II SA/Ke 526/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-13
Skład orzekający: Jacek Kuza, Beata Ziomek, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na wymianie rurociągów stalowych w istniejącej sieci ciepłowniczej, wykonane z innych materiałów niż pierwotnie, ale bez zmiany parametrów technicznych i użytkowych sieci oraz jej lokalizacji, mogą być zakwalifikowane jako remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniający wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prace polegające na wymianie rurociągów stalowych w istniejącej sieci ciepłowniczej, nawet z użyciem innych materiałów, ale bez zmiany parametrów technicznych i użytkowych sieci oraz jej lokalizacji, mieszczą się w definicji remontu zawartej w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. W związku z tym, spełnione zostały przesłanki z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami do wydania decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, gdy właściciel nie wyraża na to zgody.Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości (B. K.) zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce, która zobowiązywała go do udostępnienia nieruchomości na okres 20 dni w celu remontu sieci ciepłowniczej. Skarżący zarzucił, że planowane prace stanowią przebudowę, a nie remont, i że nie zostały spełnione przesłanki z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji uznały, że prace polegające na wymianie rurociągów stalowych, mimo użycia innych materiałów, stanowią remont, ponieważ nie zmieniają parametrów technicznych ani użytkowych sieci, a właściciel nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.
II SA/Ke 526/18
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] r. znak: [...], zobowiązującą B. K., jako właściciela nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów m. Kielce, w obr. [...] jako działka nr [...] o pow. 0,0616 ha, do udostępnienia nieruchomości [...] Spółka z o.o. w Kielcach, na okres 20 dni od daty jej zajęcia, w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej na niej sieci ciepłowniczej 2xDn200, będącej częścią miejskiego systemu ciepłowniczego.
Uzasadniając powyższą decyzję, organ II instancji podniósł, że wnioskiem z dnia 21 lutego 2018 r. [...] Spółka z o.o. w Kielcach zwróciło się do Prezydenta Miasta Kielce o wydanie na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji zobowiązującej B. K. jako właściciela nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów m. Kielce, w obr. 0016 jako działka nr [...] o pow. 0,0616 ha, do jej udostępnienia [...] z o.o. w Kielcach (w skrócie też jako "[...] "), w celu wykonania czynności związanych z remontem istniejącej na niej sieci ciepłowniczej 2xDn200, będącej częścią miejskiego systemu ciepłowniczego, na okres 20 dni od daty jej zajęcia. Do wniosku dołączono m.in. plan sytuacyjny z przebiegiem trasy sieci ciepłowniczej, dokumentację fotograficzną oraz kopię korespondencji prowadzonej z właścicielem, w sprawie uzyskania zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości. Na potwierdzenie, że sieć ciepłownicza, o której mowa we wniosku, figuruje na stanie majątkowym wnioskodawcy, dołączono kserokopię księgi środków trwałych. Zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2018r. znak: [...], Prezydent Miasta Kielce poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie, w toku którego w piśmie z dnia 5 marca 2018 r. wnioskodawca przedstawił dodatkowe wyjaśnienia dotyczące braku odpowiedzi na kierowaną przez Spółkę do właściciela nieruchomości korespondencję zawierającą propozycję zawarcia porozumienia w przedmiocie udostępnienia nieruchomości, celem remontu sieci ciepłowniczej za wynagrodzeniem i odszkodowaniem oraz skuteczności jej doręczenia adresatowi. Z uwagi na stanowisko strony, że przedstawione we wniosku plany [...] nie dotyczą remontu sieci a usunięcia starej sieci i wybudowania całkiem nowej, na co właściciel nie wyraża zgody, Spółka [...] w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. odniosła się szczegółowo do argumentacji pełnomocnika, wyjaśniając cel i zakres planowanych prac. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Prezydent Miasta Kielce wydał ww. decyzję z dnia 2 maja 2018 r., od której odwołanie złożył B. K..
Na skutek rozpoznania tego odwołania Wojewoda Świętokrzyski uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu 1 instancji jest prawidłowe i zgodne z prawem. W ocenie organu odwoławczego, na gruncie obowiązujących przepisów Prezydent Miasta Kielce dokonał prawidłowych ustaleń. Decyzja wydana została w oparciu o przewidziany w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami tryb postępowania przy zastosowaniu przewidzianych w art. 124b u.g.n. przesłanek umożliwiających orzeczenie o zobowiązaniu właściciela do udostępnienia nieruchomości, w celu wykonania czynności związanych z remontem usytuowanej na niej sieci ciepłowniczej 2xDn200, będącej częścią miejskiego systemu ciepłowniczego. Przesłankami do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 124b u.g.n., jest brak zgody właściciela na udostępnienie nieruchomości oraz wykazanie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia.
Bezspornym w niniejszej sprawie był, jak wyjaśnił organ odwoławczy, fakt, iż przed złożeniem wniosku do organu i instancji [...] Spółka z o.o. w Kielcach, podjęła próbę uzyskania zgody na czasowe udostępnienie działki nr [...] , w celu wykonania opisanego wyżej remontu sieci ciepłowniczej, jednak zgody takiej nie udało się uzyskać – organ wskazał na pismo z dnia 5 marca 2018 r. znak: [...]. Treść art. 124b u.g.n. nie przewiduje wprost obowiązku przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości, a jedynie wymaga wykazania braku porozumienia, co w niniejszej sprawie bez wątpienia miało miejsce. Odnośnie zaś drugiej z przesłanek tj. celu zajęcia nieruchomości, to, organ II instancji wskazał, że został on określony jako konieczność wykonania czynności związanych z remontem istniejącej na niej sieci ciepłowniczej 2xDn200, będącej częścią miejskiego systemu ciepłowniczego. Zatem w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 124b u.g.n. do wydania decyzji w trybie przewidzianym tym artykułem.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Wojewoda Świętokrzyski wyjaśnił, że niezbędnym jest skorzystanie z definicji legalnej remontu zawartej w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 1202) - art. 3 pkt 8 tej ustawy. Z wyjaśnień [...] Spółki z o.o. w Kielcach przedstawionych we wniosku oraz w uzupełnieniu wniosku wynika, że celem zajęcia nieruchomości jest wykonanie remontu sieci ciepłowniczej 2xDn200, będącej częścią miejskiego systemu ciepłowniczego. Remont polegać będzie na zmianie rurociągów stalowych prowadzonych w kanale, izolowanych wełną mineralną i zabezpieczonych płaszczem azbestowo-cementowym na rurociągi stalowe preizolowane, izolowane pianką poliuretanową zabezpieczoną płaszczem polietylenowym. Wnioskodawca wyjaśnił również, że planowany remont nie spowoduje zmiany parametrów użytkowych i technicznych sieci ciepłowniczej. Średnica remontowanej sieci pozostanie bez zmian. Remont nie spowoduje zwiększenia wartości użytkowej sieci ciepłowniczej oraz nie wpłynie na zwiększenie jej wartości wytwórczej. Po remoncie sieć ciepłownicza będzie zlokalizowana dokładnie w tym samym miejscu co obecnie a poza tym remont spowoduje przywrócenie sieci do jej stanu pierwotnego i użytkowego bez zmiany charakteru. Planowane na nieruchomości czynności polegać będą na " odtworzeniu z użyciem innych niż pierwotnie materiałów i wyrobów stanu pierwotnego. Nie nastąpi zmiana miejsca położenia sieci ciepłowniczej. Nie nastąpią zmiany powierzchni zabudowy (podziemnej i naziemnej), jej szerokości, długości i wysokości. Planowane roboty spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8, w zw. z art. 3 pkt 7a i art. pkt 6 ustawy Prawo budowlane, na potwierdzenie czego dołączono "Projekt remontu sieci ciepłowniczej w rejonie "Śródmieście". Wnioskodawca dodał, że remontowi nie będzie podlegała cała sieć ciepłownicza, która w Kielcach ma długość 150000 mb, ani cała sieć ciepłownicza rejonu "Śródmieście" o długości około 1300 mb, a jedynie odcinek tej sieci o długości 183,5 mb, który wymaga remontu, z uwagi na zużycie jej elementów i częste awarie.
Organ odwoławczy, powołując się na powyższe i orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził zatem, że planowane przez inwestora prace, polegające na wymianie rurociągów stalowych, izolowanych wełną mineralną i zabezpieczonych płaszczem azbestowo-cementowym na rurociągi stalowe izolowane pianką poliuretanową, stanowią remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że znajdujący się na działce nr [...] fragment sieci ciepłowniczej 2xDn200, stanowiąc część miejskiego systemu ciepłowniczego, jest obiektem budowlanym o charakterze liniowym, co wynika bezpośrednio z brzmienia art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego.
Organ II instancji wyjaśnił również, że wbrew tym twierdzeniom wnioskodawca szczegółowo, przedstawił zakres planowanych prac zarówno w piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r., jak i w uzasadnieniu wniosku z dnia 21 lutego 2018 r., załączając do wniosku niezbędne mapy. Ponadto przedłożył "Projekt remontu sieci ciepłowniczej w rejonie "Śródmieście". Na planie sytuacyjnym w skali 1:500 został przedstawiony przebieg sieci ciepłowniczej od komory ciepłowniczej K-20A przy ul. [...], przez działkę nr [...] , do komory ciepłowniczej przy ul. Piotrkowskiej (obok parkingu wielopoziomowego), którą dostarczane jest ciepło dla potrzeb centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej do budynków w rejonie Śródmieścia Kielc. Ponadto wnioskodawca szczegółowo uzasadnił konieczność przeprowadzenia remontu, co znalazło wyraz również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Uzasadniając konieczność planowanego remontu wnioskodawca wyjaśnił, że sieć ciepłownicza jest znacznie wyeksploatowana, istnieje bowiem około 40 lat, co skutkuje występowaniem groźnych awarii. Z tego względu konieczne jest wykonanie remontu na ww. odcinku. Ostatnia awaria sieci ciepłowniczej zlokalizowanej na działce nr [...] miała miejsce w maju 2017r. Nie uzyskano wówczas zgody właściciela nieruchomości na zajęcie jej części w celu usunięcia awarii. Awaria została usunięta dopiero po uzyskaniu decyzji administracyjnej z dnia 07.06.2017r. znak: [...], wydanej na podstawie art 126 u.g.n. zezwalającej na jej czasowe zajęcie. Wobec wysokiego prawdopodobieństwa wystąpienia następnych awarii niezbędne jest przeprowadzenie remontu sieci ciepłowniczej na ww. odcinku, co wiązać się będzie dla wnioskodawcy z wysokimi kosztami, ale jest jedyną metodą przeciwdziałania znacznym i trudnym do opanowania skutkom awarii.
Organ odwoławczy wskazał końcowo, że określając zakres wnioskowanego udostępnienia wnioskodawca wyjaśnił, iż znajdująca się na działce B. K. sieć ma długość około 50 m i obejmuje podziemne rurociągi wraz z widoczną komorą i ze względu na wymiary działki nr [...] , której szerokość wynosi jedynie 14 m oraz lokalizację sieci - od wjazdu na działkę przez całą długość, niezbędnym i uzasadnionym jest zajęcie na okres remontu całej działki.
Organ I instancji w decyzji określił czas udostępnienia nieruchomości, na okres 20 dni od daty jej zajęcia, jako termin realny i uzasadniony, biorąc pod uwagę zakres planowanych robót. Wyjaśnił, że wnioskodawca zobowiązał się po zakończeniu remontu do przywrócenia działki nr [...] do stanu pierwotnego tj. takiego jak przed rozpoczęciem prac remontowych i do wypłaty stosownego odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości, za każdy dzień pozbawienia go prawa korzystania z nieruchomości. Wskazał, że remont sieci ciepłowniczej zostanie wykonany przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, zgodnie z obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną, a wnioskodawca dołoży starań, aby odbył się w jak najkrótszym czasie. Wnioskodawca poinformował, że uzyskał już zgodę na dysponowanie innymi nieruchomościami, na których znajdują się inne odcinki sieci, wymagające remontu, w tym rejonie, za wyjątkiem działki nr [...] .
