II SA/Ke 533/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego i składek na ubezpieczenie zdrowotne I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata T. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D. W., utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję z dnia 14 stycznia 2015 r. znak: [...], zmieniającą decyzję własną z dnia 8 sierpnia 2013 r. znak: [...] w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne, w ten sposób, że zasiłek stały przyznaje się do 30 listopada 2014 r., a składkę na ubezpieczenie zdrowotne przyznaje się do 7 października 2014 r. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że decyzją z dnia 8 sierpnia 2013 r. przyznano D. W. zasiłek stały na okres od 1 sierpnia 2013 r. do 31 października 2015 r. w kwocie po 389 zł miesięcznie wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. We wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r. D. W. wystąpił do organu I instancji o wstrzymanie wypłaty zasiłku stałego, ponieważ z dniem 8 października 2014 r. podjął zatrudnienie. Wystąpił ponadto o umorzenie pobranego świadczenia za listopad 2014 r. W związku z powyższym organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 14 stycznia 2015 r., powołując w podstawie prawnej m.in. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu podano, że strona przekroczyła kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (542 zł). Ustalono, że od dnia 1 listopada 2014 r. stronie nie przysługiwał zasiłek stały. Ponieważ jednak świadczenie za listopad zostało wypłacone, przyznano zasiłek stały do 30 listopada 2014 r. W odwołaniu D. W. wyjaśnił, że o podjęciu zatrudnienia poinformował organ w momencie uzyskania dochodu, tj. w dniu 7.11.2014r. Nie otrzymał bowiem wynagrodzenia w październiku. Zwrócił ponadto uwagę na nieprawidłowe pouczenie zamieszczone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy na wstępie swoich rozważań przywołał treść art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Następnie ustalił, na podstawie zaświadczenia z Funduszu Aktywnej Rehabilitacji (FAR), że D. W. w okresie od 8.10.2014r. do 7.01.2015r. odbywał staż rehabilitacyjny w Zakładach P. S.A.. Z tego tytułu uzyskał w październiku wynagrodzenie w kwocie 939,13 zł, a w listopadzie – w kwocie 1200 zł. Uwzględniając kwotę pobieranego zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł), dochód strony w październiku wyniósł 1092,13 zł. Wynagrodzenie za październik zostało jednak przekazane na konto strony dopiero w dniu 6.11.2014r. W listopadzie dochód strony wynosił już 1353 zł, a zatem nie spełniał on kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (542 zł). W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy powołał się na art. 106 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku m.in. zmiany sytuacji dochodowej. W niniejszej sprawie należało zatem zmienić decyzję przyznającą zasiłek stały na okres od 1.08.2013r. do 31.10.2015r., przyznając ten zasiłek jedynie do 30.11.2014r. Ponadto, ponieważ pracodawca od dnia 8.10.2014r. opłacał stronie składkę zdrowotną, prawidłowo organ I instancji odprowadził składkę zdrowotną do dnia 7.10.2014r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. W. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium, będącej w jego ocenie powieleniem decyzji organu I instancji. Zarzucił, że w sprawie nie zostały przesłuchane osoby reprezentujące organ, a mające wiedzę, która nie wynika z uzasadnienia decyzji. Dodatkowo zarzucił niezasadne doliczenie do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego. W jego ocenie stanowi to dyskryminację osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, w kwestii obliczania dochodu, wyjaśniło, że ustawodawca nie wymienił zasiłku pielęgnacyjnego w zamkniętym katalogu wyłączeń zawartym w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Na wstępie podkreślić należy, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie zmiany decyzji z dnia 8 sierpnia 2013 r., będącą konsekwencją zmian w sytuacji dochodowej skarżącego. O zmianie tej sytuacji poinformował zresztą organ sam skarżący. Mianowicie we wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r. wystąpił o wstrzymanie wypłaty zasiłku stałego, ponieważ z dniem 8 października 2014 r. podjął zatrudnienie. Wystąpił ponadto o umorzenie pobranego świadczenia za listopad 2014 r. Świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w Ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz.182), dalej jako "ustawa". Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z art. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby, z drugiej natomiast strony konieczne jest spełnienie przez osobę ubiegającą się o taką pomoc kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy. Z art. 106 ust. 5 ustawy wynika zaś, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ustawy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy zasiłek stały przysługuje m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (542 zł). Przyznanie zasiłku stałego nie jest zależne od uznania organu orzekającego w tych sprawach. Zgodnie z art. 6 ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt 1), natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (pkt 7). Bezsporne jest, że skarżący, urodzony w dniu 15 stycznia 1964 r., jest osobą samotnie gospodarującą, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, w październiku 2014 r. uzyskał dochód w wysokości 1092,13 zł, a w listopadzie – 1353 zł. Na powyższy dochód złożyły się kwoty wynagrodzenia z tytułu stażu rehabilitacyjnego organizowanego przez Fundację Aktywnej Rehabilitacji (FAR), odpowiednio 939,13 zł i 1200 zł, oraz kwoty zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł miesięcznie). Przy ustalaniu dochodu skarżącego, organ prawidłowo zastosował przepis art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym za "dochód" uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Nie ma racji skarżący twierdząc, że nieprawidłowo został mu zaliczony do dochodu zasiłek pielęgnacyjny. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu, ustalonego zgodnie z ust. 3, nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. W powyższym katalogu, mającym charakter zamknięty, ustawodawca nie wymienił zasiłku pielęgnacyjnego. Tym samym wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód. W konsekwencji, na skutek podjęcia stażu rehabilitacyjnego, skarżący przestał spełniać kryterium dochodowe niezbędne do uzyskania zasiłku stałego. Zmiana decyzji z dnia 8 sierpnia 2013 r. była więc konieczna i zgodna z prawem, skoro od dnia 1 listopada 2014 r. skarżącemu nie przysługiwał zasiłek stały, a od dnia 8 października 2014 r. pracodawca opłacał skarżącemu składkę zdrowotną. Ponieważ jednak świadczenie za listopad zostało już wypłacone, organ prawidłowo przyznał skarżącemu zasiłek stały do końca listopada 2014 r. Nie jest zasadny zarzut dotyczący nieprzesłuchania pracowników organu, zwłaszcza, że skarżący nie podał na jaką okoliczność mieliby oni zostać przesłuchani. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Ppsa. Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepis art. 250 Ppsa w zw. z § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).