II SA/Ke 538/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania J. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowy (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1000zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenia rejestrujące, które nie zostały poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 9 czerwca 2009r. o godz. 7.05 w miejscowości Ś. policjant z Komendy Powiatowej Policji przeprowadził kontrolę drogową autobusu marki S. o nr rej. [...], którego kierowcą był J. P., zam. Ś. , gm. Ł.. Wykonywał on przewóz osób, a z okazanych dokumentów wynikało, że pojazd stanowił jego własność. Podczas kontroli policjant stwierdził, że pojazd był wyposażony w urządzenie rejestrujące – tachograf, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, a nadto oznaczenie czasowe na wykresówce nie było zgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji pojazdu. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół nr [...], który osobiście został podpisany przez kierowcę J. P., który nie wniósł żadnych uwag co do przebiegu kontroli. Za stwierdzone podczas kontroli wykroczenie, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane kontroli okresowej oraz oznaczenie czasowe na wykresówce niezgodne z czasem kraju rejestracji pojazdu policjant nałożył na J. P. mandat karny w kwocie 400 zł. Pismem z dnia 10 czerwca 2009r. Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił J. P., a w dniu [...] wydał decyzję o nałożeniu na J. P. kary pieniężnej w kwocie 1000zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane kontroli okresowej. Rozpoznając odwołanie J. P. od powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy. W związku z tym nałożenie na J. P. przez policjanta grzywny w drodze mandatu karnego za popełnione wykroczenie nie stanowiło przeszkody we wszczęciu postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ uznał, że w sprawie ma zastosowanie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz.U. Nr 33, poz. 295), zgodnie z którym sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej powinno być wykonane nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczce pomiarowej. Wobec tego, że podczas kontroli drogowej w dniu 9 czerwca 2009r. stwierdzono, że w dniu 13 listopada 2008r. upłynął termin legalizacji tachografu zainstalowanego w samochodzie, a ostatnie badanie było przeprowadzone w dniu 14 listopada 2006r. organ uznał, że kierowca wykonywał przewóz drogowy autobusem marki S. wyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf), które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej. Powyższe naruszenie jest wyszczególnione pod l.p.11.1 pkt 1 lit. d załącznika do art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, stanowiącego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a grzywna za jego popełnienie została określona na kwotę 1000zł. W związku z tym organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu I instancji za uzasadnione. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł J. P., domagając się uchylenia obu decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w wyniku nałożenia na niego kary pieniężnej w kwocie 1000 zł oraz wcześniejszego ukarania mandatem w kwocie 400 zł został ukarany dwukrotnie za to samo zdarzenie, tj. brak okresowej kontroli urządzeń rejestrujących. Zdaniem skarżącego jest to sprzeczne z ustawą o transporcie drogowym i jest "niesprawiedliwe". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek powody jej uwzględnienia są odmienne od tych wymienionych w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Podstawę prawną wskazaną przez organ orzekający stanowi art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy stanowi, że podlega karze pieniężnej ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy lub innych wymienionych w 8 punktach przepisów. Organ nie wymienia konkretnego przepisu określonego w tym artykule, powołując się na ust. 4, który stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W załączniku tym pod pozycją 11 – "wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju" w pkt 1 lit. d określono, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf), które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu podlega karze pieniężnej w wysokości 1000zł. Powołany przez organ § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz.U. Nr 33, poz. 295), który obowiązuje od 4 marca 2005r. stanowi, że sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczce pomiarowej (o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędu, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej). Podczas kontroli drogowej w dniu 9 czerwca 2009r. stwierdzono, że w dniu 13 listopada 2008r. upłynął termin legalizacji tachografu zainstalowanego w samochodzie, a ostatnie badanie było przeprowadzone w dniu 14 listopada 2006r., zatem organ uznał, że kierowca wykonywał przewóz drogowy autobusem marki S. wyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf), które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej. Skarżący nie twierdził, by ustalenia kontroli były sprzeczne ze stanem faktycznym ujawnionym w toku kontroli. W tym miejscu jednak podnieść należy, że organ w uzasadnieniu swej decyzji nie przytoczył pełnej treści przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych pomijając, iż dotyczy on pojazdów zarejestrowanych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L z dnia 31 grudnia 1985r.). W Artykule 3 tego rozporządzenia stwierdzono, że urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazany zaś przepis Artykułu 3 rozporządzenia Nr (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11 kwietnia 2006r. – 06.102.1) pod literą a) stanowi, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. W tej sytuacji należy stwierdzić, że w przypadku, gdyby pojazd poddany w dniu 9 czerwca 2009r. kontroli drogowej - autobus marki S. o nr rej. [...] używany był do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km, to byłby zwolniony z obowiązku posiadania i używania tachografu, zatem nawet jego zainstalowanie w pojeździe nie stanowiłoby obowiązku jego używania, a co za tym idzie poddawania go okresowej kontroli. W sprawie niniejszej brak jest jednak ustaleń organu na okoliczność, czy przedmiotowy pojazd używany był do przewozu osób w ramach przewozów regularnych na trasie przekraczającej 50 km. W tym względzie organ nie poczynił żadnych ustaleń. Wprawdzie wezwał J. P. (jako przedsiębiorcę) do złożenia dokumentu - "zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne", jednak dokument, który określałby uprawnienia administracyjne J. P. do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu osób w ramach przewozów regularnych, a co za tym idzie podlegania obowiązkom i uprawnieniom zawartym w ustawie z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym nie został złożony i organ, mimo braku dowodu na tę okoliczność nałożył na J. P. karę pieniężną. Sam bowiem fakt, że skarżący jest właścicielem pojazdu nie upoważnia do nałożenia kary pieniężnej na podstawie wskazanych w decyzji przepisów. Brak tych ustaleń, zdaniem Sądu nie pozwala na stwierdzenie odpowiedzialności administracyjnej skarżącego, jako przedsiębiorcy, za wykonywanie przewozu drogowego - w przypadku naruszenia norm powołanej ustawy. W związku z powyższym, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowy istotnego dla dokonania koniecznych ustaleń i rozstrzygnięcia, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa. Powyższe skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się do zarzutu skargi "podwójnego" ukarania skarżącego wskazać należy, że ustawodawca jednoznacznie odniósł sankcje zawarte w przepisie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do podmiotów wykonujących przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem. Osobami takimi nie są kierowcy, lecz sam przedsiębiorca, co wynika przede wszystkim z definicji transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne, zawartych w art. 4 pkt 1-3 i 4 ustawy. Organ administracji dokonuje w toku postępowania administracyjnego ustalenia faktów i jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje. Kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy są regulacją administracyjną, a nie karną i podlegają regułom prawa administracyjnego. Wysokość kary dla przedsiębiorcy za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów określona została w załączniku do ustawy. Załącznik do ustawy, do którego odsyła przepis art. 92 ust. 4, określający wysokość za poszczególne naruszenia przepisów jest podstawą do nałożenia kary za wyszczególnione naruszenie. Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 3 ustawy, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1 wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, stosuje się wyłącznie przepisy niniejszej ustawy. Natomiast wszczęcie postępowania wobec kierowcy na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, realizującego przewóz drogowy (art. 92a ust. 3). Ponadto zauważyć należy, że decyzja organu I instancji nie zawiera w swej treści wskazania adresata decyzji. Stanowi bowiem o nałożeniu kary pieniężnej w określonej wysokości, jednak nie wymienia komu tę karę wymierza. Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, czy J. P. posiada uprawnienia do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa przekracza 50 km. Uprawnienie takie stanowi podstawę do zastosowania przepisu art. 92 i 93 ustawy o transporcie drogowym.