II SA/Ke 535/21
WyrokWSA w Kielcach2021-09-28
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy zbyli nieruchomość po wydaniu decyzji administracyjnej, ale przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, zachowują legitymację skargową do jej wniesienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący utracili legitymację skargową do jej wniesienia. Choć w momencie wnoszenia skargi skarżący formalnie posiadali status strony postępowania, okoliczność zbycia nieruchomości, która stanowiła podstawę ich interesu prawnego, ujawniona w toku rozprawy, spowodowała zanik materialnego elementu uprawniającego do zaskarżenia decyzji. Prowadzenie działalności gospodarczej na zbytej nieruchomości stanowiło co najwyżej interes faktyczny, nieuprawniający do merytorycznego rozpoznania skargi.Stan faktyczny
A. S. i Z. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 23 marca 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2021 r. umarzającą postępowanie w sprawie legalności wykonania otworu okiennego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa i zignorowanie zaleceń sądu. W toku rozprawy ujawniono, że skarżący zbyli przedmiotową nieruchomość przed wniesieniem skargi. Sąd rozpoznał skargę, badając kwestię legitymacji skargowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Wiesławy Klimontowicz sprawy ze skargi A. S. i Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 marca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
II SA/Ke 535/21
Uzasadnienie
Decyzją z 23 marca 2021 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. S. i Z. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej jako "Pb" utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2021 r. Nr [...] umarzającą w całości postępowanie w sprawie zbadania legalności i zgodności z Prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi wykonania otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, usytuowanego na terenie działki nr ewidencyjny 982, położonej przy ul. K. w S., stanowiącej własność P. J., gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu organ szczegółowo przedstawił stan faktyczny w sprawie, począwszy od 2014 r., kiedy w związku z pismem Z. S. organ I instancji prowadził czynności wyjaśniające m.in. w sprawie opisanego wyżej otworu okiennego. W toku postępowania zapadło szereg decyzji, jak również ww. sprawa była przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
NSA wyrokiem z 11 września 2019 r.sygn akt II OSK 2915/17 rozpoznając skargę P. J., uchylił wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 212/17, w którym oddalono skargi P. J. oraz A. S. i Z. S. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 30 stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych - i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku NSA, WSA w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 1162/19 uchylił zaskarżoną decyzję WINB z 30.01.2017 r. oraz decyzję organu I instancji z 1.12.2016 r.
Rozpoznając na nowo sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) decyzją z 7.01.2021 r. Nr [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie zbadania legalności i zgodności z Prawem budowlanym oraz warunkami technicznymi wykonania spornego otworu okiennego, stwierdzając, że nie zachodzą w sprawie przesłanki do nałożenia na obecnego właściciela jakichkolwiek nakazów, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Pb dotyczących tego elementu w budynku, usytuowanym bezpośrednio przy granicy z działką A. i Z. S .
Powyższe stanowisko zaakceptował WINB , który w wyniku rozpoznania odwołania A. i Z. S. wydał decyzję z 23.03.2021 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Zarówno decyzja PINB jak i WINB zostały doręczone stronom biorącym udział w postępowaniu, według załączonego wykazu.
Skargę na opisaną wyżej decyzję WINB z 23.03.2021 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, wnieśli A. S. i Z. S. domagając się ich uchylenia. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 105 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i 80 Kpa, poprzez zaniechanie wyjaśnienia w sposób wyczerpujący, wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, wszystkich istotnych dla wyjaśnienia sprawy okoliczności, przy jednoczesnym zignorowaniu przez organ I stopnia zaleceń zawartych w wyroku WSA w Kielcach z 19.02.2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. pełnomocnik uczestniczki P. J. podniósł, że skarżący zbyli nieruchomość 17 marca 2021 r., natomiast skargę złożyli 29 kwietnia 2021 r. Oświadczył również, że 14 kwietnia 2021 r. P. J. poinformowała aktualnych właścicieli o zaskarżonej obecnie decyzji i z tego co wie, nie podjęli oni żadnych czynności w tej sprawie. Wniósł o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi.
Pełnomocnik skarżących potwierdził fakt sprzedaży nieruchomości na rzecz ich córki, jednakże jego zdaniem skarżący zachowują status stron, ponieważ na tej nieruchomości prowadzą działalność gospodarczą polegającą na najmie krótkoterminowym.
Uczestniczący w rozprawie na podstawie art. 8 Ppsa Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach Wiesława Klimontowicz wniosła o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Zgodnie z art. 50 § 1 Ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w istocie stanowi żądanie oceny przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym.
Merytoryczne rozpoznanie skargi, w wyniku którego sąd administracyjny rozstrzyga spór o zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (aktu, działania organu bądź innego zaniechania), może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy skargę złożył podmiot posiadający legitymację skargową. Brak legitymacji skargowej uniemożliwia skuteczne rozpoznanie skargi.
Legitymacja skargowa opiera się na interesie prawnym. Interes skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z 11.04.2008 r. sygn. akt II OSK 1749/07, Lex nr 470930).
W postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego interes prawny skarżących wynikał z faktu, że byli właścicielami nieruchomości bezpośrednio graniczącej z nieruchomością stanowiącą własność P. J. zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym w ścianie szczytowej znajdował się otwór okienny, zaś legalność jego wykonania stanowiła przedmiot oceny organu. Źródłem interesu prawnego było zatem prawo rzeczowe (własność) do nieruchomości graniczącej z nieruchomością uczestniczki – P. J . Jak wynika z materiału dowodowego skarżący nie zgłaszali organowi II instancji, że sprzedali swoją nieruchomość, położoną przy ul. O. 5 w S .
W niniejszej sprawie skarżący w dacie składania skargi wykazali się interesem prawnym, albowiem występowali jako strony które brały udział w postępowaniu i otrzymały zaskarżoną decyzję organu II i I instacji. Na tym etapie skargi, był to interes formalny, uprawniający skarżących do jej wniesienia w sensie procesowym. Okoliczność, że skarżącym nie przysługuje tytuł własności do nieruchomości przy ul. O. 5 w S., wyszła na jaw już w toku rozprawy. Tym samym przestał istnieć element materialny, na którym skarżący opierali swoje uprawnienie do zaskarżenia decyzji WINB z 23 marca 2021 r. Podnoszenie przez skarżących, że prowadzą na tej nieruchomości działalność gospodarczą w postaci najmu krótkoterminowego nie świadczy o istnieniu po stronie skarżących interesu prawnego, lecz co najwyżej o istnieniu interesu faktycznego, który nie uprawnia do merytorycznego rozpoznania skargi, a świadczy jedynie o tym, że są zainteresowani wynikiem postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło