II SA/Ke 536/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego i świadczeń zdrowotnych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania D.W. od decyzji wydanej z up. Prezydenta Miasta odmawiającej przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego i świadczeń zdrowotnych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, którą organ I instancji odmówił przyznania D. W. zasiłku stałego oraz ubezpieczenia zdrowotnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że D. W. wnioskiem z dnia 8 stycznia 2015r. wystąpił o przyznanie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym. Organ powołał treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwoty 542,00 zł. Organ ustalił ,że w miesiącu grudnia 2014r.dochód wnioskodawcy wynosił 1.553,00 zł. Na w/w dochód złożyły się: zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł., dochód za staż w wysokości 1.200,00 zł. oraz dochód z dofinansowania PFRON w kwocie 200,00 zł. W miesiącu styczniu 2015r. dochód strony wynosił natomiast 613,87 zł. tj. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł oraz wynagrodzenie za staż, za 7 dni stycznia w kwocie 260,87 zł i dofinansowanie z PFRON w wysokości 200,00 zł. Dochód wnioskodawcy przekraczał zatem kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania zasiłku stałego. Jednocześnie organ poinformował stronę o możliwości ubiegania się o zasiłek stały w miesiącu lutym 2015r tj. po zakończeniu pobierania świadczeń z tytułu stażu i dofinansowania PFRON. Od powyższej decyzji złożył dowołanie D. W., zarzucając organowi I instancji nieprawidłowe ustalenie jego dochodu, a także brak wskazania podstawy prawnej i definicji dochodu. Podważył także zasadność udzielenia przez Prezydenta Miasta upoważnienia do wydawania decyzji. Dokonując na podstawie art. 138 k.p.a. prawnej i merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż jest ona zgodna z prawem. Wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. obecnie kwoty 542,00 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 w/w ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Jak wynika z akt sprawy, D. W. wnioskiem z dnia 8 stycznia 2015r. wystąpił o przyznanie zasiłku stałego. Wnioskodawcza prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Z tytułu niepełnosprawności otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł miesięcznie. Dla ustalenia dochodu wnioskodawcy, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami organ przyjął wysokość dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku tj. z grudnia 2014r. Jak wynika z akt sprawy, w tym z zaświadczenia wydanego przez Fundusz Aktywnej Rehabilitacji, D. W. w okresie od 8 października 2014r. do 7 stycznia 2015r. odbywał staż rehabilitacyjny w Zakładach [...], za który uzyskiwał wynagrodzenie w wysokości 1.200,00 zł miesięcznie netto. Ponadto otrzymał ze środków PFRON dofinansowanie w ramach programu "Aktywny Samorząd" Modułu II, na pokrycie kosztów kształcenia m.in. na okres semestru zimowego, tj. od 20.09.2014r. do 11.01.2015r. w wysokości 1.000 zł. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. W ocenie Kolegium, ustalając miesięczny dochód z tego tytułu należało 1.000,00 zł podzielić przez 4 miesiące. Miesięczny dochód z tego tytułu, wynosił zatem 200,00 zł. Łącznie w grudniu 2014r. dochód wnioskodawcy wynosił zatem 1.553,00 zł (7153,00 zł +1200,00 zł. +200,00 zł). Natomiast w miesiącu styczniu 2015r. wnioskodawca uzyskał niższy dochód, gdyż staż pracy zakończył się 7 stycznia 2015r. Dochód z tego tytułu wynosił 260,97 zł. Łącznie w styczniu 2015r. dochód D. W. wynosił 613,87 zł. (260,87 + 200,00 zł + 153,00zł). Przyjmując zatem dochód wnioskodawcy z miesiąca złożenia wniosku, organ uznał, że wnioskodawca nie spełnił kryterium dochodowego do uzyskania zasiłku stałego. Kryterium dochodowe wynosi bowiem dla osoby samotnie gospodarującej 542,00 zł. Odnosząc się natomiast do zastrzeżeń D. W., co do prawidłowości udzielenia przez Prezydenta Miasta upoważnienia do wydawania decyzji, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej (art. 110 ust. 7 i 8 ). Udzielenie upoważnienia przez Prezydenta Miasta, Zastępcy Dyrektora MOPR jest zatem zgodne z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o pomocy społecznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję z dnia 28 kwietnia 2015r. wniósł D. W., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że nie zostały przesłuchane osoby, reprezentujące organ, mające wiedzę, która "nie wynika z decyzji". Ponadto niezgodnie prawem do dochodu skarżącego zaliczono zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący stwierdził, że "do dochodu nie wlicza się pomocy materialnej, mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty art. 4". Ustanowiony z urzędu dla skarżącego pełnomocnik, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w żadnej części. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która przystąpiła do sprawy na podstawie art. 8 p.p.s.a. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania w sposób, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania niniejszej sprawy organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się podstaw uzasadniających konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz.182), zwanej dalej ustawą, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 ustawy rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy zasiłek stały przysługuje m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (obecnie kwoty 542,00 zł.). Przyznanie zasiłku stałego nie jest zależne od uznania organu orzekającego w tych sprawach. Zgodnie z art. 6 ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt 1), natomiast niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (pkt 7). Jak wynika z ustaleń organu, skarżący urodzony 15 stycznia 1964r., jest osobą samotnie gospodarującą, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, w miesiącu grudniu 2014r. osiągnął dochód w wysokości 1.553,00 zł, na który złożyły się: zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł., dochód za staż wypłacony w ramach organizowanych przez Fundację Aktywnej Rehabilitacji "FAR" staży rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych w wysokości 1.200,00 zł. oraz dochód z dofinansowania PFRON w kwocie 200,00 zł. Grudzień był miesiącem poprzedzającym złożenie wniosku z dnia 18 stycznia 2015r.. Natomiast w styczniu 2015r. skarżący osiągnął dochód niższy - 613,87 zł, gdyż staż zakończył się 7 stycznia 2015r. i dochód z tego tytułu wyniósł 260,97 zł. Odbycie przez skarżącego stażu rehabilitacyjnego w okresie od 8 października 2014r. do 7 stycznia 2015r. w Zakładach [...], za który uzyskiwał wynagrodzenie w wysokości 1.200,00 zł miesięcznie netto wynika z zaświadczenia wydanego przez Fundusz Aktywnej Rehabilitacji. Ponadto skarżący otrzymał ze środków PFRON (umowa o dofinansowanie z dnia 1 grudnia 2014r.) w ramach programu "Aktywny Samorząd" Moduł II dodatek na pokrycie kosztów kształcenia - na okres semestru zimowego, tj. od 20.09.2014r. do 11.01.2015r.- w wysokości 1.000 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Przy ustalaniu dochodu skarżącego, organ prawidłowo zastosował przepis art. 8 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym za "dochód" uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Nie sposób się zgodzić z zarzutem skarżącego, że nieprawidłowo został mu zaliczony do dochodu zasiłek pielęgnacyjny. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 4 do dochodu, ustalonego zgodnie z ust. 3, nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Wskazany w skardze przepis art. 4 ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., Nr .256 poz. 2572-j.t.) w ogóle nie ma w sprawie zastosowania. Nie jest także zasadny zarzut dotyczący nieprzesłuchania pracowników organu, zwłaszcza, że skarżący nie podał nawet okoliczności, których ich zeznania miałyby dotyczyć. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały wskazane w decyzji przepisy prawa materialnego, co oznacza, iż skarżący nie spełnia kryterium dochodowego do uzyskania zasiłku stałego i odmowa przyznania mu zasiłku stałego jest zgodna z prawem. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Punkt II wyroku Sąd wydał na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.