II SA/Ke 544/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku w sprawie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "A.", na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...], nakazującą tej Spółdzielni wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2010 roku obowiązków, polegających na zastosowaniu w trzech budynkach zaworów hydrantowych na nawodnionych pionach oraz zapewnieniu w tych budynkach wymaganego zapasu wody do celów przeciwpożarowych /§ 15 ust. 3 oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 21 kwietnia 2006 roku Dz. U. Nr 80 poz. 563/. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Komendanta Miejskiego Powiatowej Straży Pożarnej jednoznacznie wykazało brak w skontrolowanych budynkach instalacji wodociągowo - przeciwpożarowej, odpowiadającej wymaganiom określonym w § 15 ust. 3 oraz § 20 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Mianowicie stwierdzono brak w kontrolowanych budynkach nawodnionych pionów z zaworami hydrantowymi 52. Brak instalacji wodociągowej i przeciwpożarowej, spełniającej wymagania cytowanego rozporządzenia wpływa na obniżenie poziomu bezpieczeństwa pożarowego budynków oraz szybkość prowadzenia działań gaśniczych. Stan taki może się przyczynić do zwiększenia zagrożenia życia oraz mienia mieszkańców w przypadku powstania pożaru. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ ten wskazał, że nie można zgodzić się, iż organ I instancji powołując się na przepisy rozporządzenia z 21 kwietnia 2006r. działał bez podstawy prawnej i że dokonał błędnej wykładni tych przepisów, stosując je do obiektów wzniesionych w 1976r. Obowiązujące przepisy mają za zadanie zapewnić porównywalny poziom bezpieczeństwa pożarowego mieszkańcom przebywającym w budynkach, bez względu na czas, w jakim zostały one wzniesione. Dlatego przepisy tego rozporządzenia odnoszą się zarówno do budynków aktualnie budowanych jak i już istniejących, tworząc samoistny obowiązek względem zarządzających budynkami w zakresie wyposażania ich w instalację przeciwpożarową. Organ odwoławczy wskazał, iż nie do przyjęcia jest teza, że "wykonanie obowiązków nałożonych przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej spowoduje konieczność wydatkowania znacznych środków finansowych, których Spółdzielnia nie posiada, które nie były ujęte w planach finansowych Spółdzielni" skoro bezpieczeństwo mieszkańców jest wartością nadrzędną a jego zapewnienie jest jednym z podstawowych obowiązków zarządzających obiektami. Wydłużony do końca 2010r. termin realizacji umożliwia zaplanowanie środków finansowych na ten cel. Obowiązek wykonania nałożonych decyzją zadań wynika również z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991r. Spoczywa on na właścicielu, zarządcy lub faktycznym użytkowniku budynku przez cały czas korzystania z obiektu, a nie odnosi się tylko do nowo wybudowanych obiektów. Wojewódzki Komendant dodatkowo wskazał, iż w szczególnych przypadkach nałożone obowiązki mogą zostać wykonane w oparciu o zastosowanie rozwiązań zamiennych. Takie rozwiązania zamienne określa się na podstawie ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy d/s zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wskazania takiej ekspertyzy podlegają uzgodnieniu z właściwym Komendantem Wojewódzkim zgodnie z § 1 ust. 2 powołanego wcześniej rozporządzenia. W skardze na tę decyzję Spółdzielnia Mieszkaniowa "A.", domagając się jej uchylenia, zarzuciła , że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. nie może mieć zastosowania do jej zasobów mieszkaniowych, gdyż istniejące budynki mieszkalne są wybudowane zgodnie z projektami i przepisami ochrony przeciwpożarowej w latach 1969 - 1974, a wszystkie budynki wysokościowe są wyposażone w suche piony wewnętrzne, zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami. W latach poprzednich Spółdzielnia wykonała wszelkie zalecenia służb Straży Pożarnej i wcześniejsze protokoły kontroli nie wskazywały na konieczność przebudowy instalacji przeciwpożarowej. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie / znajdującą potwierdzenie w znajdującym się w aktach protokole ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowe/ jest to, że w trzech 11 - piętrowych budynkach, znajdujących się w zasobach mieszkaniowych skarżącej, stwierdzono brak zaworów hydrantowych 52 mm / a więc stosownie do zawartej w § 2 ust. 1pkt 10 Rozporządzenia z 21 kwietnia 2006r. Dz. U. Nr 80 poz. 563 definicji ręcznych zaworów umieszczonych na instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, wyposażonych w nasadę 52, umożliwiającą podłączenie węży pożarniczych / a także brak zapasu wody do celów ppoż. Budynek 11 piętrowy jest budynkiem wysokim w rozumieniu § 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowani, do którego to rozporządzenia odwołuje się rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2006r. Obowiązek stosowania zaworów 52 na wszystkich kondygnacjach budynków wysokich i wysokościowych został nałożony w § 15 ust. 3 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2006r., zaś obowiązek zapewnienia zapasu wody w § 20 tego rozporządzenia. Wobec niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego do rozstrzygnięcia pozostała tylko kwestia, czy organy prawidłowo zastosowały przepisy tego rozporządzenia, skoro budynki zostały wzniesione zanim weszło ono w życie. Otóż wskazać należy, iż już z samych jego przepisów przejściowych wynika, że skoro zgodnie z § 40 w stosunku do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1/ wymagań określonych w § 23 ust. 1 i 2 nie stosuje się do obiektów wzniesionych przed dniem 17 stycznia 1993r.; 2/ wymagania określone w § 14 ust. 2 obowiązują przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, to a contrario wszystkie inne przepisy rozporządzenia mają zastosowanie także do budynków już istniejących w dacie jego wejścia w życie. Jak słusznie podniósł to organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, w przepisach art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 Ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej nałożono obowiązek zabezpieczenia budynków przed zagrożeniem pożarowym / w szczególności poprzez przestrzeganie przeciwpożarowych wymagań techniczno - budowlanych oraz wyposażenie budynków w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnicze/ na osoby korzystające z budynku, co oznacza, iż obowiązek ten ciąży nie tylko na etapie budowy ale także i na etapie późniejszym. Dlatego też bez znaczenia jest / w sytuacji, gdy ustawodawca wprost nie wyłączył stosowania konkretnych przepisów do obiektów wzniesionych wcześniej/ że przedmiotowe budynki zostały wzniesione w latach 1969-1974. Skoro są one nadal użytkowane, Spółdzielnia jako ich właściciel czy też zarządca ma obowiązek wyposażyć je w wymagane aktualnie obowiązującymi przepisami urządzenia przeciwpożarowe. W tym miejscu zauważyć należy, iż również przepisy ustawy Prawo budowlane nakładają obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie pod względem bezpieczeństwa pożarowego, a z kolei z rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, iż w zakresie, w jakim przepisy te dotyczą bezpieczeństwa pożarowego mają one zastosowanie nie tylko do budynków będących dopiero w budowie czy też przebudowie ale także do budynków wzniesionych w poprzednich latach. Świadczy to o jednolitej koncepcji ustawodawcy zmierzającej do tego, aby starać się zagwarantować bezpieczeństwo przeciwpożarowe wszystkim ludziom a nie tylko tym, którzy zasiedlają aktualnie wznoszone budynki. Bezpieczeństwo mieszkańców powinno być dla skarżącej wartością nadrzędną i w związku z tym powinno ją obligować do podjęcia wszelkich działań aby je zapewnić. W sytuacji, gdy w związku z lokalnymi uwarunkowaniami nie jest możliwe lub też jest utrudnione zrealizowanie obowiązków wynikających z rozporządzenia przewidziano, w § 1 ust. 2 dopuszcza ono możliwość stosowania rozwiązań zamiennych w stosunku m. in. do wymienionych w § 15 i 20 rozporządzenia. To na skarżącej jednak spoczywa w takim przypadku zlecenie właściwemu rzeczoznawcy sporządzenie ekspertyzy technicznej, zawierającej rozwiązania zamienne i uzgodnienie ich z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Mając powyższe na uwadze, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa a podniesiony przez skarżącą zarzut jest bezzasadny, skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.