II SA/Ke 557/17
WyrokWSA w Kielcach2017-11-22
Skład orzekający: Jacek Kuza, Agnieszka Banach, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalająca odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej została wydana z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest zgodna z prawem. Organ prawidłowo zastosował kryterium 'ciągłości' oceny ofert, które wymagało realizacji procesu leczenia na podstawie umowy w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości ogłoszenia o postępowaniu, naruszenia zasady równego traktowania oraz błędów w postępowaniu dowodowym nie znalazły potwierdzenia. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 Ppsa.Stan faktyczny
C. "Z." Spółka z o.o. Spółka Komandytowa złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej na terenie powiatu s., które zostało oddalone przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Spółka zarzuciła m.in. błędną interpretację kryterium 'ciągłości', nieprawidłowości w ogłoszeniu o postępowaniu oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi C. "Z." Spółka z o.o. Spółka Komandytowa na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, działając na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 104 Kpa oddalił odwołanie C. "Z." Sp. z o.o. Spółki komandytowej od ogłoszonego w dniu 29 maja 2017 r. rozstrzygnięcia postępowania nr [...] przeprowadzonego w trybie konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 lipca 2017 r. do 30 czerwca 2022 r., w rodzaju świadczeń: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w zakresie: świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej, na terenie powiatu s.
W uzasadnieniu Dyrektor OZ NFZ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Zgodnie z art. 139 ust. 2 w zw. z art. 139 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ("u.ś.o.z.") oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego (OW) NFZ w dniu 10 lutego 2017 r. ogłosił ww. postępowanie w trybie konkursu ofert. Pierwszy okres finansowania (okres rozliczeniowy) przyjęto od dnia 1 lipca do 31 grudnia 2017 r. Przewidziano zawarcie maksymalnie 4 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W części jawnej konkursu, komisja konkursowa skierowała do oferentów wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących ofert, dokonano także obligatoryjnej wizytacji oferentów zakończonej pozytywnie dla wszystkich podmiotów. Wskutek złożonych wyjaśnień i odpowiedzi uzyskanych od oferentów oraz ponownej ocenie realizacji ustawowych wymogów, do części niejawnej postępowania komisja konkursowa przyjęła oferty wszystkich 6 oferentów:
• Usługi Pielęgniarsko-Opiekuńcze A. Z., ul. [...];
• B. Spółka Akcyjna, [...];
• A. S. "A.", [...];
• M. Sp. z o.o. [...];
• Wspólnicy Spółki Cywilnej: M. K., W. S. [...];
• C. "Z." Sp. z o.o. Spółka komandytowa, [...].
Po przeprowadzeniu w dniu 19 maja 2017 r. spotkań negocjacyjnych ze wszystkimi oferentami, do zawarcia umowy wybrano oferty: A. Z., B. Sp. z o.o., A. S. i M. Sp. z o.o. Komisja konkursowa nie wybrała natomiast ofert: M. K., W. S. oraz C. "Z." Sp. z o.o. Oferta C. "Z." znalazła się w "rankingu końcowym" postępowania na piątej, przedostatniej pozycji. W dniu 22 maja 2017 r. do komisji konkursowej wpłynął protest tej Spółki w zakresie negatywnie zweryfikowanych przez komisję odpowiedzi w ankiecie (cz. VIII formularza ofertowego) w punktach: 2.1.1, 2.1.2, 3.1.2 i 3.1.3,3.1.1. oraz w przedmiocie zmiany dotychczasowych zasad w zakresie maksymalnej liczby pacjentów, których może objąć opieką jedna pielęgniarka pozostająca w zatrudnieniu na etacie u innego pracodawcy. Wobec niestwierdzenia naruszenia zasad postępowania konkursowego powodującego uszczerbek w interesie prawnym protestującego, w dniu 29 maja 2017 r. orzeczono o nieuwzględnieniu protestu. Rozstrzygnięcie postępowania nr [...] nastąpiło więc w dniu 29 maja 2017 r., a ogłoszenie o wyniku postępowania zostało opublikowane na stronie internetowej OW NFZ oraz na tablicy ogłoszeń.
