II SA/Ke 54/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-04-30
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca dochodową działalność gospodarczą, będąca właścicielką gospodarstwa rolnego i samochodu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, ponieważ skarżąca, mimo posiadania zobowiązań finansowych i wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, dysponuje znacznymi zasobami finansowymi wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej, posiadania gospodarstwa rolnego i samochodu, co pozwala jej na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zadłużenie u rodziny świadczy o możliwości pozyskania środków finansowych od osób bliskich.Stan faktyczny
Skarżąca E. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W celu oceny wniosku, pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego i dochodów. Skarżąca wraz z mężem prowadzi działalność gospodarczą, posiada gospodarstwo rolne, samochód i dom. Wskazała na miesięczne wydatki oraz zadłużenie u rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 30 kwietnia 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
E. B. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej wezwano w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), adwokat Z. G. - pełnomocnika wnioskodawczyni do uzupełnienia w/w wniosku poprzez przedłożenie odpisów zeznań podatkowych E. B. i jej męża A. B. za 2007 i 2006 rok, zaświadczenia z Urzędu Gminy o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego osiągniętego w 2007 r. decyzji lub zaświadczenia z Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczących przyznania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania lub innych świadczeń z Unii Europejskiej w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Żądane dokumenty zostały nadesłane w wyznaczonym terminie.
Ze złożonego formularza i dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trzema nieletnimi córkami, z których dwie uczęszczają do szkół. Skarżąca podała, że zarówno ona, jak i mąż prowadzą własną działalność gospodarczą, z której osiągają miesięczny dochód w wysokości [...] zł i [...] zł. Z nadesłanych kserokopii zeznań podatkowych za rok 2007 r. wynika, że E. B. osiągnęła roczny dochód w wysokości [...] zł, odliczyła od podatku ulgę na dzieci oraz wykazała nadpłatę podatku wynosząca [...] zł, Natomiast A. B. osiągnął w 2007 r. przychód w wysokości [...] zł opodatkowany ryczałtem. Wnioskodawczyni podała, że jest właścicielką domu w C. wielkości 100 m kw. Z akt sprawy wynika, że w budynku tym mieści się sklep spożywczy. Skarżąca i jej mąż są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,15 ha (2,745 ha przeliczeniowego), z którego roczny dochód w 2006 r. wyniósł [...] zł. Na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] przyznano A. B. płatności do gruntów rolnych w wysokości 1114,14 zł. Wnioskodawczyni i jej mąż są właścicielami samochodu marki Toyota Avensis z 2001 r. o wartości przekraczającej 3000 Euro. Skarżąca podała, że miesięcznie wydaje 500 zł na opłaty związane z utrzymaniem domu, 200 zł na leczenie okulistyczne i 100 zł na leczenie ortodontyczne córek. Ponadto oświadczyła, że jest zadłużona u rodziny na kwotę 6.000 zł na bieżące wydatki.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Uznano, że skarżąca może uiścić wpis sądowy od skargi wynoszący 500 zł i ponieść inne ewentualne koszty sądowe nie niższe jednorazowo od tej kwoty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, męża i dzieci. Zarówno wnioskodawczyni, jak i jej mąż prowadzą własną, dochodową działalność gospodarczą. Ponadto są właścicielami samochodu wysokiej klasy oraz gospodarstwa rolnego przynoszącego dochód, dodatkowo zwiększony o dopłaty z Unii Europejskiej i dającego możliwość uzyskania płodów rolnych na własne potrzeby. Należy zauważyć, że wnioskodawczyni korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym na etapie, gdzie nie ma przymusu adwokackiego. Wskazane we wniosku opłaty związane z utrzymaniem domu należą do zwykłych wydatków, z którymi musi liczyć się każdy właściciel nieruchomości, a koszty leczenia córek są, przynajmniej częściowo, rekompensowane możliwością odliczenia od podatku ulgi na każde z trojga dzieci. Zadłużenie skarżącej u rodziny, świadczy o możliwości zdobycia środków finansowych w prosty i odformalizowany sposób od osób bliskich. Wszystkie te okoliczności jednoznacznie wskazują, że nie ma podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło