II SA/Ke 529/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek,, Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2010r. sprawy ze skargi E.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E.M. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku E.M., R.K., M.S., R.S., Z.L. i H.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i § 2, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 i 2 uchyliło swoją decyzję z dnia [...], stwierdzającą, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...], zatwierdzająca podział nieruchomości położonej przy ul. R. została wydana bez podstawy prawnej i jednocześnie nie stwierdzającej nieważności tej decyzji ponieważ wywołała ona nieodwracalne skutki prawne i w to miejsce orzekło: 1. stwierdza, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...], zatwierdzająca podział nieruchomości położonej przy ul. R. została wydana bez podstawy prawnej, 2. stwierdza nieważność opisanej wyżej decyzji w części dotyczącej działek oznaczonych na planie przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 kwietnia 1960 pod nr 21/60, numerami 3a, 4, 10, 16, 21, 26, 42 i 44 3. nie stwierdza nieważności opisanej w pkt 1 decyzji w części dotyczącej działek oznaczonych na wyżej wymienionym planie numerami 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 8a, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36,37, 38, 39, 40, 41, 43, ze względu na nieodwracalne skutki prawne jakie wywołała. Decyzja ta nie została zaskarżona. We wniosku, który wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 8 kwietnia 2010r., E.M. domagał się wyjaśnienia na podstawie art. 113 § 2 kpa decyzji z dnia [...] "tak aby inne organy mające związek ze sprawą nie kwestionowały zawiłości jej skutków mocy prawnej". Wnioskodawca między innymi wskazał, że decyzja ta jest niezrozumiała, wywołuje wątpliwości interpretacyjne, utrudniające ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Spadkobiercy zostali pozbawieni możliwości korzystania z uprawnień płynących z rozstrzygnięcia decyzją. Wojewoda wykorzystał wady decyzji Kolegium, nie uznał unieważnienia mocy decyzji MRN i następstwa zmiany skutków prawnych i własną decyzją przekazał te działki w trwały zarząd dla gminy K. bez odszkodowania, jako własność Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji i po ponownym rozpatrzeniu wniosku postanowieniem z dnia [...] swoje rozstrzygniecie utrzymało w mocy. Odmowę wyjaśnienia wątpliwości organ uzasadnił tym, że w oparciu o art. 113 § 2 kpa nie jest powołany do interpretacji treści decyzji z zastosowaniem wykładni prawa. Uprawnione jest jedynie do wyjaśnienia stronie zgłoszonych przez nią wątpliwości co do użytych w decyzji wyrażeń, niejasności sformułowań bądź zastosowania skrótów utrudniających ustalenie sensu rozstrzygnięcia. W trybie tym nie jest możliwe udzielanie odpowiedzi na pytania stawiane przez stronę, które wychodzą poza treść i zakres decyzji oraz takich, które w istocie nie dotyczą wątpliwości co do jej treści. Tymczasem zdaniem Kolegium wniosek E.M. wskazuje jednoznacznie, iż treścią jego żądania jest wyjaśnienie skutków prawnych, jakie wywołała decyzja z dnia [...], a to nie mieści się w granicach dopuszczonych przez art. 113 § 2 kpa. Skargę na to postanowienie wniósł E.M. zarzucając między innymi, że w punkcie 2 decyzji z [...] organ stwierdził nieważność decyzji z [...] w części dotyczącej działek nr 3, 4, 10, 16, 21, 26, 42 i 44, aby w uzasadnieniu stwierdzić, że przechodzą one na własność Państwa. Dalej wskazał, że "orzeczenie decyzji w pkt 2 oznacza że decyzja PMRN przestała wywierać skutki prawne w tej części. Mając na uwadze powyższe orzeczenie kasacyjne, organ nie był uprawniony sprzecznie do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przyznać prawo własności dla Państwa na podstawie art. 11 powołanej ustawy która nie powinna mieć zastosowania prawnego do podziału nieruchomości J.S., nie ustalając porządku nieodwracalnych skutków prawnych". W skardze zostały także podniesione zarzuty, iż organ "nie dokonał badania zgodności z prawem kwestii, czy nieruchomość J.S. stanowiąca spadek podlegała podziałowi decyzją rady narodowej wg przepisów powołanej tam ustawy". Wskazał, że tylko postępowanie administracyjne władne jest dokonać oceny podziału geodezyjnego nieruchomości J.S. wg planu 21/60, a tego też mu odmówiono. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podnoszone przez E.M. zarzuty są uzasadnione. Z urzędu zauważyć należy, iż sentencja decyzji z dnia [...] nie została prawidłowo sformułowana. Zgodnie z art. 158 § 2 kpa jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności. Decyzja z dnia [...] nie zawiera stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] został wydana z naruszeniem prawa. Takiego stwierdzenia nie może zastąpić zawarte w jej punkcie I stwierdzenie, że została ona wydana bez podstawy prawnej. Jednakże w ocenie Sądu nie ta część decyzji może budzić faktyczne wątpliwości ( tu bowiem można się domyślać, że Kolegium nie stwierdzając nieważności decyzji ze względu na nieodwracalne skutki faktycznie miało na myśli rozstrzygniecie, o jakim mowa w art. 158 § 2 kpa), ale o rozstrzygniecie, zawarte w punkcie 2 decyzji z dnia [...] Chociaż sama sentencja tego punktu wydaje się jasna, to w połączeniu z uzasadnieniem decyzji w tej części może budzić wątpliwości. Mianowicie Kolegium uzasadniając tę część swojego rozstrzygnięcia wskazało: "Jeżeli chodzi o wydzielone działki oznaczone numerami 42 i 44, co do których wnioskodawcy wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji w tej części, to zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach z datą uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu podziału przeszły na własność Państwa i są użytkowane w części jako drogi ( dz. Nr 42 w części niewykorzystano). Również działki oznaczone nr 3a, 4, 10, 16, 21, i 26, nie wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie, zostały przejęte na własność Państwa pod drogi stanowiące dojazdy do działek budowlanych w wyniku podziału. Z danych ewidencji gruntów nie wynika, aby były przedmiotem obrotu rynkowego". Jeśli porównać treść rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 decyzji z dnia [...] z jego uzasadnieniem, to w ocenie Sądu ma rację skarżący, że ta część decyzji budzi wątpliwości. Wynikałoby z niej bowiem, że pomimo, iż odnośnie wymienionych działek organ stwierdził nieważność decyzji z [...]. to jednocześnie uznał, że ta nieważna decyzja przeniosła własność działek Nr 3a, 4, 10, 16, 21, 26, 42 i 44 na rzecz Skarbu Państwa. Dlatego też w oparciu o przepis art. 113 § 2 kpa Kolegium powinno wyjaśnić wątpliwości wynikające z uzasadnienia decyzji z dnia [...] w tej jego części, która odnosi się do przejścia na własność Państwa działek wymienionych w pkt 2 decyzji. Pozostałe, sprecyzowane na rozprawie przed sądem, zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W oparciu o przepis art. 113 § 2 kpa nie jest dopuszczalne uzupełnienie decyzji poprzez zamieszczenie w niej dodatkowych ustaleń, czego domaga się E.M. zarzucając, iż decyzja z 2004r. nie zawiera ustaleń odnośnie aktualnego stanu zagospodarowania i utraty mocy wydanych pozwoleń na zagospodarowanie tych działek. W oparciu o przepis art. 113 § 2 organ nie mógł także dokonywać "oceny podziału geodezyjnego nieruchomości J.S. wg planu 21/60" ani też zajmować się kwestią, czy w obrocie prawnym powinna pozostawać jakaś część decyzji z dnia [...]. Jednak z powodów wskazanych na wstępie zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyjaśnić, co miał na uwadze wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...], że wymienione w punkcie 2 decyzji działki przeszły na własność Państwa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Na zasadzona kwotę składa się uiszczony przez E.M. wpis od skargi.