II SA/Ke 539/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-11-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca duże gospodarstwo rolne, posiadająca znaczący majątek i osiągająca dochody z działalności rolniczej oraz wynagrodzenia żony, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy wnioskodawca, mimo twierdzeń o pochłanianiu dochodów przez wydatki, posiada znaczący majątek (duże gospodarstwo rolne, nowoczesne pojazdy) i osiąga dochody z różnych źródeł, co pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych przy racjonalnym gospodarowaniu. Prawo pomocy przysługuje osobie, która wykaże niemożność poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
M. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą płatności obszarowych. Wnioskodawca prowadzi duże gospodarstwo rolne, posiada nowoczesne pojazdy i osiąga dochody z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia żony. Twierdził, że wszystkie przychody są pochłaniane przez wydatki na produkcję i spłatę kredytu. Referendarz sądowy ocenił, że majątek i dochody wnioskodawcy pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 4 listopada 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
M. M. złożył dnia 27 października 2008 r. na formularzu urzędowym PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie płatności obszarowych.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trzyletnią córką. Skarżący podał, że jego rodzina osiąga miesięczny dochód brutto w wysokości [...] zł, na który składają się wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości [...] zł i dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący [...] zł. Wnioskodawca wykazał własność domu wielkości 120 m kw, nieruchomości rolnej o powierzchni 185 ha, budynków inwentarskich i składowych, samochodu osobowo-dostawczego marki [...]z 2003 r. samochodu osobowo-dostawczego marki [...]z 2008 r. czterech ciągników rolniczych, kombajnu zbożowego oraz maszyn rolniczych. Ponadto żona skarżącego posiada samochód osobowy marki [...]z 2005 r. Każdy z pojazdów ma wartość ponad 3000 Euro. Wnioskodawca uprawia kukurydzę i zboże, hoduje 100 sztuk trzody chlewnej i ponad 200 sztuk bydła. Skarżący stwierdził, że wszystkie przychody jakie osiąga z gospodarstwa rolnego są pochłaniane przez wydatki na środki do produkcji rolnej oraz spłatę kredytu zaciągniętego w 2001 r. na zakup nieruchomości rolnej. Zaskarżoną decyzją przyznano M. M. płatności do gruntów rolnych w wysokości [...] zł.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Nie można uznać, że wnioskodawca - właściciel bardzo dużego jak na polskie warunki gospodarstwa rolnego, w którym uprawia zboża, rośliny oleiste oraz hoduje trzodę chlewną i bydło, jest osobą żyjącą w ubóstwie, pozbawioną dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb swoich własnych oraz rodziny i w związku z tym wymagającą pomocy państwa polegającej na zwolnieniu od kosztów sądowych. Trudno również przyjąć za wiarygodne twierdzenia skarżącego, iż wszystkie przychody z gospodarstwa rolnego są pochłaniane przez wydatki na środki do produkcji rolnej oraz spłatę kredytu. Wnioskodawca otrzymuje bowiem wysokie płatności do gruntów rolnych, a także stać go na zakup i utrzymanie kilku niedawno wyprodukowanych samochodów o wartości ponad 3000 Euro, w tym najnowszego z 2008 r. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący przy racjonalnym gospodarowaniu dochodem z gospodarstwa rolnego i stałego wynagrodzenia za pracę żony będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi wynoszący 200 zł i ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania, które jednorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło