II SA/Ke 557/09

WyrokWSA w Kielcach2009-11-05

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Sylwester Miziołek, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd za granicę przez okres dłuższy niż pół roku, bez wcześniejszego zabezpieczenia możliwości złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, może być uznany za brak winy w uchybieniu terminu do złożenia tego oświadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyjazd za granicę, nawet trwający kilka miesięcy, nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi do złożenia oświadczenia, jeśli strona nie podjęła działań zabezpieczających dotrzymanie terminu. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu, a sąd oddalił skargę.
Stan faktyczny
Mirosław Jakubowski złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, które było warunkiem wypłaty kolejnych rat pomocy finansowej. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że nie mógł złożyć oświadczenia z powodu długotrwałego pobytu za granicą. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora ARiMR.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2009r. sprawy ze skargi Mirosława Jakubowskiego na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu zażalenia M. J. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał M. J. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłacane w pięciu ratach. Na mocy tej decyzji zrealizowano na rachunek bankowy wnioskodawcy płatności w trzech ratach: I rata zrealizowana w dniu 4 kwietnia 2006r.; II rata zrealizowana w dniu 11 maja 2007r. i III rata zrealizowana w dniu 21 kwietnia 2008r. Organ wskazał, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 286 poz. 2870) warunkiem płatności czwartej i piątej raty będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności i złożenie w ciągu 7 dni po tym terminie "Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia". Organ wskazał, że trzecia rata płatności dla M. J. nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2008r., tak więc termin na zrealizowanie założonych przez stronę przedsięwzięć upływał w dniu 21 października 2008r., natomiast na złożenie w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenia w dniu 28 października 2008r. W dniu 29 kwietnia 2009r. organ I instancji zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty czwartej i piątej raty płatności, zawiadomienie zostało doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu 8 maja 2009r. W dniu 20 maja 2009r. M. J. złożył prośbę o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia i podniósł, że nie mógł złożyć wymaganego oświadczenia, gdyż w ostatnim półroczu przebywał zagranicą. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, przytoczył treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wskazało, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Zdaniem organu M. J. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nie było przez niego zawinione. Za taką okoliczność nie można bowiem uznać wyjazdu za granice w ostatnim półroczu, co wylicza organ na okres od 8 maja 2009r data odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania o wstrzymaniu płatności do 8 grudnia 2008r, tj. po terminie do złożenia oświadczenia który upłynął 28 października 2008r. Ponadto organ wskazuje, iż nie została również spełniona kolejna przesłanka z art. 58 § 1 i 2 kpa tj. wniesienie prośby w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem organu w dniu 8 maja 2009r., a więc w dacie odebrania zawiadomienia przez wnioskodawcę o wszczęciu postępowania o wstrzymaniu płatności, ustała przyczyna uniemożliwiają złożenie oświadczenia w terminie i od tej daty należałoby liczyć termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu. Tak liczony termin upływał w dniu 15 maja 2009r. natomiast prośba została złożona w dniu 20 maja 2009r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie wniósł M. J., domagając się przywrócenia mu terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. W skardze M. J. wskazał, że z uwagi na wyjazd za granicę nie było go przez cztery miesiące, a sam gospodaruje i nie miał nikogo zaufanego któremu mógłby powierzyć tak poważnych dokumentów, aby złożył go za niego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie jest bezsporny. M. J. otrzymał w ramach decyzji z dnia [...] trzy płatności w tym trzecią w dniu 21 kwietnia 2008r. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 286 poz. 2870) warunkiem płatności czwartej i piątej raty będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności i złożenie w ciągu 7 dni po tym terminie "Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia". Tak więc termin na zrealizowanie założonych przez wnioskodawcę przedsięwzięć upłynął w dniu 21 października 2008r., natomiast na złożenie w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenia w dniu 28 października 2008r. M. J. przedmiotowe oświadczenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia złożył w dniu 20 maja 2009r. argumentując to nieobecnością w kraju przez okres ostatniego półrocza. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia wskazać trzeba, iż wniosek ten podlega ocenie w świetle kryteriów określonych w przepisie art. 58 k.p.a., zgodnie z którym należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), - prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 2), - jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniona zostanie czynność, dla której określony był termin (§ 2). Prawidłowo organ uznał, że M. J. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jak wspomniano wyżej termin zrealizowania założonych przez stronę przedsięwzięć upływał 21 października 2008r, a termin złożenia oświadczenia o zrealizowaniu tych przedsięwzięć w dniu 28 października 2008r. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu złożonym 20 maja 2009r. mówi o półrocznym wyjeździe za granicę, tak więc słusznie organ liczy ten termin od grudnia 2008r. i pozostaje okres od 28 października 2008r do wyjazdu, kiedy to skarżący mógł złożyć wymagane oświadczenie. Należy w tym miejscu wskazać na niekonsekwencje M. J., który w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pisze o czteromiesięcznym wyjeździe za granicę, co wskazuje na brak wiarygodności w składanych przez skarżącego oświadczeniach. Prawidłowo również organ uznał, że w sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny, albowiem jako ustanie przyczyny należało przyjąć datę 8 maja 2009r. a więc datę kiedy wnioskodawca odebrał zawiadomieni o wszczęciu postępowania o wstrzymaniu czwartej i piątej raty płatności. Badając legalność zaskarżonego postanowienia podnieść należy, że powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie SN z 14.I.1972r., sygn. II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy tej ocenie należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonania tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z 6.X.1998r, sygn. II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.V.1998r. (syg. IV SA1153/96, LEX 45637) "brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe". Natomiast uchybienie przez stronę terminowi do złożenia oświadczenia, spowodowane okolicznościami związanymi z wyjazdem za granicę na 4 miesiące lub pół roku, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, iż przedstawione przez M. J. przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie dowodzą zachowania staranności przy wykonywaniu swoich czynności. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło