II SA/Ke 533/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego i składek na ubezpieczenie zdrowotne p o s t a n a w i a: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. ustanowić dla D. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. D. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego i składek na ubezpieczenie zdrowotne. W skardze zawarł wniosek o zwolnienie o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie T. K. W dniu 12 sierpnia 2015 r. D. W. złożył w tut. Sądzie formularz urzędowy PPF zawierający wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W myśl art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a Ppsa strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 Ppsa). Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, że zgodnie z art. 262 Ppsa przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przysługuje zatem osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 Ppsa). Ze złożonego przez D. W. oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie wykazał żadnego majątku w postaci nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku z pomocy społecznej w kwocie 542 zł. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa. W ocenie Sądu D. W. wykazał, że nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, ponieść kosztów wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Utrzymuje się bowiem wyłącznie z niewielkiego zasiłku i nie posiada majątku. Tym samym, oceniając sytuację majątkową skarżącego, w świetle przesłanek z art. 246 Ppsa, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które dają podstawę do ustanowienia dla niego adwokata z urzędu. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazanego przez skarżącego z imienia i nazwiska, wyjaśnić należy, że wyznaczenie konkretnego adwokata należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Skoro skarżący wskazał konkretnego adwokata, fakt ten zostanie zasygnalizowany ORA. Wówczas ORA, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę (art. 244 § 3 Ppsa). Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 243 w zw. z art. 244 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzekł jak w postanowieniu.