II SA/Ke 544/22
WyrokWSA w Kielcach2023-01-11
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usunięcie drzew na podstawie decyzji zezwalającej na ich usunięcie, wydanej pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ale przed faktycznym uzyskaniem tego pozwolenia, stanowi usunięcie drzew "bez wymaganego zezwolenia" w rozumieniu art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, co skutkuje obligatoryjnym wymierzeniem kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że usunięcie drzew na podstawie decyzji zezwalającej na ich usunięcie, wydanej pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ale przed faktycznym uzyskaniem tego pozwolenia, nie jest równoznaczne z usunięciem drzew "bez wymaganego zezwolenia" w rozumieniu art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. W sytuacji, gdy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę niedługo po usunięciu drzew, nie można mówić o działaniu pod pretekstem pozornych planów inwestycyjnych, a tym samym nie ma podstaw do wymierzenia kary pieniężnej. Ponadto, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zezwalającej na usunięcie drzew w takiej sytuacji jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący uzyskał decyzję zezwalającą na usunięcie 11 sztuk drzew pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Drzewa zostały usunięte przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, które zostało wydane i uprawomocnione później. Organ I instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, a następnie wymierzył karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył obie decyzje, argumentując, że posiadał zezwolenie, a usunięcie drzew było uzasadnione zagrożeniem i realizacją inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję organu I instancji stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na usunięcie drzew, a także uchylił decyzję organu I instancji wymierzającą karę pieniężną. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] znak: [...]; II. uchyla decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] znak: [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz R. K. kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wyjaśniło, że R. K., współwłaściciel działki nr ewid. [...], położonej w [...] (zwany dalej "stroną"), wnioskiem z 12.10.2021 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wydane zezwolenia na usunięcie znajdujących się tam 11 szt. drzew, wskazując na ich kolizję z projektowaną budową budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą oraz zagrożenie dla przechodniów i przejeżdżających pojazdów.
Organ I instancji, po dokonaniu oględzin i potwierdzeniu informacji zawartych we wniosku, wydał decyzję z [...], zezwalającą stronie na usunięcie 11 szt. drzew rosnących na działce nr ewid. [...] pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, w terminie 12 miesięcy od uzyskania pozwolenia na budowę.
W dniu 28.02.2022 r. pracownicy organu I instancji stwierdzili, że z działki nr ewid. [...] usunięto wszystkie drzewa, w związku z czym zażądano od wnioskodawcy przedstawienia pozwolenia na budowę – które zostało przekazane 24.03.2022 r.
Decyzją z [...] Burmistrz Miasta [...] stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji własnej z [...], argumentując że decyzja zezwalająca na usunięcie drzew pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowa, gdyż drzewa zostały wycięte przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
W piśmie z 19.05.2022 r. strona wniosła o umorzenie postępowania w sprawie usunięcia drzew, wskazując, po pierwsze, na rozpoczętą budowę budynku handlowo-usługowego zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę, a po drugie, na niebezpieczeństwo powodowane przez drzewa – wobec czego R. K. wyraził zgodę (jako właściciel posesji) na usunięcie drzew przez okolicznych mieszkańców.
Decyzją z [...]organ I instancji wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 70.190,00 zł za usunięcie 11 sztuk drzew z nieruchomości przy ul. [...] w [...] – na podstawie art. 85, art. 88 ust. 1 pkt 1, 3 i 9, art. 89 ust. 1 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916), zwanej dalej "u.o.p.", oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3.07.2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330). W uzasadnieniu wskazano, że powyższa decyzja nie ma charakteru uznaniowego i jest wymierzana obligatoryjnie.
W odwołaniu od ww. decyzji R. K. wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych, tzn. uznanie że doszło do usunięcia drzew "bez wymaganego zezwolenia", pomimo decyzji z [...], którą udzielono zezwolenia na wycięcie drzew i która obowiązywała do [...] W lutym na terenie kraju wystąpiły silne trąby powietrzne, wobec czego strona, mając na uwadze ostrzeżenia meteorologiczne oraz opieszałość z wydaniem pozwolenia na budowę, wyraziła zgodę na usunięcie drzew, zgodnie z zezwoleniem z [...] W rozstrzygnięciu tym nie wskazano, że usunięcia drzew należy dokonać po uzyskaniu pozwolenia na budowę – wydanym 8.03.2022 r., które stało się ostateczne 24.03.2022 r. – a więc przed wydaniem decyzji wygaszającej z [...], jak również przed datą zgłoszenia rozpoczęcia robót. Bezzasadnym, zdaniem strony, było wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, bez wzięcia pod uwagę, że zamierzenie inwestycyjne jest realizowane.
SKO, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, powołało się na art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 5, art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 88 ust. 2, art. 89 ust. 1 i art. 85 ust. 1 u.o.p. Za bezzasadny uznano zarzut odwołania dotyczący nieustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, poprzez nieuwzględnienie pozostawania w obrocie prawnym w dacie usunięcia drzew ww. decyzji z [...] To samo dotyczy argumentacji strony o możliwości skorzystania z wyłączenia od ubiegania się o wydanie decyzji administracyjnej przez samo zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew, w myśl art. 83d ust. 1 pkt 3a u.o.p., tj. drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Działka nr ewid. [...] stanowi bowiem współwłasność małżeńską, przy czym G. K. jest przedsiębiorcą, a usunięcie drzew związane jest z zamiarem inwestycyjnym dotyczącym prowadzonej działalności gospodarczej – co strona potwierdziła w oświadczeniu z 10.11.2021 r. Tym samym, w celu usunięcia drzew z terenu działki nr ewid. [...], jej właściciele, zgodnie z treścią art. 83a ust. 1 u.o.p. powinni ubiegać się o wydanie decyzji administracyjnej zezwalającej na ich wycięcie – która została wydana [...], pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z wymogami z art. 83d ust. 5 u.o.p. Treść tego przepisu wprost określa moment, w którym można dokonać usunięcia drzew w omawianym trybie, a zgodnie z orzecznictwem wydanie w tym trybie zezwolenia nie upoważnia wnioskodawcy automatycznie do natychmiastowego usunięcia drzew. Dopiero uzyskanie pozwolenia na budowę powoduje, że można rozpocząć prace wycinkowe. Tym samym, zarzut braku wskazania przez organ I instancji terminu, w jakim mają być usunięte drzewa, uznano za bezzasadny, zwłaszcza że w pkt 1.1 zezwolenia z [...] wprost wskazano: "Określa się termin usunięcia drzew: w terminie 12 (dwunastu) miesięcy od uzyskania pozwolenia na budowę". SKO, uwzględniając że pozwolenie budowlane uzyskano dopiero 8.03.2022 r. (na podstawie decyzji nr 1.75.2021.Op, która uprawomocniła się 24.03.2022r.), stwierdziło że dopiero z tym dniem, zgodnie z zezwoleniem z [...] inwestorzy mieli prawo przystąpić do usunięcia drzew z terenu ich działki. Tym samym usunięcie drzew w terminie wcześniejszym niż data uzyskania pozwolenia na budowę była, zdaniem organu, równoznaczna z usunięciem drzew bez zezwolenia – wobec czego zasadnie wymierzono administracyjną karę za usunięcie z terenu ww. działki 11 szt. drzew bez zezwolenia, prawidłowo obliczając wysokość kary – zgodnie z art. 89 ust. 1 i 2 u.o.p. Jeśli chodzi zaś o decyzję z [...], stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia, to rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone i jest ostateczne. Z kolei jeśli chodzi o deklarowany przez stronę stan wyższej konieczności, to do usunięcia drzew, stosownie do art. 83f ust. 1 pkt 13 u.o.p., upoważnione są służby, nie zaś osoby fizyczne. Ponadto, w niniejszej sprawie usunięcie drzew – przez mieszkańców okolicy za zgodą właściciela nieruchomości – nie było wynikiem nagłej sytuacji, lecz zostało wcześniej zaplanowane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. K. zarzucił:
- decyzji SKO z [...]naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i 77 K.p.a., polegające na braku prawidłowych ustaleń i dowolnej ocenie stanu faktycznego sprawy, a także art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa przez przyjęcie, że w sprawie nastąpiło wycięcie drzew bez zezwolenia, a nie wyłącznie ewentualne naruszenie jego warunków, a także naruszenie przepisu art. 88 ust 1 pkt 1 u.o.p. poprzez jego błędne zastosowanie;
- decyzji organu I instancji z [...] o wygaśnięciu zezwolenia naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie jego bezprzedmiotowości – w sytuacji gdy zezwolenie to weszło do obrotu prawnego i zostało wykonane.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji organu I instancji z [...], stwierdzającej wygaśnięcie ww. zezwolenia z [...], jak również o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z 1 grudnia 2022 r. skarżący wniósł o skierowanie jego sprawy do rozpoznania na rozprawie oraz właściwe ustalenie stanu faktycznego, wskazując że cyt.: "obecna abstrakcja stworzona decyzją Burmistrza uchylającą znak: RŚP- 6131.103.2021 oraz kolejne decyzje tak Burmistrza jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] są szkodliwe dla przyrody". Uchylają bowiem obowiązek nasadzeń, w sytuacji gdy przed wydaniem tych decyzji drzewa zostały usunięte. Strona, będąca członkiem Ligi Ochrony Przyrody, osobiście dokonywała ponownych nasadzeń lipy drobnolistnej. W konsekwencji, wygaśnięcie wszystkich decyzji Burmistrza, poza zezwoleniem na wycięcie drzew, leży w interesie ochrony przyrody, w interesie społecznym, a także w interesie wszystkich stron uczestniczących w postępowaniu. Drzewa wycięto przed sezonem lęgowym do końca lutego 2022 r. – bez liści, budowa została zakończona, utworzono nowe miejsca pracy, usunięto zagrożenia dla pieszych i przejeżdżających. Dokonano nowych nasadzeń w liczbie 15 sztuk szlachetnych odmian tj. lipy drobnolistnej, a działka [...] posiada już nadany nr 48 (przy ul. [...]). Działka została wyłączona decyzją Starosty z produkcji rolnej przed wydaniem pozwolenia na budowę, organ podatkowy od 1.01.2023 r. naliczy podatek od nieruchomości tj. od budynków, budowli, placów i terenów zielonych, tam gdzie były wcześniej nieużytki.
Przy piśmie z 21.12.2022 r. skarżący przesłał:
- decyzję - pozwolenie na użytkowanie budynku handlowo-usługowego z 6.12.2022 r.;
- geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego na działce 601 i [...] w [...], sporządzoną przez biegłego geodetę, stwierdzając – na podstawie tej dokumentacji – że zamierzenie inwestycyjne zostało wykonane w 100 %. Działanie na szkodę inwestora przez organ I instancji było równoznaczne z działaniem szkodliwym na rzecz przyrody, ponieważ [...] (kiedy wygaszono zezwolenie), pominięto stan faktyczny na działce [...], gdzie wówczas już wykonano ławy i ściany fundamentowe. Tym samym, inwestycja była realizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę. Natomiast jeszcze przed nabyciem tej działki usytuowane wzdłuż drogi krajowej drzewa były przeznaczone w uzgodnieniu z Urzędem do wycięcia, ponieważ niebezpiecznie pochylały się w kierunku drogi, duże konary spadały na jezdnie, stanowiły zagrożenie dla przejeżdżających i przechodniów, będąc oznaczone krzyżykami z farby odblaskowej. Taki rodzaj oznakowania stosuje zarządca drogi tj. Generalna Dyrekcja Dróg i Autostrad. Z ustaleń strony wynika, że pracownicy Urzędu Gminy działali w zmowie wraz z zarządcą drogi w celu usunięcia tych drzew jeszcze przed jej nabyciem 11.08.2022 r. Poprzedni właściciel mieszkał w Krakowie, więc działka ta była traktowana jak bezpańska, wysypywano tam śmieci, wycinano i pozyskiwano zakrzaczenia na opał, akacje wzdłuż drogi też miały potencjalnego nabywcę. Natomiast nowi właściciele, nie znający lokalnych układów, zdecydowanie podeszli do uporządkowania terenu, jak również inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...], wymierzającą skarżącemu karę pieniężną w wysokości 70.190,00 zł za usunięcie 11 sztuk drzew z nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Okoliczności faktyczne w sprawie były zasadniczo bezsporne. Niekwestionowanym mianowicie był fakt, że skarżący uzyskał decyzję zezwalającą na usunięcie przedmiotowych drzew. Była to decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...], w której udzielono zezwolenia na usunięcie 11 sztuk drzew pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę – jako że drzewa miały kolidować z planowaną inwestycją w postaci budowy budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą. G. K. i R. K. w dniu 31.12.2021 r. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę (k. 54), które zostało udzielone decyzją Starosty [...] z dnia 8.03.2022 r. Decyzja ta stała się ostateczna 24.03.2022 r. (k. 53). Drzewa natomiast zostały usunięte, jak przyznał sam R. K., w dniu 23.02.2022 r., albowiem – zdaniem skarżącego – zbliżał się okres lęgowy ptaków, a sam miał już pewność, że pozwolenie na budowę zostanie udzielone. Jak wynika z uzasadnienia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, w dniu 18.02.2022 r. wystosowano do stron w tej sprawie zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy – w trybie art. 10 i 61 K.p.a. Z uwagi na usunięcie drzew przed uzyskaniem pozwolenia na budowę decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] stwierdził na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. wygaśnięcie decyzji z dnia [...] zezwalającej na usunięcie drzew, albowiem w jego ocenie stała się bezprzedmiotowa. Stanowiło to podstawę do wydania decyzji w przedmiocie orzeczenia kary administracyjnej za usunięcie drzew.
W ocenie Sądu na tle ustalonego stanu faktycznego organy błędnie zastosowały obowiązujące przepisy prawa.
Po pierwsze podstawą wymierzenia skarżącemu kary był przepis art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. W rozpatrywanym przypadku skarżący takie zezwolenie w dacie usuwania drzew posiadał, ale nie miało ono przymiotu wykonalności (bo pozwolenie na budowę nie zostało jeszcze wydane). Przyjęcie jednak, że dokonał usunięcia drzew bez zezwolenia, byłoby sprzeczne z literalną wykładnią art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy, a trzeba podkreślić, że w przypadku przepisów nakładających na jednostkę sankcję wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.
Po drugie, zgodnie z art. 83d ust. 5 zd. 1 u.o.p., który stanowił w tym przypadku podstawę decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, jeżeli przyczyną usunięcia drzewa lub krzewu jest realizacja inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, które kolidują z drzewami lub krzewami, będącymi przedmiotem zezwolenia. Jak słusznie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 9.11.2022 r., sygn. II SA/Kr 628/22, ratio legis wprowadzenia regulacji zawartej w art. 83d ust. 5 było zapobieganie sytuacji, w której pod pretekstem planów inwestycyjnych nastąpi usunięcie drzew rzekomo kolidujących z planowaną inwestycją, podczas gdy pozwolenie na budowę nie zostanie wydane. W świetle powyższego należy rozróżnić dwie sytuacje: pierwsza – taka jak w analizowanej sytuacji – gdy inwestor uzyska pozwolenie na budowę, jednakże usunie drzewa jeszcze przed jego uzyskaniem i druga – gdy pozwolenie na budowę w ogóle nie wejdzie do obrotu prawnego. Sytuacje te nie mogą być traktowane tak samo w zakresie nałożenia kary za usunięcie drzew. W pierwszej z nich inwestor niewątpliwie przedwcześnie i niezgodnie z treścią art. 83d ust. 5 przystąpił do wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, jednakże niedługo później uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę – zatem nie może być mowy o działaniu "pod pretekstem pozornych planów inwestycyjnych". W drugiej sytuacji natomiast decyzja zezwalająca na usunięcie drzew nigdy nie uzyska przymiotu wykonalności.
W rozpatrywanym przypadku nie ulega wątpliwości, że w czasie kiedy doszło do usunięcia drzew postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę było w toku. Mało tego – znajdowało się już na końcowym etapie – skarżący został już bowiem zawiadomiony o zgromadzeniu materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy – w trybie art. 10 K.p.a., a co więcej decyzja o pozwoleniu na budowę została niebawem rzeczywiście wydana. Nastąpiło to 8.03.2022 r., zaś decyzja ta uostateczniła się 24.03.2022 r. W tej sytuacji należy zastanowić się nad celowością i prawidłowością najpierw wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzji z dnia [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, a następnie wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej i ostatecznie wydania orzeczenia w tej kwestii. Zgodnie mianowicie z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W ocenie Sądu zastosowanie tego przepisu jest w pełni uzasadnione i celowe w drugiej z opisanych wyżej sytuacji, tj. gdy mimo uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew w trybie art. 83d ust. 5 u.o.p. doszło do usunięcia drzew, a pozwolenie na budowę nie zostało w ogóle uzyskane. Wówczas można bowiem mówić, że do usunięcia drzew dochodzi jedynie pod pretekstem pozornych planów inwestycyjnych. W sytuacji jednak gdy uzyskano zezwolenie na usunięcie drzew w ww. trybie, drzewa usunięto, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana dopiero później, jednak w dacie orzekania w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na wycięcie drzew wiadomo już, że pozwolenie na budowę rzeczywiście funkcjonuje w obrocie prawnym, trudno tu mówić o bezprzedmiotowości tego zezwolenia skoro stan pożądany został osiągnięty – drzewa usunięto z uwagi na konieczność realizacji inwestycji (wiadomo zresztą, że jest ona rzeczywiście wykonywana). Trudno także uznać, by za wygaszeniem zezwolenia w tej sytuacji przemawiał – jak wymaga tego art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. – interes społeczny lub interes strony (a nie ma przepisu szczególnego nakazującego wygaszenie w sytuacji nieuzyskania pozwolenia na budowę). Podobnie zresztą WSA w Krakowie we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 9.11.2022 r. w sprawie II SA/Kr 628/22 stwierdził, że różnica w obu opisanych wyżej sytuacjach (tj. usunięcia drzew przed uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz w ogóle bez uzyskania pozwolenia) sprowadza się właśnie do możliwości wygaszenia decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. O ile takie wygaszenie jest możliwe przy braku pozwolenia na budowę, to w sytuacji, gdy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, wygaszenie pozwolenia na wycinkę nie jest już możliwe. Z tego względu w ocenie Sądu koniecznym było uchylenie przez Sąd decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Sąd orzekł w tym przedmiocie na podstawie art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Pojęcie "sprawy", jakim operuje przywołany przepis, niewątpliwe różni się od pojęcia "sprawa administracyjna". Jest bowiem od niego szersze. Spostrzeżenie to pozwala zatem przyjąć, że obejmuje ono wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając zaskarżone, warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu (por. wyrok NSA z 16.11.2005 r., sygn. FSK 2261/04; T. Woś [red.], "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. VI, t. 5 do art. 135 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o granice materialnoprawne, a więc z pewnością obejmujące także relację pomiędzy decyzją zależną, jako koniecznym następstwem decyzji pierwotnej leżącej u jej źródeł (wyrok NSA z 12.05.2020 r., sygn. I OSK 1167/19).
W zaistniałej sytuacji, mając na uwadze powyższą argumentację, za naruszające w sposób istotny art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. należało uznać także decyzje organów obu instancji w zakresie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew, w związku z czym Sąd orzekł o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Nie można bowiem uznać, że skarżący usuwając drzewa działał bez zezwolenia, które zostało wydane w dniu [...] i obowiązywało w dniu usuwania drzew, o czym przesądza również wyeliminowanie z obrotu prawnego także ww. decyzji z dnia [...] To ostatnie rozstrzygnięcie Sądu przywróci ponadto orzeczenie zawarte w decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew z dnia [...] o naliczeniu opłaty z tytułu usunięcia drzew.
Orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt III wyroku, znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość należnego wpisu sądowego uiszczonego przez skarżącego (1.500 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło