II SA/Ke 536/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a : I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla S. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W dniu 29 września 2011r. S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Postanowieniem z dnia 4 października 2011r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I) oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu (pkt II). W ustawowym terminie S. C. wniósł sprzeciw od w/w postanowienia, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych – z uwagi na okoliczność, że jego jedynym źródłem utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Tym samym już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę, powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego – w całości. W konsekwencji prowadzi to do ponownego rozpatrzenia wszystkich żądań zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2004r., sygn. akt: FZ 375/04). Stosownie do art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Należy przy tym zauważyć, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Ze złożonego formularza o udzielenie prawa pomocy wynika, że S.C. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, leczy się psychiatrycznie, a utrzymuje się wyłącznie z zasiłków okresowych i celowych z pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższą trudną sytuację finansową wnioskodawcy stwierdzić należy, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. Z tego też względu należy uwzględnić złożony w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych podnieść należy, że z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że do tej kategorii należą sprawy dotyczące zasiłku stałego, przyznawanego na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – w którym to przedmiocie S. C. wniósł skargę. Z tej przyczyny, skoro strony nie obciąża obowiązek opłacenia kosztów sądowych, to złożony w tym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, nie wywołując żadnych negatywnych skutków dla zainteresowanego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .