II SA/Ke 549/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2010r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz Z. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...[ Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], orzekającą o wymeldowaniu Z. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w O., Osiedle [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie o wymeldowanie Z. K. zostało wszczęte w dniu 1 marca 2010r. na wniosek Z. K. z dnia 24 lutego 2010r. Wojewoda podniósł, że wydanie decyzji o wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) musi być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, w trakcie którego obowiązkiem organu jest ustalenie stanu faktycznego, tj. czy nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu, a w przypadku twierdzącym, czy opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowody bezspornie świadczy, iż Z. K. nie zamieszkuje w lokalu położonym w O. Osiedle [...], które dobrowolnie opuścił w miesiącu listopadzie 2008r. i po śmierci ojca zamieszkuje w mieszkaniu matki, położonym przy ulicy O. 9 w O.. Do miejsca stałego zameldowania przychodzi odwiedzić córkę i wnuczkę, ale jak zeznał podczas przeprowadzonej w dniu 12 marca 2010r. rozprawy administracyjnej nigdy nie nocuje w tym mieszkaniu ani nie spożywa tam posiłków. Z. K. nie ma utrudnionego dostępu do mieszkania, a także posiada klucze do tego lokalu. W ocenie organu stan faktyczny wskazuje, że przedmiotowy lokal przestał być dla Z. K. miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. To zaś zamieszkiwanie to skoncentrowanie w nim swojego życia osobistego, rodzinnego i zawodowego. Odnosząc się do podniesionej przez Z. K. kwestii ponoszenia przez niego opłat czynszu za sporne mieszkanie organ stwierdził, że sam fakt pokrywania opłat nie ma wpływu na niniejszą sprawę. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego Z. K. był właściwie powiadamiany na każdym etapie postępowania, wyznaczany był również termin do zapoznania się z aktami, umożliwiający składanie wniosków i oświadczeń odnośnie zebranego materiału dowodowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł Z. K., domagając się jej uchylenia. W skardze zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 10 kpa poprzez wydanie decyzji bez wyznaczenia pełnomocnikowi skarżącego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w postępowaniu przez Wojewodą, jako organem II instancji, - art. 107 § 3 kpa poprzez niezawarcie w uzasadnieniu faktycznym, a tym samym i nie ustosunkowanie się przez organ II instancji do dowodów załączonych przez skarżącego w postaci: dowodu wpłaty należności czynszowych z dnia 9.II.2010r., 9.III.2010r., 9.IV.2010r., co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż świadczy za tym, że centrum interesów życiowych skarżącego nie zmieniło się, - art. 75 § 1 kpa poprzez nie dołączenie w poczet materiału dowodowego w/w dowodów załączonych przez skarżącego, 2. nie wzięcie pod uwagę przez organ I i II instancji stanowiska wyrażonego przez doktrynę i judykaturę w sprawie możliwości wymeldowania z lokalu osoby w nim zameldowanej na pobyt stały, a w szczególności wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r, 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przedmiotowy lokal przestał być miejscem stałego pobytu dla skarżącego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pomimo że zebrany materiał dowody w niniejszej sprawie wskazuje na przeciwieństwo tych twierdzeń, a w szczególności świadczy o tym, że rzeczy skarżącego znajdują się w przedmiotowym lokalu, a skarżący opłaca czynsz za przedmiotowy lokal. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie tylko ma wolę powrotu do przedmiotowego mieszkania, ale wskazał, że stale tam przebywa, wobec czego brak jest nawet podstaw do wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie posiadania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Natomiast za niezasadny Sąd uznał zarzut, dotyczący naruszenia przepisu art. 10 kpa, ponieważ z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący był powiadomiony o wszczęciu postępowania, możliwości wglądu do akt, składania oświadczeń i wniosków dowodowych. Była ponadto przeprowadzona rozprawa administracyjna, na której skarżący także składał zeznania. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowił przepis z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Zgodnie z art. 6 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym natomiast, jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ustawy). Organ odwoławczy słusznie podniósł, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne. Należy mieć oczywiście na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne, wskazujące na zamiar rzeczywisty. W sprawie niniejszej postępowanie o wymeldowanie Z. K., wszczęte na wniosek jego żony wykazało bezspornie, że skarżący od listopada 2008r. "nie mieszka" w spornym lokalu, jednak posiada klucze od tego lokalu mieszkalnego, przebywa w nim bez utrudniania mu tego ze strony osób w nim stale przebywających, tam znajduje się także część jego rzeczy osobistych. Okoliczności te potwierdzają stanowisko skarżącego, wyrażone w skardze, że nie utracił on posiadania tego lokalu mieszkalnego. Nie bez znaczenia w tej sytuacji, wbrew stanowisku organu, wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest fakt opłacania czynszu przez skarżącego za ten lokal, świadczący o braku woli opuszczenia mieszkania. Należy podkreślić, że "opuszczenie" mieszkania w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, to nie tylko nieprzebywanie w nim, ale i zamiar opuszczenia go, z jednoczesnym zerwaniem związków z tym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Konieczność sprawowania opieki nad inną osobą, usprawiedliwiająca zamieszkanie z tą osobą i konieczność prowadzenia z nią gospodarstwa, nie oznacza zamiaru opuszczenia dotychczasowego lokalu, będącego miejscem stałego zameldowania. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że skarżący od listopada 2008r. mieszka w lokalu swojej matki, położonym przy ulicy Op. 9 w O. w związku z koniecznością sprawowania nad nią opieki po śmierci ojca. W tym stanie faktycznym uznanie przez organ, że skarżący "opuścił" przedmiotowy lokal w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest nieuprawnione. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organ dokonał niewłaściwej subsumcji wskazanego wyżej, nie kwestionowanego przez strony stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego, z czym wiąże się niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Naruszenie wskazanego przepisu prawa materialnego powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzekając ponownie w przedmiocie wymeldowania Z. K. z lokalu położonego w O., Osiedle organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.