II SA/Ke 539/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymierzyło Z. za II półrocze 2011r. opłatę za korzystanie ze środowiska w kwocie 38.189,00 zł w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (pkt 1), zobowiązując Spółkę do naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w zapłacie ww. opłaty przy jednoczesnym wskazaniu, że termin należnej opłaty przypadał na dzień 31.02.2012r. (pkt 2). Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało z urzędu w ww. decyzji następujący błąd pisarski: na stronie 1 decyzji Kolegium w punkcie 2 sentencji, w wierszu 2 zamiast wyrazów: "31.02.2012r." powinno być "31.01.2012r." Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że z analizy wydanych w sprawie decyzji I i II instancji jednoznacznie wynika, że zaistniała w sentencji ww. decyzji pomyłka stanowi oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 113 K.p.a. Zasadność ww. postanowienia zakwestionował Z, składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym zakresie Spółka podniosła, że analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że zastąpienie zwrotu "31.02.2012r." zwrotem "31.01.2012r." nie może zostać zakwalifikowane jako sprostowanie oczywistej omyłki – w związku z czym należy uchylić zakwestionowane rozstrzygnięcie i umorzyć postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zakwestionowane postanowienie, stwierdziło że jednorazowe nieprawidłowe wskazanie w sentencji decyzji z dnia 27.11.2014r. zapisu cyfry "2" zamiast cyfry "1" w ten sposób, że zamiast wyrazów: "31.02.2012r." powinno być "31.01.2012r." stanowi de facto oczywistą omyłkę organu – niezamierzony błąd pisarski. Niewątpliwie bowiem termin należnej opłaty przypadał na dzień 31.01.2012r. Organ podkreślił przy tym, że o oczywistości omyłki stanowi treść decyzji Kolegium z dnia 27.11.2014r. oraz poprzedzającej ją, niekwestionowanej w tym zakresie decyzji Marszałka Województwa z dnia 15.05.2014r. Skargę na ww. postanowienie Kolegium wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 113 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. – poprzez sprostowanie decyzji w zakresie terminu płatności opłaty podwyższonej przy uznaniu, że przedmiotowa zmiana może być dokonywana w ramach instytucji sprostowania oczywistej omyłki w sytuacji, gdy kwestia określenia daty płatności opłaty podwyższonej – a w konsekwencji określenie daty początkowej do naliczania odsetek ustawowych – należy do sfery prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i nie może być korygowana w trybie art. 113 § 1 K.p.a. W tym zakresie podkreślono, że instytucja sprostowania znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Tymczasem w niniejszej sprawie w decyzji Kolegium kwestia terminu płatności opłat podwyższonych za II półrocze 2011 r. pojawia się wyłącznie w sentencji decyzji i ogranicza się tylko do wskazania daty dziennej. Spółka wskazała przy tym, że w części motywacyjnej ww. decyzji brak jest jakichkolwiek wywodów jurydycznych organu administracji w zakresie przyczyn takiego, a nie innego, określenia terminu płatności. Nie podano również przepisów, które regulują przedmiotowe zagadnienie, ich brzmienia oraz kwestii ich rozumienia i stosowania. W konsekwencji uzasadnienie decyzji z 27.11.2014r., wbrew dyspozycji przepisu art. 107 § 1 K.p.a., nie zawiera kluczowego elementu, jakim jest uzasadnienie prawne. Powyższe powoduje, że strona nie ma możliwości rzetelnego zweryfikowania rozstrzygnięcia organu w zakresie określenia terminu płatności opłat podwyższonych za II półrocze 2011r. Z tych przyczyn nie można ustalić, jaka jest faktycznie prawidłowa data płatności i czy na pewno termin ten jest taki, jak wynika to z treści decyzji po sprostowaniu. Brak również pewności, czy data ta nie jest wadliwa. Wątpliwości w tym zakresie nie rozstrzyga analiza przepisu art. 285 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu z daty wydawania decyzji przez organ I instancji oraz II instancji). Z treści tego przepisu wynika bowiem, że płatności należy dokonywać do dnia 31 marca następnego roku – co wskazywałoby na datę 31.03.2012r. Nie wiadomo zatem skąd wzięła się data 31.01.2012r., zaś organ wątpliwości tych nie wyjaśnia. W takim stanie rzeczy nie wiadomo, jaka jest właściwa data płatności opłaty podwyższonej za II półrocze 2011r., zwłaszcza że kwestii tej nie poruszono w decyzji z dnia 27.11.2014r., ograniczając się do wskazania daty dziennej. Nie uczyniono tego również w zaskarżonym postanowieniu, choć w tym przypadku na zabieg taki byłby i tak niedopuszczalny, gdyż prowadziłby do niedopuszczalnego uzupełnienia decyzji o konieczne uzasadnienie prawne. Natomiast w całej decyzji z dnia 27.11.2014r. brak jest danych, które pozwalałyby swobodnie zweryfikować, czy Kolegium, pisząc datę "31.02.2012" rzeczywiście popełniło tylko omyłkę pisarską, czy też dopuściło się błędu, który należałoby kwalifikować jako wadliwa wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zdaniem skarżącej Spółki polem do rozstrzygania tego rodzaju wątpliwości nie może być instytucja prostowania oczywistych błędów pisarskich, gdyż wówczas dochodziłoby do merytorycznej zmiany decyzji w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje fakt, że poprzez zastosowanie przez organ tej instytucji dochodzi do zwiększenia rozmiarów zobowiązania skarżącego (w zakresie odsetek) – co prowadzi do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie wydanych w niniejszej sprawie postanowień oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wskazał, że postanowieniem z dnia [....]. sprostował z urzędu we własnej decyzji z dnia 27.11.2014r. inny błąd pisarski. Na postanowienie to strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia 12.05.2015r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sprostowaniu w trybie określonym w powołanym przepisie podlegają zatem jedynie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Przepisy K.p.a. nie zawierają ustawowej definicji tych pojęć. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie ugruntował się pogląd, że błąd pisarski - to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi potraktowano inne oczywiste omyłki (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r., sygn. akt II SA 863/00, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się przy tym, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone przepisem art. 113 § 1 K.p.a., gdyż przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Wady te charakteryzuje przy tym ich oczywistość. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Nie podlegają natomiast sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa – a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może więc prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Niedopuszczalne jest również obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w odniesieniu do okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że są one niezasadne. W niniejszej sprawie omyłka w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] (k. 41 akt administracyjnych) polegała na wskazaniu w osnowie tej decyzji zapisu cyfry "2" zamiast cyfry "1" w ten sposób, że zamiast wyrazów: "31.02.2012r." powinno być "31.01.2012r.". W ocenie Kolegium stanowi to de facto oczywistą omyłkę organu – niezamierzony błąd pisarski. Niewątpliwie bowiem termin należnej opłaty przypadał na dzień 31.01.2012r. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko Kolegium zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Nie może budzić wątpliwości oczywistość omyłki, która w ocenie Sądu ma charakter elementarny wynikający z faktu, że wskazana w decyzji z dnia 27.11.2014r. data 31.02.2012r. nie istnieje. Uchybienie miało zatem charakter oczywistej omyłki, wymagającej sprostowania na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu wskazana omyłka nie miał przy tym charakteru istotnego – o czym dodatkowo przesądza fragment uzasadnienia decyzji, sprostowanej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] (K-II-56 akt administracyjnych), w którym na s. 2 powołano się na ustalenia organu I instancji o tym, że cyt.: "Ponadto organ I instancji zobowiązał stronę do naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w zapłacie opłat, o których mowa w pkt 1 decyzji wskazując, że termin płatności należnej opłaty przypadał na dzień 31.01.2012r.(...)". Porównanie osnowy decyzji i jej uzasadnienia wskazuje na oczywistość omyłki, która zdaniem Sądu uzasadniała wydanie zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, prawidłowo rozstrzygnęło – na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. – w przedmiocie sprostowania decyzji własnej z dnia [....]. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.