II SA/Ke 544/18
WyrokWSA w Kielcach2018-09-20
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Dorota Chobian
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek poszukiwania i udostępniania informacji o działce o nieznanym aktualnie numerze ewidencyjnym, która w przeszłości posiadała inny numer, a także czy ma obowiązek udostępniania dokumentów dotyczących scalenia gruntów sprzed założenia ewidencji?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie ma obowiązku prowadzenia poszukiwań działki o nieznanym wnioskodawcy numerze, ani udostępniania dokumentów spoza zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które powstały przed założeniem ewidencji. Obowiązek udostępniania informacji z operatu ewidencyjnego ogranicza się do danych znajdujących się w zasobach organu i wymaga wskazania konkretnego numeru działki.Stan faktyczny
Skarżąca K. J. wniosła o udostępnienie danych z rejestru gruntów dotyczących działki o nieznanym aktualnie numerze, która w 1946 r. miała numer 336, a także dokumentów uzasadniających wpisy do operatu ewidencyjnego oraz dokumentów ze scalenia gruntów z 1936 r. obejmujących tę działkę i działki nr 536 i 906. Organ I instancji odmówił udostępnienia danych dotyczących działki nr 336 i dokumentów uzasadniających wpisy, a w części dotyczącej dokumentów ze scalenia umorzył postępowanie. Organ II instancji utrzymał w mocy odmowę w zakresie działki nr 336 i dokumentów uzasadniających wpisy, a uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej dokumentów ze scalenia i umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 czerwca 2018r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru gruntów oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 czerwca 2018 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) , po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Starosty z dnia 25 kwietnia 2018 r., znak: [...], o odmowie:
1. udostępnienia danych z rejestru gruntów obrębu L., gm. B. w zakresie działki o nieznanym aktualnie wnioskodawcy numerze, która to działka w roku 1946 miała numer 336;
2. udostępnienia dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego obrębu L., gm. B. dotyczących ww. działki;
3. udostępnienia dokumentów ze scalenia gruntów z roku 1936, obejmującego ww. działkę oraz działki nr 536 i 906, aktualnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., gm. B.
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w punkcie 1 i 2;
- uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 3 i w tej części umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z dnia 27 listopada 2017 r. K. J. wystąpiła do Starosty o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów w odniesieniu do:
1. działek nr 536 i 609 położonych w obrębie L., gm. B.;
2. działki nr 336 położonej w obrębie L., nadanym w 1946 roku, której aktualnego numeru wnioskodawczyni nie zna;
3. wydania dokumentów dotyczących scalenia ww. nieruchomości w 1936 roku oraz podania aktualnego oznaczenia nieruchomości opisanej w pkt 2.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. wnioskodawczyni sprecyzowała, że w zakresie pkt 1, wnosi o udostepnienie informacji w formie wypisów z rejestru gruntów, kartotek, wykazów operatu, wyrysów z mapy ewidencyjnej, plików komputerowych, natomiast w zakresie pkt 3, wnosi o udostępnienie wszystkich dokumentów uzasadniających wpisy do ewidencji dotyczące działek nr 536 i 609.
Po rozpatrzeniu wniosku Starosta wydał wnioskodawczyni: wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej dla działek nr 536 i 906; kopię aktu własności ziemi z dnia 23 marca 1973 r.; zawiadomienie o zmianie z dnia 18 grudnia 2001 r. oraz akt notarialny z dnia 6 grudnia 2000 r.; akt notarialny z dnia 8 sierpnia 1989 r.; decyzję Prezydium WRN z dnia 6 listopada 1973 r.; wyciąg dokumentów z operatu technicznego z 2013 roku; fragment mapy zasadniczej z 1967 roku; wyciąg dokumentów z operatu z 1968 roku z założenia ewidencji gruntów wsi L.. Natomiast co do pozostałych żądań organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 25 kwietnia 2018 r.
W odwołaniu K. J. podniosła m.in., że działka nr 336 widniejąca w protokole ustalenia stanu władania gruntami z roku 1967 i działka nr 536 to dwie różne działki, nie zaś jedna działka nr 536, jak twierdzi organ, wyjaśniający rozbieżność w numeracji błędem pisarskim. Zdaniem strony, działka nr 336 stanowiła własność jej ojca S. J.. Dodatkowo zakwestionowano autentyczność podpisu S. J. na protokole w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego składającego się z działek nr 536 i 906.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy ustalił, że ewidencja gruntów obrębu L. została założona w 1968 roku. W protokole ustalenia stanu władania gruntami wsi L. z dnia 5-7 listopada 1967 r. pod lp. 214 wpisany został S. J. jako posiadacz działek nr 536 i 906. W protokole z zebrania władających gruntami we wsi L. z dnia 16-19 października 1968 r. S. J. został wykazany w odniesieniu do działek nr 536 i 609 o łącznej pow. 5,29 ha. Na podstawie ww. dokumentów został sporządzony rejestr gruntów. Pod poz. 150 ujawniono S. J. jako władającego działkami nr 536 i 609 o łącznej pow. 5,29 ha. W dniu 23 marca 1973 r. wydany został akt własności ziemi nr PBG [...], na podstawie którego S. J. i jego żona M. J. stali się właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działki nr 536 i 609 o łącznej pow. 5,29 ha.
W akcie notarialnym z dnia 8 sierpnia 1989 r. Rep. A [...] małżonkowie J. przekazali gospodarstwo rolne o pow. 5,29 ha, składające się z działek nr 536 i 609 swemu synowi J. J.. Ten zaś w akcie notarialnym Rep A [...] darował opisaną nieruchomość skarżącej – swojej siostrze. Aktualnie skarżąca figuruje w rejestrze gruntów obrębu L. jako właściciel działek nr 536 i 609 o łącznej pow. 5,29 ha.
Dalej organ odwoławczy ustalił, że Starosta nie dysponuje jakimikolwiek dokumentami dotyczącymi scalenia gruntów wsi L. w 1936 roku. Przywołując treść art. 20 ust. i 2, art. 24 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ("Pgik") oraz § 5 ust. 1 i § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ stwierdził, że podstawową jednostką utworzoną w celu identyfikacji gruntu w ewidencji jest działka ewidencyjna. Wszystkie informacje o gruntach przypisane są do poszczególnych działek zestawionych wg przynależności do poszczególnych jednostek rejestrowych. W celu uzyskania informacji z rejestru gruntów należy więc wskazać numer działki, której informacja ma dotyczyć. Brak wskazania oznaczenia gruntów w aktualnej ewidencji gruntów i budynków uniemożliwia rozpatrzenie wniosku. Starosta prawidłowo więc odmówił udostępnienia danych z rejestru gruntów w zakresie działki o nieznanym aktualnie wnioskodawczyni numerze (oznaczonej jako działka nr 336 w roku 1946) oraz dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego dotyczących tej działki.
Zgodnie ze stanowiskiem organu, na szkicu polowym nr 36 błędnie wpisano nr działki 336 zamiast 536, co wynika z porównania szkiców polowych z mapą ewidencyjną sporządzoną przy zakładaniu ewidencji. Przemawia za tym kształt i położenie działki błędnie oznaczonej numerem 336 na szkicu polowym nr 36, która to działka znajduje się miedzy działkami nr 535 i 537. Właściwa działka nr 336, położona miedzy działkami nr 334, 335, 33 i 364, została przedstawiona na szkicach polowych nr 56 i 57.
Odnosząc się do kwestii sfałszowania podpisu S. J. organ wyjaśnił, że badanie tej kwestii należy do Policji i Prokuratury.
Jeśli zaś chodzi o udostępnienie dokumentów ze scalenia gruntów w roku 1936, organ wskazał, że dokumenty z tego scalenia, jako powstałe przed założeniem ewidencji gruntów w 1968 roku, ani nie wchodzą w skład operatu ewidencyjnego dla obrębu L., ani nie są włączone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę . Wniosek strony w tym zakresie jest więc bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, co oznacza, że w części dotyczącej odmowy udostępnienia dokumentów pochodzących ze scalania gruntów wsi L. dokonanego w 1936 r. decyzja Starosty z dnia 25 kwietnia 2018 r. została wydana nieprawidłowo. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania wymaga od organu wydania decyzji o umorzeniu postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. J. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu:
– niedopełnienie obowiązku starannego poszukiwania dokumentów, wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
– niewyjaśnienie wszelkich wątpliwości dotyczących nieruchomości, mimo dokumentacji świadczącej o nieprawidłowości ewidencji;
– naruszenie zasady współdziałania ze sobą organów administracji publicznej w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;
– naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw skarżącej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i wydanie wnioskowanych dokumentów.
W uzasadnieniu podniesiono, że dokumenty dotyczące scalenia, które miało miejsce w 1936 roku dostępne są w Archiwum Państwowym, a mimo to żaden z organów, do których zwracała się skarżąca wielokrotnie (Urząd Gminy , Starostwo Powiatowe , Urząd Wojewódzki) nie udostępnił jej dokumentacji dotyczącej tego scalenia.
Skarżąca zarzuciła organom niewyjaśnienie błędnego oznaczenia działek, których właścicielem był jej dziadek M. J., a następnie ojciec S. J.. Jej zdaniem, ze szkicu polowego z 1967 roku – protokołu ustalenia stanu władania gruntami wsi L., wynika jednoznacznie, że we władaniu S. J. znajdowały się trzy działki o numerach: 336, 536 i 906. Kształt i położenie działki nr 336 nie przemawia zaś za tym, by uznać ją za tożsamą z działką nr 536, jak twierdzi organ. Na szkicu nr 36 działka nr 536 ma inny kształt niż działka na szkicu 33 i graniczy z działkami nr 452 i 453; działka nr 336 na szkicu nr 33 graniczy z działką nr 609.
Dalej skarżąca zakwestionowała protokół stanowiący załącznik do decyzji Prezydium WRN – aktu własności ziemi z dnia 6 listopada 1973 r. Na dokumencie tym brak jest bowiem pełnej daty rocznej, nie został też podpisany przez jej ojca. Rodzice odwoływali się do tej decyzji, ale bezskutecznie.
W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się od Starosty , jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, udostępnienia informacji z rejestru gruntów obrębu L. dotyczących działki o nieznanym stronie numerze, oznaczonej w roku 1946 jako działka nr 336, w tym dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego dotyczące tej działki. Ponadto, domagała się udostępnienia dokumentów ze scalenia gruntów z roku 1936, obejmujących wskazaną działkę, jak również działki nr 536 i 906, których aktualnie jest właścicielką.
Zasady na jakich udostępnia się dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, określone są w art. 24 ust. 3-5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), dalej "Pgk". Zgodnie z art. 24 ust. 3 starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie:
1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu;
2) wyrysów z mapy ewidencyjnej;
3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego;
4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych;
5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej.
W myśl art. 24 ust. 4 każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Przepis art. 24 ust. 5 stanowi zaś, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:
1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych;
3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.
Zgodne z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.) jednostkami powierzchniowymi podziału kraju dla celów ewidencji są: 1) jednostka ewidencyjna; 2) obręb ewidencyjny; 3) działka ewidencyjna. Rejestr gruntów jest z kolei raportem sporządzonym na podstawie danych ewidencyjnych wymienionych w § 60 ust. 1 pkt 1, 3-11 oraz ust. 2, dotyczących wszystkich działek ewidencyjnych w granicach obrębu, zestawionych według przynależności tych działek do poszczególnych jednostek rejestrowych gruntów (§ 23 ust. 1).
W świetle przywołanych przepisów nie ma innej możliwości uzyskania informacji zawartej w operacie ewidencyjnym niż wskazanie numeru działki, której informacja ma dotyczyć. Ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z art. 20, art. 22 i art. 24 Pgk. Ewidencja rejestruje zatem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii podlegających wpisom, a wpisów mogą dokonywać tylko na podstawie stosownych dokumentów. Innymi słowy, organ ewidencyjny w postępowaniu w sprawie udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym udostępnia informacje znajdujące się w jego zasobach, nie ma natomiast obowiązku prowadzenia poszukiwania działki o nieznanym wnioskodawcy numerze.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca figuruje w ewidencji gruntów i budynków obrębu L. jako właścicielka dwóch działek o numerach 536 i 906. Jednocześnie twierdzi, że jej poprzednik prawny S. J. (ojciec) był posiadaczem trzech działek, tj. 536, 906 i 336. Działka nr 336 figuruje w aktualnej ewidencji gruntów i budynków jako własność T. J. (k. 80 akt adm. I instancji). Z całości dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika jednak by S. J. był posiadaczem lub właścicielem tej działki. W protokole ustalenia stanu władania gruntami wsi L. z 1967 roku został wykazany jako posiadacz działek nr 536 i 906. Na podstawie aktu własności ziemi z dnia 23 marca 1973 r. stał się wraz z żoną właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działki nr 536 i 906 o łącznej pow. 5,29 ha. Jedynie w szkicu polowym nr 36 z 1967 roku między działkami nr 535 i 537 figuruje działka nr 536 i na tej podstawie skarżąca domaga się wyjaśnień, co stało się z działką nr 336, będącą jej zdaniem w posiadaniu S. J..
Z uwagi na opisany powyżej charakter ewidencji i tryb postępowania w sprawie udostępnienia informacji z operatu ewidencyjnego, organ mając do dyspozycji opisane wyżej dane nie mógł udzielić żądanej informacji. Ustalenie aktualnego numeru ewidencyjnego działki, która w 1946 roku oznaczona była jako działka nr 336 nie mieści się w trybie postępowania uregulowanym w art. 24 ust. 3-5 Pgk. W praktyce oznaczałoby bowiem konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego obejmującego ustalenie powierzchni i właścicieli działki, tj. rozstrzyganie w kwestii własności, do czego organ ewidencyjny nie jest uprawniony.
W toku postępowania organ ustalił, że działka nr 336 nadal istnieje i ma uregulowany stan prawny. Jednocześnie podjął próbę wyjaśnienia, zdaniem organu pomyłkowego oznaczenia na szkicu polowym nr 36 z 1967 r. działki nr 536 jako działki nr 336. Podkreślić należy, że działania organu w powyższym zakresie nie są wiążące. Uznanie, że organ nadzoru geodezyjnego powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące działki o nieznanym wnioskodawczyni numerze, która to działka w roku 1946 miała numer 336, sprowadzałoby się do przyjęcia, że organ powinien ustalić powierzchnię działki, jej granice i właściciela, co wymagałoby rozstrzygnięcia w kwestii własności, do których ani organy administracji, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione.
Brak było również podstaw do skutecznego domagania się od Starosty udostępnienia dokumentów ze scalenia gruntów z 1936 roku, tj. dokumentów sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków wsi L. w 1968 roku, które nie znajdują się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez ww. organ. Żądanie udostępnienia dokumentów, których organ nie posiada czyni niemożliwym zaspokojenie tego żądania w trybie przewidzianym w przepisach Pgk. Organy właściwe w sprawach ewidencji geodezyjnej i kartograficznej nie mają obowiązku występować do innych instytucji (np. archiwów) o dokumenty żądane przez wnioskodawców, skoro ich zadaniem jest wyłącznie udostępnianie informacji znajdującej się w operacie ewidencyjnym. Wskazane okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniały odmowę udostępnienia dokumentów ze scalania gruntów z 1936 r., nie zaś umorzenie postępowania w tej części jako bezprzedmiotowego. Mając jednak na uwadze, że w stanie faktycznym sprawy, umorzenie postępowania w tej części jako bezprzedmiotowego, nie ma wpływu na zasadność odmowy żądania zawartego w pkt 3 wniosku, Sąd w całości skargę oddalił.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło