II SA/Ke 536/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi S.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat M.K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania S. C. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] odmawiającej przyznania zasiłku stałego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano m.in. art.6 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 19 i pkt 20, art.36 pkt l lit.a , art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 102, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji podano, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca S. C. ma 43 lata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego własnego dochodu. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ma zasądzone alimenty na córkę, których nie płaci i z tego tytułu ma zadłużenia. S. C., orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 grudnia 2009r. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe. Organ powołał treść art. 37 ust. 1 w/w ustawy, który stanowi, że zasiłek stały przysługuje m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Wskazał dodatkowo, że całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Organ uznał, że w związku z tym, że S. C. legitymuje się obecnie lekkim stopniem niepełnosprawności bezterminowo, to nie kwalifikuje się do przyznania zasiłku stałego zarówno ze względu na wiek, jak i stopień niepełnosprawności. Od decyzji organu I instancji odwołał się S. C. W odwołaniu podniósł, że jest osobą chorą i leczył się uprzednio psychiatrycznie. Po leczeniu zwrócił się o pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej, jednakże jego zdaniem, takiej pomocy nie otrzymuje. Szeroko opisał swoją trudną sytuację zdrowotna, rodzinną i finansową, przede wszystkim zarzucając nieprawidłowe działanie Dyrektora i pracowników ośrodka, którzy nie udzielają mu żadnego wsparcia. Uważa m.in., że ośrodek powinien zebrać całą dokumentację w sprawie jego leczenia w zakładzie karnym, którego adres podał i przedłożyć na komisję lekarską bez jego udziału. Podniósł, że orzecznik powiedział mu, iż bez tych dokumentów nie może prawidłowo ocenić jego zdrowia. W związku z powyższym czuje się pokrzywdzony, a brak odpowiedniej pomocy wpłynął negatywnie na stan jego zdrowia i jeszcze pogłębił jego kalectwo tj. chorobę psychiczną. Dokonując na podstawie art. 138 k.p.a. prawnej i merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało że decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania świadczenia jest zasadna i podzieliło jego argumentację. Kolegium zwróciło uwagę, że przepisy ustawy o pomocy społecznej w art. 110 ust. 6 stanowią, że ośrodek pomocy społecznej może kierować wnioski o ustalenie niezdolności do pracy, niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do organów określonych odrębnymi przepisami. Uprawnienia ośrodka pomocy społecznej potwierdza m.in. ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Art. 6b w/w ustawy wymaga jednak zgody osoby zainteresowanej na złożenie wniosku w sprawie ustalenia niepełnosprawności. Ośrodki mogą uczestniczyć w postępowaniu prowadzonym przez zespoły powiatowe jako podmioty na prawach strony. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej powinien zatem uzgodnić ze S. C. powyższą kwestię, a także, jeżeli strona nie ma możliwości, pomóc mu w skompletowaniu niezbędnych dokumentów. Kolegium zwraca uwagę, że jedynie posiadanie przez stronę orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności będzie mu dawało prawo do uzyskania zasiłku stałego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 1 lipca 2011r. wniósł S. C., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podał, że nie zgadza się z decyzją, która jest "obłudna, kłamliwa, niemerytoryczna". Opisał swoją sytuację rodzinną, niesprawiedliwe oskarżenie o zamordowanie żony i pobyt w areszcie, wskazał, że ma trudną sytuację finansową, spowodowaną chorobą psychiczną, a bez pomocy rodziny umarłby z głodu. Podtrzymał swoje żądanie przyznania zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto Kolegium wskazało, że organ I instancji nie pozostawia skarżącego bez pomocy i wsparcia finansowego. Jak wynika z pisma Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej skarżący objęty jest pomocą od prawie 20 lat. W okresie od 2003r. uzyskał pomoc łącznie w kwocie 15 227 zł. W 2011r. otrzymywał świadczenia okresowe w wysokości po 238,50 zł miesięcznie oraz pomoc w formie zasiłków celowych na bieżące potrzeby, w tym zakup odzieży, remont domu, łącznie od lipca 2011r. w wysokości 720 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania w sposób, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania niniejszej sprawy organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się podstaw uzasadniających konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, iż kryteria przyznania wysokości zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przyznanie zasiłku stałego nie zależy od uznania organu orzekającego w tych sprawach. Zgodnie z powołanymi przepisami zasiłek stały przysługuje m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby gospodarującej. Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt 1), natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (pkt 7). Jak wynika z akt sprawy, skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, ma 43 lata, a orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 grudnia 2009r. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008r., Nr 14, poz. 92). Biorą powyższe pod uwagę należy uznać, że organ orzekający w sprawie prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek z art. 37 ustawy ust. 1 do otrzymania świadczenia stałego, gdyż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ani nie jest zaliczony do I lub II grupy inwalidów, nie osiągnął także wieku 65 lat, uprawniającego do otrzymania tego świadczenia. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).