II SA/Ke 546/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 546/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant: Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : odmowy zmiany decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich. oddala skargę II SA/Ke 546/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]. Kierownik Urzędu Do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 154 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, odmówił M. J. zmiany decyzji z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podniósł, że w piśmie, które wpłynęło w sprawie zakończonej wydaniem decyzji wymienionych wyżej, strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania ani na podstawy stwierdzenia nieważności poprzednio wydanych rozstrzygnięć. W związku z powyższym pismo to potraktowane zostało jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Ponieważ przesłanki wymienione w tym przepisie nie zachodzą, w szczególności strona nie wykazała, aby za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny albo jej słuszny interes, przytaczając okoliczności podnoszone już w postępowaniu weryfikacyjnym, nie było podstaw do uwzględnienia wniosku. Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] Organ ustalił, że M. J. w wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] pozbawiony został uprawnień kombatanckich. Skarga złożona przez stronę od tego ostatniego rozstrzygnięcia oddalona została wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 26 stycznia 2004 r. Organ podniósł, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.J. nie wskazał, aby istniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Zdaniem organu słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 kpa nie może się sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa, a w tym przypadku konkretnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Niewątpliwie w interesie strony byłoby uniknięcie sankcji wskazanego wyżej przepisu ustawy, jednakże organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zachowania przyznanych uprawnień kombatanckich zobowiązane są do podjęcia decyzji o ich pozbawieniu. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.J. wnosząc o jego uchylenie i "przyznanie mu uprawnień kombatanta". Zarzucił, że stanowisko organu zawarte w tej decyzji, iż nie jest on zobowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich, stanowi rażące naruszenie prawa z uwagi na art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach .... zgodnie z którym wyłączeni są spod jego działania żołnierze z poboru. Podniósł, że do 13 pułku KBW został wcielony przymusowo i nie mógł odmówić służby, gdyż równałoby się to z "wyrokiem śmierci". Organ nie przeprowadził szczegółowego postępowania dowodowego, czym naruszył art. 77 § 1 kpa i trudno zgodzić się ze stanowiskiem, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wherwolfu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Na wstępie podnieść należy, że zarzuty podniesione w skardze skierowane zostały w głównej mierze przeciwko decyzji Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. pozbawiającej M.J. uprawnień kombatanckich. Skarżący musi jednak zrozumieć, że decyzja ta jest nie tylko ostateczna, ale także prawomocna (z dniem 2 czerwca 2004 r. - k. 48 akt administracyjnych), dlatego nie może być ponownie przedmiotem kontroli sądowej. Dlatego do zarzutów podniesionych w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny merytorycznie odnieść się nie może. Aktualnie, ocenie podlega natomiast decyzja tego samego organu z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzja z [...] rozstrzygające wniosek M.J. z dnia 22 października 2004 r., z którego treści wynika żądanie ponownego sprawdzenia w "archiwum wojskowym" zasadności pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Istotnie, pismo to nie powołuje się na żadną podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 czy art. 145a kpa, a skoro wynika z niego, iż skarżący domaga się powtórnego zbadania sprawy, słusznie organ potraktował je jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 kpa. Przepis ten - jak to zostało już podkreślone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia - stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i dopuszcza możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub interes strony. Niewątpliwie decyzja o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich należy do rozstrzygnięć, na podstawie których żadna ze stron nie nabyła prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie. Jego zastosowanie w sprawie jest jednak bardzo ograniczone, gdyż możliwość przewidziana w art. 154 § 1 kpa nie oznacza, że decyzja dla strony niekorzystna, może być następnie zmieniona dla poprawienia jej sytuacji, zwłaszcza, gdy postępowanie wszczęte zostało z urzędu w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Takie pojmowanie wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnych przewidzianego w art. 154 § 1 kpa doprowadziłoby do obejścia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), a w konsekwencji do rażącego naruszenia art. 6 kpa, statuującego jedną z podstawowych reguł działania administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Dlatego słuszne jest stanowisko organu o braku podstaw do wzruszenia ostatecznej decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).