Wojewoda Świętokrzyski odniósł się także do odwołania, wskazując, że organ przepis art. 124b u.g.n. nie przewiduje, aby organ prowadzący postępowanie o udostępnienie nieruchomości mógł żądać od wnioskodawcy przedłożenia opinii technicznej dotyczącej sprawności sieci ciepłowniczej oraz że przesłanki uzasadniające wyłączenie organu administracji publicznej od załatwienia sprawy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowa w której stroną jest [...] Sp. z o.o. w Kielcach dotyczy odrębnej osoby prawnej, a nie interesów majątkowych Prezydenta Miasta Kielce jako osoby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. K., zaskarżając powyższą decyzję Wojewody Świętokrzyskiego w całości zarzucił temu aktowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 poz. 121 ze zm.) poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania przez organ trybu określonego w rzeczonym przepisie, gdyż złożony przez wnioskodawcę wniosek dotyczy przebudowy sieci ciepłowniczej, a przedstawione we wniosku planowane czynności nie mieszczą się w zakresie konserwacji, remontu oraz usuwania awarii, a daleko wykraczają poza wskazane czynności. Nadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a."), poprzez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego przy jednoczesnym niepełnym wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla sprawy i wydaniu decyzji pomimo nieprzedstawienia przez wnioskodawcę planu i mapy prac remontowych sieci ciepłowniczej, a tym samym nieustalenia ich zakresu,
- 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Kielce oraz o zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz od organu.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ w rozpoznawanej sprawie bezpodstawnie zastosował tryb określony w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ administracji publicznej nieprawidłowo zakwalifikował objęte wnioskiem prace, jako remont istniejącej sieci ciepłowniczej. Zaplanowane przez wnioskodawcę prace na nieruchomości B. K. wykraczają daleko poza jej remont czy usunięcie i awarii, tym bardziej, że czynności o takim charakterze były już przeprowadzane przez wnioskodawcę w maju 2017 r. W ocenie skarżącego, rzeczywiście planowany przez wnioskodawcę zakres prac wymaga uzyskania nowej decyzji o pozwalaniu na budowę (w celu przeprowadzenia przebudowy sieci ciepłowniczej), a tym samym niemożliwe jest procedowanie w oparciu o przepis art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podniósł, że aby móc wykonać remont musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 prawa budowlanego. Nie mamy do czynienia z remontem, jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Wówczas dokonywana jest odbudowa, która zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego zalicza się do budowy. Przy odbudowie powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany.
Wnioskodawca zamierza rozebrać istniejące rurociągi stalowe, a rozebranie takie wyklucza potraktowanie całości robót jako odtwarzających stan pierwotny. W takiej sytuacji dojdzie do remontu czegoś, co nie istnieje, gdyż zostało uprzednio rozebrane. Odtworzenie, obejmujące rozebranie, a następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się z pojęciem odbudowy, na potwierdzenie czego strona powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Strona zarzuciła również, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z uchybieniem zasad wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażonych w art. 7 kpa. Organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego przy jednoczesnym niepełnym wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla sprawy. Skarżący podkreślił bowiem, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca do wniosku z dnia 26 lutego 2018 r. złożył jedynie dokumentację fotograficzną, nie przedłożył ani planu planowanych prac remontowych ani opinii technicznej dotyczącej sprawności sieci ciepłowniczej. Wobec powyższego lakonicznego uzasadnienia nie sposób jednoznacznie ustalić, jakie niezbędne prace remontowe zamierza wykonać. W przedmiotowej sprawie organ oparł się jedynie na informacjach uzyskanych od wnioskodawcy, natomiast nie poczynił ustaleń dotyczących zakresu inwestycji. Brak takich ustaleń nie pozwala na dokonanie oceny czy rzeczywiście, jak podaje wnioskodawca, chodzi o remont sieci ciepłowniczej czy też całkowite usunięcie starej i wybudowanie całkiem nowej.
Na rozprawie w dniu 13 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu toczącego się przez Sądem Rejonowym w Kielcach, sygn. akt [...] . Wywodzi, że w razie stwierdzenia zasiedzenia takiej służebności spowoduje to bezprzedmiotowość niniejszego postępowania, w związku z czym skarżący wówczas cofnąłby skargę. Pełnomocnicy organu zaoponowali wnioskowi o zawieszenie postępowania. Pełnomocnik uczestnika [...] w Kielcach również zaoponował ww. wnioskowi z uwagi na brak związku między tymi sprawami, w szczególności podniósł, że stwierdzenie zasiedzenia dotyczy fragmentu nieruchomości, która cała objęta jest decyzją o jej udostępnienie.
Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Skarga B. K.ego nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121, dalej: u.g.n.)., który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Decyzja ograniczająca uprawnienia właściciela nieruchomości w sposób opisany w dyspozycji przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. może zostać wydana po spełnieniu następujących warunków: po pierwsze - udostępnienie nieruchomości następuje w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, w tym energetycznych, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Po drugie, właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Nie było sporu w niniejszej sprawie co do tego, że skarżący nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości Miejskiemu Przedsiębiorstwu Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w Kielcach celem przeprowadzenia tam planowanych robót, w każdym razie treść znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, a potem stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego potwierdza, że takiej zgody inwestor nie uzyskał. Natomiast oś sporu dotyczyła kwalifikacji planowanych prac jako remontu, podczas gdy, w ocenie skarżącego, projektowane prace w istocie będą polegać na przebudowie odcinka sieci ciepłowniczej.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęć "remontu" i "przebudowy". Zasadne jest w tym względzie odwołanie się do definicji legalnych zawartych w ustawie – Prawo budowlane (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: "pr. bud."). Stosownie do art. 3 pkt 8 pr.bud. remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast w myśl art. 3 pkt 7a pr.bud. pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
W świetle przywołanych definicji wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, w wyniku których nastąpi jakakolwiek zmiana parametru użytkowego lub technicznego tego obiektu, będzie kwalifikowana jako przebudowa.
Jak ustaliły organy orzekające w postępowaniu administracyjnym, celem zajęcia nieruchomości B. K. jest wykonanie remontu sieci ciepłowniczej 2xDn200, będącej częścią miejskiego systemu ciepłowniczego. Remont polegać będzie na zmianie rurociągów stalowych prowadzonych w kanale, izolowanych wełną mineralną i zabezpieczonych płaszczem azbestowo-cementowym na rurociągi stalowe preizolowane, izolowane pianką poliuretanową zabezpieczoną płaszczem polietylenowym. Planowany remont nie spowoduje zmiany parametrów użytkowych i technicznych sieci ciepłowniczej. Średnica remontowanej sieci pozostanie bez zmian. Remont nie spowoduje zwiększenia wartości użytkowej sieci ciepłowniczej oraz nie wpłynie na zwiększenie jej wartości wytwórczej. Po remoncie sieć ciepłownicza będzie zlokalizowana dokładnie w tym samym miejscu co obecnie, a remont spowoduje przywrócenie sieci do jej stanu pierwotnego i użytkowego bez zmiany charakteru.
Powyższe ustalenia organów zostały dokonane nie tylko w oparciu o treść wniosku i jego załączniki, ale – wbrew twierdzeniom skargi – organ odwoławczy ustalenia te zweryfikował w oparciu o złożony przy piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r. "Projekt remontu sieci cieplnej w rejonie "Śródmieście". Z dokumentu tego - opracowanego przez uprawnionego projektanta/kierownika budowy w specjalności instalacje i sieci sanitarne, ciepłownictwo - wynika, że rurociągi preizolowane układane będą bezpośrednio w ziemi w systemie samokompensacji, po trasie istniejącej sieci ciepłowniczej i na rzędnych rurociągów istniejących. Średnica rurociągów tej sieci będzie pozostawiona bez zmian. Remont sieci ciepłowniczej nie spowoduje zmiany jej parametrów technicznych ani użytkowych. Kierunek zasilania remontowanej sieci ciepłowniczej i odgałęzień zostanie wykonany jak obecnie. Po remoncie sieć ciepłownicza będzie zlokalizowana dokładnie w tym samym miejscu, co obecnie. Kierunki spadków sieci ciepłowniczej nie ulegną zmianie.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 6 lutego 2018 r., I OSK [...] 2/17, lex nr 2461080), warunkiem uznania planowanych robót jako przewidzianych w art. 124b u.g.n. czynności związanych z remontem przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jest wykazanie, że roboty te spełniają przesłanki określone w art. 3 pkt 8 w zw. z art. 3 pkt 7a i art. 3 pkt 6 p.b. Roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b., wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b.).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że okoliczność, iż na odcinku sieci ciepłowniczej położonym na nieruchomości skarżącego część elementów sieci (rurociągi stalowe izolowane wełną mineralną i zabezpieczone płaszczem azbestowo-cementowym) zostanie zastąpiona nowymi elementami (rurociągami stalowymi, izolowanymi pianką poliuretanową zabezpieczonymi płaszczem poliuretanowym), czyli wykonanymi z wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (zwykle nowoczesnymi, lepszej jakości) nie powoduje, że roboty te powinny zostać zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego.
Należy w tym miejscu zauważyć, że odcinek sieci położony na działce należącej do skarżącego stanowi część obiektu budowlanego liniowego, jakim jest miejska sieć ciepłownicza jako całość. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna jako całość, na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana przebiegu trasy owej linii mogą być zakwalifikowane jako remont (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16, lex nr 2439052). Sąd podzielając te poglądy, stwierdza, że znajdują zastosowanie także do stanu faktycznego, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem sieć ciepłownicza jak i linia elektroenergetyczna to obiekty liniowe w rozumieniu art. 3 pkt 3a pr.bud., przy czym sieć ciepłownicza służy do przesyłania energii cieplnej, natomiast linia elektroenergetyczna - do przesyłu energii elektrycznej. Obiektem liniowym jest obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
W świetle powyższych rozważań, wymiana rurociągów na działce skarżącego, a składających się na sieć ciepłowniczą, na rurociągi stalowe izolowane pianką poliuretanową nie będzie stanowić przebudowy, skoro nie nastąpi zmiana długości, wysokości i szerokości sieci na tej nieruchomości, nie dojdzie do zmiany trasy jej przebiegu, powierzchni zabudowy, sposobu użytkowania. Nie dojdzie zatem do zmiany jakiegokolwiek parametru użytkowego lub technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, w każdym razie nie zostało takie ustalenie organów skutecznie zakwestionowane przez skarżącego.
To powoduje, że organy obu instancji prawidłowo dokonały w tej sprawie oceny planowanych robót jako remontu i właściwie zastosowały dyspozycję art. 124b ust. 1 u.g.n. wobec braku zgody skarżącego na przeprowadzenie tego remontu na stanowiącej jego własność nieruchomości.
Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się wskazywanego w skardze naruszenia prawa materialnego, w stopniu który miały wpływ na wynik sprawy – art. 124b ust. 1 u.g.n. Sąd stwierdził także, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem jego zasad określonych w przepisach prawa, w tym w zgodzie z wskazywanymi w skardze art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w toku tego postępowania materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ przed wydaniem decyzji dysponował projektem remontu sieci w postaci dokumentu przedłożonego do akt przy piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r., z którym strona mogła się zapoznać. Dokument został opracowany przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do tego dowodu i wyjaśnił jego znaczenie dla wyniku sprawy. Uzasadnienie decyzji Wojewody Świętokrzyskiego czytelnie i precyzyjnie wyjaśnia też podstawę faktyczną i prawną wydanego rozstrzygnięcia z odniesieniem się do zarzutów odwołania. Wynika z tego uzasadnienia, że organ wnikliwe rozważył okoliczności faktyczne sprawy w świetle art. 124b ust. 1 u.g.n.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego - na zasadzie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło