, że: "szkoda nie podlega szacowaniu, należy ją zgłosić do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Powiatowego lub innej jednostki administracyjnej".
Organ zauważył, że dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny - jednak nie dotyczy to szkód wyrządzonych na terenach, które nie wchodzą w skład obwodów łowieckich. Zgodnie zaś z art. 26 pkt 4 u.p.ł. w skład obwodów łowieckich nie wchodzą m.in. tereny przeznaczone na cele społeczne, handlowe, składowe, transportowe i inne cele gospodarcze, w granicach ich ogrodzeń.
M. S. pismem z 1 sierpnia 2024 r. wniósł do Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków odwołanie od protokołu szacowania ostatecznego z 19 lipca 2024 r. w sprawie szacowania szkody łowieckiej wyrządzonej przez dziki w uprawie borówki amerykańskiej na działkach ewid. [...] położonych w obrębie ewid. [...], Gmina Stąporków Obszar wiejski, jednocześnie wskazując, że nie składał oświadczenia na podstawie art. 27b Prawa łowieckiego o zakazie wykonywania polowania na przedmiotowych nieruchomościach.
Zgodnie ze stanowiskiem Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków, z uwagi na treść art. 46 d ust. 1 u.p.ł. odwołanie nie może dotyczyć spraw, w których dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego nie jest obowiązany do naprawienia szkody. W tej sytuacji obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności ustalenie, czy szkoda, której odwołanie dotyczy, została wyrządzona na terenie wchodzącym w skład obwodu łowieckiego, a tym samym, czy może wiązać się z odpowiedzialnością zarządcy obwodu łowieckiego, w tym w szczególności należało zbadać, czy teren ten jest - zgodnie z twierdzeniem zarządcy - wyłączony z obwodu na podstawie art. 26 pkt 4 u.p.ł., tzn. jest całkowicie wygrodzony oraz jest przeznaczony na działalność gospodarczą. Z przeprowadzonej w tym celu w dniu 27.08.2024 r. przez pracowników Nadleśnictwa Stąporków w osobach inżyniera nadzoru P. F. i Podleśniczego Leśnictwa Krasna K. Ż. wizji lokalnej sporządzono notatkę służbową. W notatce tej stwierdzono, że cała uprawa ogrodzona jest siatką metalową wysokości ok. 1 mb. Ogrodzenie posiada widoczne cechy długotrwałego użytkowania i w kilku miejscach jest uszkodzone (tzn. przewrócone). Poszkodowany M. S. poinformował przedstawicieli Nadleśnictwa Stąporków, że całkowity areał plantacji wynosi około 0,80 ha i prowadzi ją w celach zarobkowych, sprzedając owoce w sezonie. W chwili oględzin stwierdzono, że na krzakach borówki brak było owoców. Odnotowano pojedyncze ślady buchtowania przez dziki, innych oznak szkód nie stwierdzono.
W oparciu o ustalenia poczynione w czasie przedmiotowej wizji lokalnej Nadleśniczy Nadleśnictwa Stąporków ustalił, iż teren, na którym wystąpiła szkoda jest całkowicie wygrodzony oraz jest przeznaczony na działalność gospodarczą w rozumieniu art 26 u.p.ł. Tym samym teren ten jest z mocy ww. przepisu wyłączony z obszaru obwodu łowieckiego, gdyż nie ma możliwości prowadzenia gospodarki łowieckiej na tym terenie. Organ wyjaśnił, że wskazane w przepisie art. 26 pkt 4 u.p.ł. pojęcie "celu gospodarczego" oznacza dążenie do osiągnięcia celu materialnego, osiąganie zysków. Natomiast zgodnie z przepisem art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236), przez działalność gospodarczą rozumie się zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Działalność rolnicza odpowiada powyższej definicji działalność gospodarczej, stąd kwalifikowana jest jako działalność gospodarcza. Jeśli więc dana plantacja prowadzona jest na cele gospodarcze i jest całkowicie ogrodzona, odpowiedzialność w zakresie szkód łowieckich na jej terenie ponosi właściwy miejscowo zarząd województwa.
W ocenie organu, Nadleśniczy jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od protokołu oględzin lub protokołu szacowania sporządzonych przez koło łowieckie, nie ma natomiast możliwości wykonania tych czynności (oględzin lub szacowania), ponieważ zgodnie z ww. przepisami nieruchomości, na których doszło do szkody łowieckiej są wyłączone z obszaru obwodu łowieckiego i nie ma możliwości prowadzenia gospodarki łowieckiej na tym terenie. Uwzględniając zaistniałe okoliczności poszkodowanemu przysługuje prawo złożenia wniosku o przeprowadzenie szacowania szkody i wypłatę odszkodowania z jej tytułu do zarządu województwa właściwego ze względu na miejsce powstania szkody, tj. zarządu województwa świętokrzyskiego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniesionej w dniu 17 września 2023 r., M. S. zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1. art. 7 i art. 77 K.p.a poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało wadliwymi ustaleniami w zakresie stanu faktycznego, w szczególności, co do sposobu korzystania przez niego ze stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości gruntowej i przyjęcie jej wyłączenia z obwodu łowieckiego jako objętej działalnością gospodarczą uniemożliwiającą prowadzenie gospodarki łowieckiej.
2. art. 7a K.p.a., w związku z negatywnymi konsekwencjami w zakresie braku obowiązków koła łowieckiego do naprawienia wyrządzonej mu szkody w sytuacji możliwej szerokiej interpretacji przepisów art. 26 pkt 4 u.p.ł.
3. art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie arbitralnych ustaleń na podstawie wybiórczo ocenionego materiału dowodowego, a przez to uznanie za udowodnioną okoliczność, iż stan faktycznego zagospodarowania i sposobu użytkowania nieruchomości nie pozwał uwzględnić jego wniosku.
II. Powyższe naruszenia przepisów postępowania doprowadziły w konsekwencji do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 pkt 4 u.p.ł., przez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Skarżący wyjaśnił, że jako poszkodowany w dniu 19 lipca 2024 r. do Koła Łowieckiego "H.’' w S., jako zarządcy obwodu łowieckiego w którym położona jest nieruchomość, dokonał zgłoszenia szkody wyrządzonej przez dziki w uprawie borówki amerykańskiej. Koło Łowieckie "H." w S. w wyniku oględzin zgłoszonej szkody, sporządziło protokół szacowania ostatecznego, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5 u.p.ł. W protokole stwierdzono, że "szkoda nie podlega szacowaniu i należy ją zgłosić do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Powiatowego lub innej jednostki administracyjnej". Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków podkreślił, że interpretacja przepisów nie uwzględnia w ogóle i nie odnosi się do stanu faktycznego zagospodarowania nieruchomości i jako taka, nie może się ostać. Stan faktyczny i jego znaczenie dla możliwości prowadzenia gospodarki łowieckiej zostały w ogóle pominięte przez organ, co czyni wydane postanowienie wadliwym. Autor skargi odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2002 r. I CKN 795/00, w którym zostało przeanalizowane zagadnienie ogrodzenia upraw rolnych i wpływu tego ogrodzenia na zaliczenie nieruchomości do obwodu łowieckiego. Sąd Najwyższy stwierdził, że u podstaw m. in. analizowanego wyłączenia tkwi wzgląd na obiektywnie uwarunkowaną niemożliwość prowadzenia gospodarki łowieckiej w jakiejkolwiek jej postaci. Dotyczy to także terenu przeznaczonego "na inne cele gospodarcze". Owe "inne cele gospodarcze" w kontekście przytoczonych wyłączeń podlegają temu samemu kryterium oceny, a tym jest całkowita nieprzydatność terenu do prowadzenia gospodarki łowieckiej ze względu na przeszkodę o cechach trwałych. Nie sposób łączyć każdego ogrodzenia terenu, jako wprowadzającego następstwo w postaci wyłączenia tego terenu z obwodu łowieckiego. Nie da się w szczególności usprawiedliwić twierdzenia, że na terenie ogrodzonego sadu wyłączone jest prowadzenie gospodarki łowieckiej pod każdą postacią. Wszak samo ogrodzenie, zwłaszcza większych sadów, nie oznacza braku dostępności ogrodzonego terenu dla zwierzyny, np. ptactwa. Żadne racje nie przemawiają za tym, aby ogrodzony sad traktować jako wyłączony z obwodu.
Uwzględniając powyższą argumentację w ocenie skarżącego, ogrodzenie terenu siatką o wysokości 1m.b. nie może zostać uznane za wyłączające skutecznie obszar uprawy z gospodarki łowieckiej, a tym samym z obwodu łowieckiego.
Skarżący poinformował, że zgodnie z sugestią Koła Łowieckiego "H." w S. dokonał zgłoszenia szkody Zarządowi Województwa Świętokrzyskiego – jednak zgłoszenie to zostało przekazane według właściwości z powrotem Kołu, jako odpowiedzialnemu z uwagi na fakt, iż dotyczy terenu wchodzącego w skład obwodu łowieckiego. Na potwierdzenie załączył do skargi odpowiednie pisma.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniósł, że w sprawie brak jest substratu zaskarżenia, ponieważ zarządca obwodu łowieckiego nie wykonał czynności oględzin lub szacowania jako organ I instancji. Tym samym na gruncie niniejszej sprawy doszło do bezczynności ze strony dzierżawcy obwodu łowieckiego tj. KŁ "H."
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków z 2 września 2024 r., znak: ZG.7330.3.2024 stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania od protokołu szacowania ostatecznego z 19 lipca 2024 r.
Na wstępie należy wyjaśnić, że proces ustalania odszkodowania za szkody łowieckie odbywa się według reguł wskazanych w art. 46 i nast. ustawy Prawo łowieckie. Zgodnie z art. 46 ust. 1 u.p.ł., dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych:
1) w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny;
2) przy wykonywaniu polowania.
Stosownie do ust. 2 przywołanego przepisu szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania dokonuje zespół składający się z:
1) przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego;
2) przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego;
3) właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda.
Na podstawie art. 46 ust. 3 u.p.ł., wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego.
Szacowanie szkody składa się z:
1) oględzin;
2) szacowania ostatecznego, o czym stanowi art. 46 ust. 6 u.p.ł.
W art. 46a u.p.ł. uregulowano szczegółowo w jaki sposób mają przebiegać oględziny związane z szacowaniem szkody wskazując w ust. 4, że niezwłocznie po zakończeniu oględzin dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół, który zawiera w szczególności następujące dane i informacje:
1) imiona i nazwiska osób biorących udział w oględzinach;
2) datę sporządzenia protokołu oraz datę dokonania oględzin;
3) dane podlegające ustaleniu podczas oględzin, o których mowa w ust. 1;
4) szkic sytuacyjny uszkodzonej uprawy;
5) czytelne podpisy osób biorących udział w oględzinach.
Członkowie zespołu, o którym mowa w art. 46 ust. 2, mają prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu wraz z uzasadnieniem. W protokole umieszcza się informację o braku zastrzeżeń albo o wniesionych zastrzeżeniach (art. 46a ust. 5).
Z kolei art. 46c ustawy Prawo łowieckie reguluje przebieg procesu szacowania ostatecznego, z którego – jak stanowi ust. 5 tego przepisu, niezwłocznie dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół zawierający dane wymienione w treści przepisu tj.:
1) imiona i nazwiska osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym;
2) datę sporządzenia protokołu oraz datę dokonania szacowania ostatecznego;
3) dane podlegające ustaleniu podczas szacowania ostatecznego, o których mowa w ust. 1;
4) szkic sytuacyjny uszkodzonej uprawy;
5) czytelne podpisy osób biorących udział w szacowaniu ostatecznym.
Stosownie do art. 46d ust. 1 u.p.ł., właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. W celu rozpatrzenia odwołania nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe dokonuje odpowiednio oględzin lub szacowania ostatecznego. Oględzin lub szacowania ostatecznego dokonuje nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód lub jego przedstawiciel. (ust. 2 art. 46d u.p.ł.). Sposób przeprowadzania ww. czynności regulują ust. 3-7 art. 46d u.p.ł. Po zakończeniu oględzin lub szacowania ostatecznego sporządza się protokół, który zawiera w szczególności dane określone w art. 46a ust. 4 lub art. 46c ust. 5 z wyłączeniem informacji o wysokości odszkodowania (art. 46d ust. 8 u.p.ł.).
Z treści przywołanych przepisów wynika, że proces szacowania szkód łowieckich jest sformalizowany i przebiega w dwóch etapach, z których każdy kończy się sporządzeniem i podpisaniem protokołu. Ustalenia zawarte w protokołach mogą być kwestionowane w trybie opisanym w art. 46d ust. 1 u.p.ł., uruchamiając proces odwoławczy, którego przebieg reguluje art. 46d ust. 2 -9 u.p.ł.
W niniejszej sprawie zespół, o którym mowa w art. 46 ust. 2 u.p.ł, sporządził w dniu 19 lipca 2024 r. protokół szacowania ostatecznego szkody łowieckiej wyrządzonej przez dziki w uprawie borówki amerykańskiej na działkach ewidencyjnych [...] położonych w obrębie [...], Gmina Stąporków Obszar wiejski, przy czym odbyło się to bez udziału przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego. W protokole zawarto stwierdzenie, że szkoda nie podlega szacowaniu. Niezadowolony z ustaleń poszkodowany wniósł na podstawie art. 46d ust. 1 u.p.ł. odwołanie do Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków jednoznacznie wynika, że do stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od protokołu szacowania ostatecznego z 19 lipca 2024 r. przyczyniło się ustalenie, że do szkody doszło na nieruchomości wyłączonej z obszaru łowieckiego i nie ma na jej terenie możliwości prowadzenia gospodarki łowieckiej. Można zatem przyjąć, że według oceny organu, skoro w zaistniałym stanie faktycznym brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania w trybie art. 46 i nast. u.p.ł., to niedopuszczalne jest wniesienie w niniejszej sprawie odwołania. W odpowiedzi na skargę organ określił taką sytuację procesową jako "brak substratu zaskarżenia".
Zdaniem Sądu, przeprowadzone przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Stąporków postępowanie oraz sposób rozstrzygnięcia nie zasługują na akceptację. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku szkód wyrządzonych przez dziki, określona przepisami ustawy Prawo łowieckie procedura obejmuje etap w postaci postępowania administracyjnego. Przepis 49a u.p.ł. nakazuje w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosować odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie na skutek wniesienia odwołania, tak jak w niniejszym przypadku, dotyczącym szkód wyrządzonych przez dziki, toczy się zgodnie z zasadami i regułami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Organy administracji mają więc obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Zastrzeżenia budzi zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z art. 46d u.p.ł. wynika, że nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe posiada kompetencje w zakresie szacowania szkód łowieckich. Dokonuje on własnych ustaleń na podstawie czynności, o których mowa w art. 46d ust. 2 u.p.ł. tj. oględzin lub szacowania ostatecznego. Utrwalenie tych czynności nadleśniczego, w celu rozpatrzenia odwołania powinno nastąpić w formie protokołu, o czym wprost stanowi art. 46d ust. 8 u.p.ł., nie zaś notatki służbowej. Notatka służbowa, nie ma waloru dowodowego, o którym mowa w tym przepisie, nie może więc dokumentować ww. czynności organu, określonych przepisami ustawy Prawo łowieckie. Wprowadzając w art. 46d ust. 8 u.p.ł., wymóg sporządzenia protokołu z oględzin lub szacowania ostatecznego art. 46d ust. 8 u.p.ł., ustawodawca określił jednocześnie dane, które powinny znajdować się w tym dokumencie.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy sprowadza się do protokołu szacowania ostatecznego zespołu składającego się z przedstawiciela dzierżawcy/zarządcy obwodu łowieckiego H. w S. i poszkodowanego z 19 lipca 2024 r. oraz notatki służbowej spisanej 27 sierpnia 2024 r. przez inżyniera nadzoru w Nadleśnictwie Stąporków – P. F.
Bezsporne jest, że Nadleśniczy Nadleśnictwa Stąporków w celu rozpatrzenia odwołania nie sporządził protokołu, o którym mowa w art. 46d ust. 8 u.p.ł. Na etapie postępowania odwoławczego została natomiast spisana notatka służbowa "w związku ze zgłoszoną szkodą łowiecką". Powyższa notatka z 27 sierpnia 2024 r. nie zawierała pełnych danych o jakich mowa w art. 46a ust. 4 lub 46c ust. 5 do których odsyła art. 46d ust. 8 u.p.ł., (np. brak jest szkicu sytuacyjnego, szacunkowego obszaru uprawy, która została uszkodzona, czytelnych podpisów osób biorących udział w oględzinach). Nie można zatem przyjąć, że rozpoznając odwołanie Nadleśniczy wykonał czynności, do których zobowiązywały i uprawniały ten organ przepisy powołanego art. 46d u.p.ł. W tych okolicznościach, notatkę służbową podpisaną jednoosobowo przez przedstawiciela Nadleśniczego - inżyniera nadzoru P. F. nie sposób uznać za wystarczający dowód w sprawie. W konsekwencji protokół szacowania ostatecznego sporządzony przez zespół z 19 lipca 2024 r. (bez udziału wszystkich uprawnionych osób) oraz notatka służbowa P. F. potwierdzająca dokonanie czynności oględzin w związku ze zgłoszoną szkodą łowiecką nie mogą świadczyć o tym, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez Nadleśniczego w sposób prawidłowy.
Jak już podniesiono, nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe posiada kompetencje w zakresie szacowania szkód łowieckich przy rozpoznaniu odwołania od ostatecznego szacowania. Zgodnie z art. 46e ust. 1 u.p.ł. organ ten właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji, biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8 u.p.ł. Zatem nadleśniczy ma uprawnienia do szacowania tych szkód we własnym zakresie.
Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji o której mowa w ust. 1, stosownie do treści art. 46e ust. 4 u.p.ł. może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody.
Zdaniem Sądu, tak skonstruowana procedura jasno określa, że droga sądowa dla poszkodowanego lub dzierżawcy obwodu łowieckiego do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, otwiera się, gdy właściwy organ wyda decyzję na zasadzie art. 46e ust. 1 i 4 u.p.ł. To zaś oznacza, że rozpoznając odwołanie, o którym mowa w art. 46d ust. 1 u.p.ł. właściwy nadleśniczy powinien wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania albo odmówić wydania takiej decyzji, z zachowaniem zasad i reguł postępowania określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. tego wymogu nie spełnia. Nie świadczy bowiem o wyczerpaniu etapu administracyjnego załatwienia sprawy w odniesieniu do szkód łowieckich, który jest niezbędny do przekazania sprawy na drogę sądową.
Nie przeprowadzając prawidłowego postępowania wyjaśniającego organ II instancji nie zgromadził materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego, który pozwoliłby na dokonanie prawidłowych ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie, czym naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji nie doszło do wydania rozstrzygnięcia, które umożliwiłoby skarżącemu skorzystanie z przewidzianego przepisami ustawy Prawo łowieckie prawa do wniesienia powództwa do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Ujawnione wadliwości uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło