II SA/Ke 545/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2013r. sprawy ze skargi L. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 25 kwietnia 2013r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zameldowania na pobyt stały I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokat J. Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2013 r. znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania L. Ż., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 1 marca 2013 r. znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania na pobyt stały L. Ż. w lokalu płożonym w P. 125, gm. W. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że L. Ż. wnioskiem z dnia 24 stycznia 2013r. wystąpił o zameldowanie na pobyt stały w lokalu płożonym w P. 125, gm. W., a następnie pismem z dnia 25 lutego 2013r. wycofał swój wniosek. Uwzględniając istniejący stan faktyczny organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 1 marca 2013 r. Od tej decyzji L. Ż. złożył odwołanie w dniu 15 marca 2013r. Rozpoznając odwołanie Wojewoda przytoczył treść art. 105 § 1 k.p.a. i uznał, że w rozumieniu powołanego przepisu postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Z uwagi bowiem na wycofanie wniosku, ustała przyczyna, dla której postępowanie było prowadzone. Dodatkowo organ nadmienił, że w przypadku zaistnienia nowych okoliczności w sprawie, strona może wystąpić z nowym wnioskiem o zameldowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach L. Ż. wyjaśnił, że wycofanie wniosku o zameldowanie było spowodowane brakiem jego zgody na oględziny przedmiotowego lokalu. Zdaniem skarżącego, dożywotnie prawo zamieszkiwania pod wskazanym adresem uzyskał na podstawie aktu darowizny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 1 października 2013 r. uczestniczka I. K. (córka skarżącego) podniosła, że zgodnie z aktem darowizny L. Ż. ma prawo korzystać z całego domu i budynku gospodarczego w P., lecz z niego nie korzysta. Do pisma załączyła kserokopię aktu notarialnego z dnia 11.10.2005r., z którego wynika, że skarżący mieszka w J. Dodatkowo wskazała, że w co najmniej kilku miejscach jako adres zameldowania podawał on lokal w K. przy ul. G. 2/10, z którego został wymeldowany w 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Podstawą umorzenia postępowania w niniejszej sprawie był art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Treść tego przepisu wskazuje, że przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", a więc z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 391 i nast.). W piśmiennictwie dzieli się przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego na przedmiotowe i podmiotowe, przy czym te ostatnie znajdują zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona utraciła swój status określony art. 28 k.p.a., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przedmiotowe zaś przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym i stanowiskiem doktryny, zachodzą wówczas, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej, a to zaś obliguje organ prowadzący to postępowanie do wydania decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie pozostaje bezsporne, że skarżący cofnął wniosek o zameldowanie w lokalu położonym w P. 125, gm. W. W złożonym odwołaniu okoliczności tej nie kwestionował podnosząc, że cofnięcie wniosku było wyrazem braku zgody na przeprowadzenie oględzin, które jego zdaniem są zbędne. Wcześniejsze wymeldowanie z mieszkania w K. nastąpiło bez przeprowadzania oględzin. Jednocześnie odwołujący zwrócił się do Wojewody z prośbą o "spowodowanie zameldowania mnie administracyjnie pod tym adresem". Wniesienie odwołania w postępowaniu administracyjnym nie wymaga jak wskazuje art. 128 k.p.a., szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji. Za uznaniem pisma za odwołanie oraz o zakresie zgłoszonego w nim żądania przemawia treść odwołania. Automatyzm w kwalifikowaniu pisma i zgłoszonych w nim żądań wykluczony jest wówczas, gdy istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do możliwości potraktowania go jako odwołania. Odwołanie, poza wyrażeniem niezadowolenia z decyzji powinno odpowiadać ogólnym wymaganiom stawianym podaniom (art. 63 § 1 k.p.a.). W razie wątpliwości co do treści żądania jego sprecyzowanie należy do strony, nie zaś do organu administracji (art. 61 § 1 k.p.a., por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990r., sygn. I SA 367/90). Jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony (por. wyrok NSA z dnia 17 września 1992r., sygn. III SA 949/92). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wypełnił tak określonego obowiązku. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przedwcześnie uznał, że skarżący nadal podtrzymuje swoje stanowisko co do cofnięcia wniosku o zameldowanie. W ocenie sądu treść odwołania mogła nasuwać wątpliwości w tym zakresie. Skarżący jakkolwiek cofnął wniosek o zameldowanie przed organem I instancji to składając odwołanie zawarł w nim wniosek o dokonanie zameldowania. W tej sytuacji organ rozpatrujący odwołanie powinien dokładnie wyjaśnić, na czym polegało żądanie zawarte w piśmie z dnia 15 marca 2013r. Odnotować bowiem trzeba, że przepisy normujące postępowanie administracyjne oraz przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) nie zawierają regulacji zakazujących cofania złożonych przez stronę oświadczeń. Bez wyjaśnienia spornej kwestii organ odwoławczy nie był uprawniony do przyjęcia, że ustała przyczyna, dla której prowadzone było postępowanie, umożliwiająca załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Tym samym brak było podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania. Wskazane wątpliwości wymagały w ocenie Sądu podjęcia przez Wojewodę stosownych działań w celu wyjaśnienia charakteru i istoty wniesionego odwołania. Wobec braku tych działań doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 128 w zw. z art. 63 § 2 i art. 61 § 1 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Od sprecyzowania przez skarżącego żądania zależeć będzie sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wskazane uchybienie uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazane wyżej zalecenia i w zależności od przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie oraz jego wyników, podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c, § 20 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznano pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie, obejmujące należną stawkę minimalną.