II SA/Ke 538/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015r. sprawy ze skargi Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze: - uchyliło decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska (wprowadzanie ścieków komunalnych do środowiska) za I półrocze 2011r. Z. Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Daleszycach - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłata należną a wynikającą z wykazu, w wysokości 55 400 zł - i w tym zakresie orzekło o wymierzeniu Z. za I półrocze 2011r. opłaty za korzystanie ze środowiska (wprowadzanie ścieków komunalnych do środowiska) w kwocie 55 400,00 zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta siedem 00/00) w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (pkt 1 rozstrzygnięcia). W uzasadnieniu wskazano na zbędne zawarcie w rozstrzygnięciu organu I instancji zapisu, że załącznik do decyzji (przedstawiający wyliczenie wymierzonej opłaty) stanowi integralną jej część – co wymagało skorygowania. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 113 § 1 K.p.a., sprostowało z urzędu w ww. decyzji z dnia [...] następujące błędy pisarskie: - na stronie 1 decyzji Kolegium, w punkcie 1 sentencji, w wierszu 3 zamiast wyrazów: "w kwocie 55 400,00 zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta siedem 00/00)" powinno być "55 440,00zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta czterdzieści 00/00)". - oraz na stronie 1 decyzji Kolegium, w wierszach 14 i 38 zamiast wyrazów: "55 400,00 zł" powinno być "55 440,00zł". Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w sentencji decyzji z dnia [...] zaistniały ww. oczywiste omyłki pisarskie, o których mowa w art. 113 § 1 K.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z., powołując się na naruszenie art. 113 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowane postanowienie, podkreśliło że z treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] wynika w sposób czytelny i jednoznaczny sposób, w jaki została obliczona kwota opłaty za korzystanie ze środowiska. Na stronie 2 uzasadnienia wskazano bowiem, że organ I instancji ustalił, iż w wykazie Spółka wykazała opłatę w kwocie 11 088,00 zł, a zatem opłata podwyższona, ustalona jako różnica między opłatą należną a objętą wykazem, stanowi kwotę 55 440,00 zł, powstałą w wyniku działania matematycznego (66 528,00 zł – 11 088,00 zł). Ponadto na stronie 7 uzasadnienia decyzji powołano się na ustalenia organu I instancji w zakresie opłaty podwyższonej w wysokości 55 440,00 zł, z wyjaśnieniem, że w związku z tym, iż w wykazie Spółka wykazała opłatę w kwocie 11 088,00 zł (należność zapłacona w dniach 29.07.2011r. i 24.08.2011r.) pozostaje do zapłaty różnica między opłatą należną a objętą wykazem, tj. 55 440,00zł (66 528,00 zł - 11 088,00 zł). W konsekwencji wadliwe wskazanie w decyzji z dnia [...] wyrazów: "w kwocie 55 400,00zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta siedem 00/100" stanowi wyłącznie oczywistą omyłkę pisarską organu, która polegała na niewłaściwym zapisie ustalonej kwoty, a następnie jej dwukrotnym nieprawidłowym powieleniu komputerowym (w sumie trzy razy). Omyłka ta była całkowicie niezamierzona i jest następstwem błędu pisarskiego organu. Skargę na ww. postanowienie Kolegium z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracynego w Kielcach Z., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 113 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. – poprzez sprostowanie decyzji w zakresie wysokości opłaty podwyższonej przy uznaniu, że przedmiotowa zmiana może być dokonywana w ramach instytucji sprostowania oczywistej omyłki, podczas gdy kwestia wysokości takiego świadczenia należy do sfery prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i nie może być korygowana w drodze zastosowania instytucji prawnej stypizowanej w przepisie art. 113 §1 K.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że zastosowanie instytucji sprostowania oczywistych omyłek pisarskich może dotyczyć tylko takich sytuacji, gdy już przy pobieżnej analizie sprawy staje się oczywistym, że użyte sformułowanie miało charakter jednostkowy, przypadkowy. Tymczasem w decyzji Kolegium z dnia [...] kwestia wysokości opłaty podwyższonej jest określana stanowczo i konsekwentnie. Organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, bez żadnych wątpliwości określa ją na poziomie 55.400 zł. Reasumując strona stwierdziła, że dokonanie sprostowania decyzji nie miało charakteru korygowania oczywistej omyłki (błędu), lecz niczym nieuzasadnionego i bezpodstawnego zwiększania zobowiązania pieniężnego Spółki. Tym samym niewłaściwie zastosowano instytucję sprostowania wykorzystując ją de facto do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie postanowień oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sprostowaniu w trybie określonym w powołanym przepisie podlegają zatem jedynie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Przepisy K.p.a. nie zawierają ustawowej definicji tych pojęć. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie ugruntował się pogląd, że błąd pisarski - to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi potraktowano inne oczywiste omyłki (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r., sygn. akt II SA 863/00, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się przy tym, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 113 § 1 K.p.a., gdyż przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Wady te charakteryzuje przy tym ich oczywistość. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Nie podlegają natomiast sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa – a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może więc prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Niedopuszczalne jest również obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w odniesieniu do okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Analizując sprostowane rozstrzygnięcie brak podstaw by uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z omówionym powyżej błędem istotnym. W niniejszej sprawie omyłka w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] (k. 58 akt administracyjnych) polegała bowiem na podaniu błędnej wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska (wprowadzanie ścieków komunalnych do środowiska) za I półrocze 2011r. wymierzonej Z. Mianowicie w tym zakresie na str. 1 ww. rozstrzygnięcia: - opisano decyzję Marszałka Województwa z dnia [...], wskazując że organ ten wymierzył Z. opłatę za korzystanie ze środowiska za I półrocze 2011r. - w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłata należną a wynikającą z wykazu, w wysokości "55 400 zł" (wers 13 i 48) - w pkt 1 sentencji, wers 3 dyspozytywnej części tej decyzji wymierzono Z. za I półrocze 2011r. opłatę za korzystanie ze środowiska (wprowadzanie ścieków komunalnych do środowiska) "w kwocie 55 400,00 zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta siedem 00/00)". Tymczasem na stronie 7, wers 9 uzasadnienia sprostowanej decyzji (k. 45 akt administracyjnych) wskazano rzeczywistą wysokość opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska wymierzonej przez Marszałka Województwa– 55 440,00 zł. Dodatkowo wyjaśniono w tym miejscu, przy pomocy prawidłowo przeprowadzonego działania matematycznego, że "w związku z tym, iż w wykazie Spółka wykazała opłatę w kwocie 11 088,00 zł (należność zapłacona w dniach 29.07.2011r. i 24.08.2011r.) pozostaje do zapłaty różnica między opłatą należną a objętą wykazem, tj. 66 528,00 zł - 11 088,00 zł = 55 440,00 zł". W konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu, że opisane na wstępie uchybienia miały charakter oczywistych omyłek pisarskich, wymagających sprostowania na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Omyłki te nie miały przy tym charakteru istotnego – o czym przesądza treść cyt. fragmentu uzasadnienia sprostowanej decyzji, w którym wykazano prawidłową wysokość przedmiotowej opłaty. W tym zakresie należy się także powołać na wskazane w podstawie prawnej sprostowanej decyzji przepisy ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013r. poz. 1232 j.t.). Jak wynika bowiem z art. 276 ust. 1 tej ustawy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Z kolei zgodnie z art. 292 pkt 2 ww. ustawy w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W tym zakresie również na str. 2 uzasadnienia sprostowanej decyzji powołano się na prawidłowe ustalenia organu I instancji o tym, że "w wykazie Spółka wykazała opłatę w kwocie 11 088,00 zł, a zatem opłata podwyższona, ustalona jako różnica między opłatą należną a objętą wykazem, stanowi kwotę 55 440,00 zł, powstałą w wyniku działania matematycznego (66 528,00 zł -11 088,00 zł)". Ze względu na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew argumentacji skarżącej Spółki, prawidłowo rozstrzygnęło – na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. – w przedmiocie sprostowania decyzji własnej z dnia [...] w ten sposób, że: - na stronie 1 decyzji Kolegium, w punkcie 1 sentencji, w wierszu 3 zamiast wyrazów: "w kwocie 55 400,00zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta siedem 00/00)" powinno być "55 440,00zł (słownie złotych: pięćdziesiąt pięć tysięcy czterysta czterdzieści 00/00)"; - na stronie 1 decyzji Kolegium, w wierszach 14 i 38 zamiast wyrazów: "55 400,00 zł" powinno być "55 440,00zł". Zważywszy na poprawne wyliczenie przedmiotowej opłaty zawarte w uzasadnieniu sprostowanej decyzji, przy jednoczesnej niewielkiej różnicy pomiędzy ww. kwotami (jedynie 40 zł) brak podstaw by uznać – jak chce tego skarżąca Spółka – że w niniejszej sprawie doszło do merytorycznej zmiany decyzji. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.