II SA/Ke 547/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2012 roku sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. P. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie odmowy skierowania ww. do Domu Pomocy Społecznej w K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 17 marca 2012 r. W. P. wystąpił o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w K. uzasadniając to leczeniem na nadciśnienie tętnicze i choroby związane z krążeniem w lewej nodze oraz tym, że obecne miejsce zamieszkania nie sprzyja leczeniu i bezstresowemu życiu oraz, że nie stać go na kupno nowego mieszkania. W decyzji odmownej z dnia 3 kwietnia 2012 r. organ I instancji podniósł, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonej dokumentacji medycznej ustalono, iż skarżący nie wymaga całodobowej opieki. W. P. poinformował, że sam robi zakupy i wykonuje podstawowe prace domowe oraz porusza się własnym samochodem. Wymaga przy tym tylko okresowej pomocy ze strony innych osób. Pomoc taką ośrodek może zapewnić w formie usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Taką formą pomocy skarżący nie jest zainteresowany. Organ stwierdził, że skarżący może samodzielnie funkcjonować, a konflikty z sąsiadami nie mogą być powodem do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W odwołaniu od ww. decyzji W. P. podniósł, że organ I instancji nie uwzględnił orzeczenia z dnia 8 maja 2001 r. o niepełnosprawności. Od ponad 15 lat wykonuje on wszystkie czynności domowe, z rodziny nikt nie chce pomagać. Obecnie z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie jest w stanie dokładnie wykonywać ww. czynności, a jego choroba wymaga spokoju, bezstresowego życia i leczenia, co w obecnym miejscu zamieszkania nie jest zagwarantowane. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium zauważyło, że obowiązek organu skierowania danej osoby do domu opieki społecznej określonego typu powstaje wówczas, gdy po stronie takiej osoby zaistnieją wszystkie przesłanki warunkujące powstanie prawa do tego rodzaju świadczenia. W świetle art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej powstanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej warunkowane jest ustaleniem, że dana osoba wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności, nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a potrzeba opieki nie może być zapewniona w formie usług opiekuńczych. Jak wskazało SKO, ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego wynika m.in., że skarżący jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje samotnie w lokalu spółdzielczym, źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne. Obawia się przy tym, że w sytuacji pogorszenia stanu zdrowia nie będzie się miał nim kto zająć. Ustalono, że nie ma trudności z samodzielnym funkcjonowaniem w życiu codziennym. Sam załatwia sprawy urzędowe, robi zakupy i wykonuje prace domowe oraz porusza się własnym samochodem. Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] wynika, że ze względu na stan zdrowia tj. nadciśnienie tętnicze, choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa, lipidowy przerost prostaty, skarżący wymaga opieki okresowo. Podano również zakres niezbędnych świadczeń zdrowotnych: leczenie, badanie, porady lekarskie, rehabilitacja lecznicza, działania zapobiegawcze. Za wskazaną uznano opiekę lekarską. W związku z powyższym, w ocenie SKO organ I instancji prawidłowo ocenił, że W. P. nie wymaga całodobowej opieki na stałe. Kolegium wskazało, że na gruncie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej uzależnione jest od niemożliwości zapewnienia tej osobie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. W niniejszej sprawie organ I instancji zbadał, iż pomoc w postaci usług opiekuńczych przyniosłaby zamierzony rezultat. Tymczasem skarżący już we wniosku o skierowaniu do domu pomocy społecznej podkreślił, iż nie jest zainteresowany usługami opiekuńczymi. Przesłanka niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych nie wiąże się z wymogiem faktycznego z nich korzystania i stwierdzenia ich nieadekwatności do potrzeb osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Reasumując Kolegium podkreśliło, że organ I instancji wyjaśnił w sposób wyczerpujący sytuację W. P. i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy zasadnie stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wskazywane przez skarżącego okoliczności, w tym zwłaszcza zgłaszana chęć zamiany mieszkania i zmiany środowiska nie mogą być uznane za przesądzające o spełnieniu przesłanki z art. 54 ust. 1 ww. ustawy. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że Ośrodek może zapewnić pomoc w formie usług opiekuńczych zatem skarżący może złożyć wniosek o przyznanie tej formy pomocy. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia orzeczenia o niepełnosprawności organ wskazał, że z jego treści wynika, iż skarżący został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz zgodnie z tym orzeczeniem nie wymaga opieki drugiej osoby. Powyższe nie wskazuje, że jest on osobą nie mogącą samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł W. P. W pierwszej kolejności podniósł, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożył na biurze podawczym Urzędu Miasta S. i odpowiedzi oczekuje od MOPS-u w S.. Wskazał również, że jego choroba potrzebuje spokoju, bezstresowego życia i leczenia, co w obecnym miejscu zamieszkania nie jest mu zagwarantowane. Zdaniem skarżącego jeżeli chory zwraca się o zamianę mieszkania i zmianę środowiska lub chce iść do domu pomocy społecznej to widocznie życie i leczenie zmusza go do tej zmiany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ze zgromadzonego w tej sprawie przez organy materiału dowodowego wynika, że skarżący ma ukończone 70 lat, jest osobą rozwiedzioną, zamieszkuje samotnie w lokalu spółdzielczym, a źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne. Stwierdzono u niego lekki stopień niepełnosprawności. W załączonym do wniosku zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] zawarte jest stwierdzenie, że skarżący wymaga całodobowej opieki okresowo. Potwierdza to przeprowadzony wywiad środowiskowy z którego wynika, że W. P. funkcjonuje samodzielnie – załatwia sprawy urzędowe, robi zakupy, wykonuje prace domowe, porusza się własnym samochodem. Sam skarżący potwierdził to w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Tymczasem zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 115 za 2008 r. poz. 728 ze zm.), zwanej dalej ustawą, prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, że cytowane przesłanki muszą wystąpić łącznie. W świetle ww. uregulowania nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie spełnia przewidzianych ustawą wymogów do umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Nie jest bowiem ani niepełnosprawny ani chory w takim stopniu, aby wymagał całodobowej opieki. Sam fakt ukończenia przez niego 70 roku życia także nie przemawia za uznaniem, iż ze względu na wiek taka pomoc, w szczególności całodobowa, jest mu niezbędna. Uwzględnienia wniosku W. P. nie uzasadniają też argumenty podniesione przez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze tj. że jego choroba wymaga spokoju, bezstresowego życia i leczenia, co w obecnym miejscu zamieszkania nie jest mu zagwarantowane. Nie negując takich potrzeb skarżącego podkreślenia wymaga, że nie są to okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do umieszczenia go w domu pomocy społecznej. W niniejszej sprawie nie wystąpiła również kolejna przesłanka z art. 54 ustawy, a mianowicie brak możliwości zapewnienia pomocy w formie usług opiekuńczych. Organy obu instancji wskazały bowiem, że ośrodek może zapewnić taką pomoc, na wniosek skarżącego, w miejscu jego zamieszkania. Na trafność powyższego stanowiska wskazują wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 880/10: "Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej" oraz z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt I OSK 812/10: "Zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej jest dalej idącą formą pomocy niż przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Jeżeli skarżący nie potrzebuje usług opiekuńczych to niedopuszczalne byłoby przyznanie mu świadczenia w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością." Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że po złożeniu odwołania z dnia 8 maja 2012 r. nie otrzymał odpowiedzi od organu I instancji wyjaśnić należy, że stosownie do art. 127 § 2 kpa właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W niniejszej sprawie organem właściwym było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w efekcie czego to ten organ zobowiązany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 kpa oraz doręczenia jej skarżącemu. Reasumując stwierdzić należy, że Kolegium wyjaśniło w sposób wyczerpujący sytuację wnioskodawcy W. P. i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy zasadnie stwierdziło, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 54 ust. 1 ustawy, a tym samym brak jest podstaw do umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.