W dniu 2 czerwca 2017 r. C. "Z." Sp. z o.o. Sp. k. złożyła odwołanie, korygując jego treść w dniu 5 czerwca 2017 r. Poprzez pełnomocnika skorzystała z przysługującego jej prawa zapoznania się z dokumentacją postępowania w dniach: 13 czerwca 2017 r. oraz 23 czerwca 2017 r., nie wnosząc zastrzeżeń. W odwołaniu zarzuciła nieprawidłowe interpretowanie przez komisję konkursową kryterium "ciągłości" zawartego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert dotyczące realizacji na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie. Zdaniem Spółki kryterium to powinno być interpretowane pod względem celowościowym, tzn. powinno dotyczyć pacjenta na danym obszarze, w jego miejscu zamieszkania, a nie dotyczyć wynajętego pomieszczenia biurowego" Spółka podniosła, że od lat realizuje na podstawie umowy z NFZ na terenie powiatu s. proces leczenia świadczeniobiorców zamieszkałych na obszarze objętym postępowaniem.
W piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. Spółka zarzuciła dodatkowo naruszenie przepisów regulujących zasady ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej poprzez nieprawidłowe ogłoszenie o postępowaniu na stronie internetowej OW NFZ w sposób uniemożliwiający identyfikację osoby, która dokonała tego ogłoszenia, tj. brak podpisu dyrektora oddziału wojewódzkiego oraz brak umieszczenia w ogłoszeniu informacji o prawie do odwołania postępowania do dnia składania ofert. Ponadto zarzucono ograniczenie terminu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu, z uwagi na podanie informacji o cenie oczekiwanej od oferentów na stronie internetowej w dniu 14 lutego 2017 r. Dodatkowo wskazano na brak wymaganego w protokole z posiedzenia komisji w części niejawnej z dnia 29 maja 2017r w pkt III określenia powodu niewybrania oferty. Zażądano również udowodnienia spełniania przez oferentów wybranych do realizacji umowy warunków, za które zostały im przydzielone dodatkowe punkty: W kolejnym piśmie z dnia 27 czerwca 2017 r. Spółka podniosła brak umocowania do działania dla A. S., J. Ł., G. K., tj. osób udzielających wyjaśnień w ofercie złożonej w przedmiotowym postępowaniu przez B. S.A.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 152 ust. 1 i art. 154 ust. 1 u.ś.o.z. odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy, będący wynikiem naruszenia zasad postępowania. Chodzi tutaj o zbadanie, czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania świadczeniodawców przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych jako podstawa dokonanych ocen. Następnie organ szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 ustawy jednym w kryteriów porównania ofert jest ciągłość, zdefiniowana w art. 5 pkt 2a u.ś.o.z. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców zgodnie z art. 147 ustawy były jawne. Spółka w złożonej ofercie zawarła oświadczenie o zapoznaniu się z warunkami zawierania umów i nie zgłosiła do nich zastrzeżeń.
Realizując zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, o której mowa w art. 134 ust. 1 i 2 u.ś.o.z., OW NFZ w dniu 21 lutego 2017 r. (tj. przed otwarciem postępowania konkursowego) zamieścił na swojej stronie internetowej komunikat z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia zawartymi w interpretacji z dnia 13 lutego 2017 r. znak: UZ-ZR 7103.6.2017.AK. W komunikacie sprecyzowano dodatkowo, że na terenie nowo określonego (aktualnego) obszaru kontraktowania musi znajdować się zakład leczniczy, przy pomocy którego udzielane były świadczenia, tożsame zakresowo ze świadczeniami będącymi przedmiotem postępowania.
Organ nie zgodził się ze Spółką, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych nie przewiduje wymogu miejsca udzielania świadczeń. Wyjaśnił, że dla każdego z zakresów świadczeń oznaczenie kolumny w tabeli - załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia otrzymało ogólne określenie: "warunki lokalowe", niezależnie od tego, czy są to świadczenia wykonywane w warunkach domowych czy stacjonarnych. Dodatkowo, z § 2 pkt 7 zarządzenia nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ wynika, że przez miejsce udzielania świadczeń rozumie się pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego zakresu. Ponadto, zarządzenie nr 60/2016/DSOZ Prezesa NFZ w § 6 pkt 1 i 2 stanowi, że świadczeniodawca obowiązany jest spełniać wymagania określone w niniejszym zarządzeniu oraz w przepisach odrębnych, w tym w szczególności w rozporządzeniu, a wymóg ten dotyczy wszystkich miejsc udzielania świadczeń, łącznie ze świadczeniami wykonywanymi w warunkach domowych. Zasadnicza część realizacji świadczeń odbywa się wprawdzie w miejscu zamieszkania pacjenta, to jednak pacjent (bądź jego rodzina) muszą wiedzieć gdzie mogą się udać, kiedy zajdzie konieczność udzielenia świadczeń w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej. Prawodawca utrzymał przy tym obowiązek rejestracji komórki organizacyjnej w miejscu udzielania świadczeń wskazanym w ofercie, a także wymóg spełnienia norm sanitarnych czy dostępu dla osób niepełnosprawnych. Dane adresowe wykazanego miejsca są podawane na stronie internetowej przez Oddziały NFZ po zawarciu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Dalej wskazano, że komisja dokonała weryfikacji każdej z ofert biorących udział w postępowaniu, m in. poprzez Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (RPWDL), tj. elektroniczny rejestr prowadzony zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. W wyniku analizy ustalono, że na obszarze powiatu s. Spółka posiada zarejestrowaną w Księdze Rejestrowej nr [...] pod pozycją: Ip: "[...]" komórkę organizacyjną o nazwie: Gabinet Pielęgniarskiej Opieki Długoterminowej Domowej, znajdującą się pod adresem: ul. H. 2a, [...] S., która rozpoczęła działalność z dniem 27 lutego 2017 r. Oznacza to, że nie nastąpiły przesłanki wyczerpujące spełnienie konkretnego wymogu, tj.: realizacji przez oferenta w dniu złożenia oferty na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy ogłoszone postępowanie. Organ podkreślił "pierwszorazowość" miejsca udzielania świadczeń strony na terenie powiatu s. oraz fakt, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy OW NFZ a stroną, obowiązująca do dnia 30 czerwca 2017 r., tożsama zakresowo, zawarta została w wyniku rozstrzygnięcia konkursu ofert obejmującego teren powiatu K. Spółka wskazała wtedy miejsce udzielania świadczeń zlokalizowane pod adresem: ul. W. 34, [...] K. W oparciu o zgodę Dyrektora Oddziału Funduszu strona dokonała zmiany miejsca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na adres: ul. K. 45, [...] K., gdzie realizuje świadczenia obecnie. Miejsce udzielania świadczeń podlega identyfikacji w umowie z NFZ m.in. poprzez przypisanie mu unikalnego numeru "id", co dodatkowo potwierdziło, że komisja nie miała podstaw do przyznania Spółce punktów za niniejsze pytanie w ramach kryterium ciągłości.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że Spółka w dniu złożenia oferty nie realizowała na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy ogłoszone postępowanie. W konsekwencji niezasadne jest twierdzenie, że od lat na podstawie umowy realizuje świadczenia na terenie powiatu s.. Nie można bowiem przyjąć, że ciągłość opieki powinna dotyczyć pacjenta na danym obszarze, w miejscu jego zamieszkania, a nie dotyczyć wynajętego pomieszczenia biurowego. Miejsce zamieszkania pacjenta jest parametrem zmiennym, może ulegać wielokrotnym zmianom w trakcie trwania umowy z NFZ. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert wskazuje w § 5 ust. 1, że oferent który deklaruje spełnienie warunku podlegającego ocenie ma obowiązek spełniać go w okresie związania ofertą i przez cały okres realizacji umowy.
Uznając za niezasadny zarzut nieprawidłowego ogłoszenia o postępowaniu na stronie internetowej NFZ polegającego na braku podpisu dyrektora oddziału organ wyjaśnił, że dyrektor wypełnił dyspozycję § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu. W § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia enumeratywnie wyliczono, co powinno znajdować się w ogłoszeniu o postępowaniu. Strona wizualna zamieszczonego ogłoszenia o postępowaniu jest wynikiem zastosowania szablonu z tzw. "procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych", która jest jedynie pomocniczym narzędziem Oddziału Funduszu wspierającym przeprowadzenie postępowania od strony technicznej, nie mającym wpływu na prawa i obowiązki stron postępowania. Przedmiotowe ogłoszenie zawiera sformułowanie: " Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ul. J. 9 zaprasza do składania ofert i uczestniczenia w konkursie ofert poprzedzającym zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej". Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.ś.o.z. dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim Funduszu i reprezentuje Fundusz na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Umieszczenie ogłoszenia o konkursie ofert na stronie internetowej OW NFZ jest więc działaniem dyrektora tego Oddziału. Ponadto Spółka przy otwarciu konkursu ofert miała możliwość wglądu do oryginału ogłoszenia, którym dysponowała komisja konkursowa aby wyzbyć się wszelkich wątpliwości co do ważności ogłoszenia konkursu ofert i złożenia na oryginale ogłoszenia podpisu przez Dyrektora Oddziału. Miała również możliwość zgłoszenia zastrzeżeń, z której nie skorzystała. Również po wniesieniu odwołania, mając możliwość zapoznania się z dokumentacją postępowania, nie skorzystała z możliwości wglądu do oryginału dokumentu.
Zdaniem organu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut dotyczący braku umieszczenia w ogłoszeniu o postępowaniu informacji o prawie do odwołania postępowania do dnia składania ofert. Zastrzeżenie zawarte w przedmiotowym ogłoszeniu, tj.: " Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zastrzega sobie prawo do odwołania konkursu ofert w całości lub części oraz przedłużenia terminu składania ofert i terminu ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert" nie stoi w sprzeczności z § 3 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu. Brak umieszczenia w ogłoszeniu o postępowaniu sformułowania "do dnia składania ofert" nie zwalnia Oddziału Funduszu z przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Na marginesie wskazano, że żadne z aktualnie zakończonych przez Oddział postępowań prowadzonych w trybie konkursu ofert przez OW NFZ nie zostało odwołane na podstawie ww. zastrzeżenia.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutu braku umieszczenia w ogłoszeniu o postępowaniu informacji o cenie oczekiwanej, a tym samym "ograniczeniu terminu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu, poprzez późniejsze podanie na stronie internetowej informacji dotyczącej ceny oczekiwanej", organ wskazał na § 3 ust. 2 rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, gdzie enumeratywnie wskazano, jakie elementy powinno zawierać ogłoszenie o konkursie ofert. Nie widnieje tam wymóg umieszczenia w ogłoszeniu "ceny oczekiwanej". Mimo to OW NFZ podał na stronie internetowej do wiadomości publicznej cenę oczekiwanej jednostki rozliczeniowej wartości zamówienia. Nastąpiło to w dniu 14 lutego 2017 r, a więc zaledwie cztery dni po ogłoszeniu postępowania, tj. bez zbędnej zwłoki. Nawet przy założeniu, że termin czternastodniowy jaki upłynął od dnia, kiedy podano "cenę oczekiwaną" do dnia złożenia oferty był dla strony niewystarczający, to regulacja art. 142 ust. 6 pkt 1 i 2 u.ś.o.z. pozwala na zmianę podczas spotkania negocjacyjnego ceny oczekiwanej zaproponowanej przez oferenta.
Uznając za niezasadny zarzut braku wymaganego w protokole z posiedzenia komisji w części niejawnej z dnia 29 maja 2017r. w pkt III określenia powodu niewybrania oferty, organ wyjaśnił, że w protokole tym zapisano: "komisja nie wybrała 2 ofert następujących oferentów po przeprowadzonych negocjacjach." Przywołując treść § 13 i 19 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu, stwierdził, że należy odróżnić niedokonanie wyboru oferenta od odrzucenia oferty. Powyższe przepisy nakazują uzasadnienie odrzucenia oferty w protokole, natomiast nie regulują tej kwestii w sposób obligatoryjny przy niedokonaniu wyboru oferenta.
Odnosząc się do żądania udowodnienia, że wybrani do realizacji umowy oferenci spełniają warunki, za które otrzymali punkty rankingujące, organ wyjaśnił, że jeśli chodzi o kryteria rankingowe 2.1.3 i 2.1.4, to odpowiednio do otrzymanych przez Oddział Funduszu interpretacji Ministerstwa Zdrowia, mogły one zostać przyznane w przypadku stwierdzenia wymaganego procentu świadczeniobiorców objętych konkretną formą opieki, którzy na karcie oceny lub w trakcie opieki uzyskali przynajmniej raz ocenę odpowiednio 0 pkt w skali Barthel lub 5-15 pkt w skali Barthel - w stosunku do wszystkich osób objętych tą formą opieki przez danego świadczeniodawcę. Weryfikacja odpowiedzi u części oferentów była więc możliwa na podstawie dostępnych danych znajdujących się w systemach informatycznych OW NFZ, tj. na podstawie przekazywanych przez świadczeniodawców raportów statystycznych.
Jeśli chodzi o kryterium rankingowe 2.1.2, to komisja uznawała ww. kryterium za spełnione, gdy u pacjenta nie zakończono udzielania świadczeń w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej z powodu hospitalizacji i nie przekazano go do dalszej opieki, np. do pielęgniarki środowiskowej POZ. Powyższy warunek weryfikowany był w systemie informatycznym Oddziału na podstawie przekazywanych tam danych dotyczących świadczeń udzielanych pacjentom objętym pielęgniarską opieką długoterminową domową w umowach zawartych we wszystkich rodzajach świadczeń w badanym okresie (raporty statystyczne), weryfikowanych dodatkowo poprzez wezwanie do złożenia wyjaśnień.
W odniesieniu do kryterium rankingowego 3.1.1. uznawano je za spełnione, jeżeli oferent zawarł co najmniej jedną umowę o współpracę ze świadczeniodawcą, który realizuje umowę z NFZ w rodzaju leczenie szpitalne oraz udziela ich na terenie obszaru, którego dotyczy postępowanie w przedmiocie pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, i jednocześnie w razie wątpliwości może przedłożyć, na wezwanie komisji konkursowej, kopię tej umowy, potwierdzonej za zgodność z oryginałem.
Dla A. S. komisja zweryfikowała warunek pozytywnie na podstawie kopii umowy współpracy zawartej na czas nieokreślony z "A." S.A., z dnia 24 lutego 2017 r., na czas nieokreślony. Poza powyższą umową, A. S. przesłała kopie umów zawartych na czas nieokreślony z: "V." Sp. z o.o. z dnia 23 lutego 2017 r. na czas nieokreślony oraz z PZOZ z dnia 13 lutego 2017 r. i 15 lutego 2017 r. w zakresie współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po hospitalizacji. Również dla M. Sp. z o. o. komisja konkursowa zweryfikowała warunek pozytywnie na podstawie kopii umowy współpracy z dnia 1 lutego 2017 r. zawartej na czas nieokreślony z "A.".
Ustosunkowując się do zarzutu "niezasadnej zmiany odpowiedzi" na ww. pytanie ankietowe, podkreślono, że w ofercie Spółki, zostało przede wszystkim przedłożone oświadczenie z dnia 24 lutego 2017 r. o treści: "posiadamy ustalone zasady współpracy i koordynacji działań z ZOZ we W. w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji". Oświadczenie to komisja skonfrontowała z publicznym Rejestrem Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, gdzie w księdze rejestrowej nr [...] prowadzonej przez Wojewodę dla Zespołu Opieki Zdrowotnej we W. sprawdzono lokalizacje zakładów leczniczych podmiotu. Na tej podstawie ustalono ZOZ W. nie udziela świadczeń na terenie obszaru, którego dotyczy postępowanie w przedmiocie pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, tj. powiatu s.
Jeśli chodzi o kryterium rankingowe 3.1.2 to uznawano je za spełnione, jeżeli oferent posiadał na terenie (nowookreślonego) obszaru kontraktowania zakład leczniczy, przy mocy którego udzielane były świadczenia (w ramach umowy z NFZ), tożsame zakresowo ze świadczeniami będącymi przedmiotem postępowania - zgodnie z otrzymanymi przez Oddział z Ministerstwa Zdrowia interpretacjami dla ww. kryterium. Powyższe kryterium było sprawdzane na podstawie danych będących w posiadaniu Oddziału, w tym zawartych w systemie informatycznym.
W odniesieniu do wątpliwości Spółki dotyczących umocowania osób składających oświadczenia w imieniu "B." S.A., organ wyjaśnił, że na stronie 26 oferty "B." S.A. widnieje pełnomocnictwo udzielone przez zarząd spółki dla A. S. - Dyrektora ds. operacyjnych, udzielone od dnia 14 lutego 2017 r. do odwołania, Ponadto, wraz z odpowiedzią na wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia 7 kwietnia 2017 r. "B." S.A. dołączył pełnomocnictwo udzielone przez zarząd tej spółki dla J. Ł. - Dyrektora ds. medycznych, udzielone od dnia 14 lutego 2017 r. Następnie w odpowiedzi na kolejne wezwanie komisji do złożenia wyjaśnień, w dniu 11 kwietnia 2017 r. załączono do wyjaśnień pełnomocnictwo dla G. K. udzielone przez zarząd "B." S.A., obowiązujące od dnia 11 kwietnia 2017 r. do odwołania. Wszystkie pełnomocnictwa podpisane są przez Prezesa Zarządu – B. D.. Pełnomocnictwa udzielone przez Prezesa Zarządu, zostały udzielone skutecznie.
Organ przedstawił następnie w tabeli punktację uzyskaną w "rankingu końcowym postępowania", ukazującą ocenę poszczególnych parametrów ofert biorących udział w postępowaniu a wybranych do zawarcia umowy. Wynika z niej, że nie tylko kryterium ciągłości, ale również inne równorzędne kryteria nie przyniosły Spółce punktacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach C. "Z." Sp. z o.o. Spółka komandytowa zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
I. prawa materialnego, tj.:
1. art. 139 ust. 2 i 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. (u.ś.o.z.) w zw. z § 3 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia z 22 grudnia 2014 r. w zw. z art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, poprzez nieprawidłowe ogłoszenie o postępowaniu na stronie internetowej OW NFZ w sposób uniemożliwiający identyfikację osoby, która dokonała tego ogłoszenia, tj. brak podpisu dyrektora oddziału wojewódzkiego, który to podpis, zgodnie ze wzorem o ogłaszaniu postępowania powinien zostać umieszczony;
2. § 3 ust. 2 pkt 11 ww. rozporządzenia poprzez brak umieszczenia w ogłoszeniu informacji o prawie do odwołania postępowania do dnia składania ofert;
3. § 3 ust. 2 pkt 6 i pkt 8 ww. rozporządzenia poprzez ograniczenie terminu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia o postępowaniu z uwagi na podanie informacji o cenie oczekiwanej od oferentów na stronie internetowej w dniu 14 lutego 2017 r.;
4. § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z. poprzez stwierdzenie prawidłowości ogłoszenia postępowania w sposób nie uwzględniający przedstawionych powyżej okoliczności;
5. art. 148 ust 1 pkt 4 u.ś.o.z. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie kryterium "ciągłości" polegające na przyznaniu punktów świadczeniodawcom realizującym umowę o udzielanie świadczeń w przedmiotowym zakresie wyłącznie do przypadków, gdy adres pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowany na terenie obszaru kontraktowania;
6. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. w zw. z art. 2 i z art. 32 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu konkursowym wbrew nakazowi równego, czyli jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą;
II. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, polegające na braku podjęcia wszelkich czynności oraz niewyczerpujące zbadanie sprawy w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia istotnych okoliczności, koniecznych do dokładnego wyjaśnienia zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu oraz zarzutów zawartych w "Stanowisku Odwołującego" przedłożonych osobiście w siedzibie OW NFZ w dniu 23 i 27 czerwca 2017 r., tj. przed upływem terminu do wydania decyzji;
2. art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa przez rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego wbrew nałożonemu obowiązkowi oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, polegających na przyjęciu, że postępowanie konkursowe w niniejszej sprawie odbyło się z poszanowaniem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz wadliwego ustalenia, że interes prawny skarżącego nie doznał uszczerbku, a organ nie naruszył zasad postępowania konkursowego;
3. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa przez niepodjęcie jakichkolwiek kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutów zawartych w odwołaniu oraz stanowisku odwołującego, mimo że organ był do tego zobowiązany, oraz brak odniesienia się do okoliczności powołanych przez skarżącego na tę okoliczność, podczas gdy ustalenie okoliczności mogło mieć istotny wpływ na ustalenie naruszenia interesu prawnego skarżącego;
4. art. 7 w zw. z art. 80 Kpa przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, polegającą na pominięciu dowodu ze stanowiska odwołującego, przedstawionego w dniu 23 i 27 czerwca 2017 r.;
5. art. 8 Kpa przez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony oraz nieuwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
6. art. 10 § 1 kpa i art. 81 Kpa przez niepoinformowanie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
7. art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 1 w zw. z art. 74 § 2 Kpa poprzez ograniczenia akt postępowania dowodowego wyłącznie do umożliwienia zapoznania się z ofertami w zakresie obejmującym informacje, które nie zostały przez oferenta zastrzeżone jako "tajemnica przedsiębiorcy", gdy wywodząc z treści art. 74 § 1 kpa ograniczenie udostępnienia akt możliwe jest wyłączenie do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli "tajne" lub "ściśle tajne" bądź podlegających wyłączeniu ze względu na ważny interes państwowy oraz brak zachowania wymaganego trybu wydania w tym zakresie postanowienia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, ewentualnie o jej uchylenie. Na podstawie art. 106 § 3 Ppsa wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów postępowania administracyjnego, w części nieudostępnionej skarżącemu.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 139 ust. 2 i 9 u.ś.o.z. w zw. z § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia z 22 grudnia 2014 r. w zw. z art. 20a. ustawy o informatyzacji (...) podniesiono, że brak podpisu dyrektora oddziału wojewódzkiego stanowi przesłankę nieważności ogłoszenia, a tym samym nieważności całego postępowania konkursowego. Zdaniem skarżącej informacja umieszczona na tablicy ogłoszeń, nawet w sytuacji, gdy jest odwzorowaniem ogłoszenia o postępowaniu umieszczonym na stronie internetowej, nie jest ogłoszeniem postępowania. Wskazano, że art. 20a. ustawy o informatyzacji (...) obliguje do identyfikacji użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych m.in. NFZ przez zastosowanie bezpiecznego podpisu weryfikowanego kwalifikowanym certyfikatem lub profilu zaufanego ePUAP.
W dalszej części uzasadnienia Spółka podniosła, że zasadnicza różnica pomiędzy informacją zawartą w ogłoszeniu o możliwości odwołania postępowania konkursowego bez zakreślania terminu, w jakim organ może tego dokonać, a informacją o możliwości jego odwołania z ograniczeniem czasowym dokonania takiej czynności znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu do projektu z dnia 14 września 2016 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2014 r.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia § 3 ust. 2 pkt 6 i pkt 8 rozporządzenia z 22 grudnia 2014 r. skarżąca, biorąc pod uwagę, że cena jest elementem rankingującym oferenta, stanowi warunek zawarcia i realizacji umowy, stwierdziła, że powinna być udostępniona oferentom w dniu ogłoszenia o postępowaniu i powinna zostać umieszczona w ogłoszeniu o postępowaniu.
W kontekście zarzutu naruszenia § 10 ust. 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2014 r. w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z. Spółka podniosła, że ocena prawidłowości ogłoszenia o postępowaniu konkursowym spoczywa na komisji konkursowej. Postępowanie, które zostało ogłoszone w sposób nieprawidłowy powinno więc zostać unieważnione.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 148 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. w zw. z art. 2 i z art. 32 Konstytucji skarżąca wskazała, w kontekście kryterium ciągłości, że intencją ustawodawcy było zapewnienie świadczeniobiorcom możliwości kontynuacji leczenia. W żadnym stopniu nie można jednak tego utożsamiać z zapewnieniem kontynuacji leczenia dokładnie przez świadczeniodawcę, z którym Fundusz ma podpisaną umowę w dniu złożenia oferty, której adres pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowany na terenie obszaru kontraktowania. Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej stanowiące załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych (...) w części regulującej pielęgniarską opiekę długoterminową domową nie przewidują wymogu posiadania miejsca udzielania świadczeń określonego jako np. gabinet rehabilitacyjny czy gabinet terapii zajęciowej, a jedynie pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego.
Zdaniem Spółki, część oferty oznaczona jako "Miejsce udzielania świadczeń" jest jedynie rozwiązaniem technicznym, wynikającym z braku możliwości dostosowania rozwiązań informatycznych do każdego zakresu świadczeń indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki świadczeń udzielanych w warunkach domowych. Wskazała ponadto, że w części III: Miejsce udzielania świadczeń, jako miejsca działania wskazano dom pacjenta. Przywołana w decyzji definicja miejsca udzielania świadczeń, znajdująca źródło w § 2 pkt 7 zarządzenia 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ, nie znajduje uzasadnienia w kontekście świadczeń udzielanych w warunkach domowych. Organ nie wziął pod uwagę przepisów odrębnych regulujących definicję miejsca udzielania w warunkach domowych - świadczeń wykonywanych w warunkach domowych (§ 2 ust. 1 pkt 10 zarządzenia 60/2016/DSOZ Prezesa NFZ) jako świadczenie gwarantowane, o którym mowa w § 6 rozporządzenia (dot. Świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej). Spółka wyjaśniła, że od lat realizuje umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w przedmiotowym zakresie udzielała świadczeń pacjentom z całego województwa, w tym również powiatu s. i dotychczas płatnik nie kwestionował zasadności i prawidłowości realizowania umowy w ten sposób. Powołanie się zaś na interpretację Ministra Zdrowia, a tym samym przyjęcie do stosowania wykładni pojęcia "ciągłości" w sposób ukierunkowany w tej interpretacji nie znajduje odzwierciedlenia w brzmieniu § 9 Zarządzenia 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania Spółka, w odniesieniu do żądania udowodnienia spełnienia przez oferentów wybranych do realizacji umowy, warunku przydzielającego dodatkowe punkty za udzielenie odpowiedzi pozytywnej, Spółka podniosła, że nie dysponuje danymi znajdującymi się w systemach informatycznych OW NFZ, ani raportami statystycznymi. Przeprowadzona weryfikacja nie stanowi więc zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ. Ponadto, z samego uzasadnienia decyzji wynika, że organ nie rozpatrzył wniosku dowodowego skarżącej, o czym świadczyć zwrot: "weryfikacja udzielonych odpowiedzi na trakcie postepowania konkursowego", a nie jak powinno być – administracyjnego.
W dalszej części uzasadnienia autor skargi przedstawił interpretację przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 6, art. 8, art. 10 § 1 i at. 81 Kpa. Na koniec wskazał, że przepisy ustawy o świadczeniach (...) nie regulują kwestii wglądu do akt postępowania administracyjnego, przez co bezpośrednie zastosowanie będą miały reguły wynikające z art. 73-74 Kpa. W tym kontekście przywołał wyrok NSA w sprawie II GSK 614/15. Stąd jego wniosek, że akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie są, nie stają się automatycznie z chwilą wniesienia odwołania aktami sprawy administracyjnej. Mogą, a nawet powinny być przez organ do postępowania administracyjnego włączone, stosownie do potrzeb tego postępowania. Podniesiono, że uniemożliwienie dostępu do zupełnych akt oznaczało pozbawienie strony możliwości sprawdzenia, czy dokonana przez komisję konkursową ocena ofert nie naruszyła zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ, wskazując na art. 139 ust. 2, 3 i 9 u.ś.o.z. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r., stwierdził, że żaden z ww. przepisów nie uzależnia ważności ogłoszenia postępowania od opatrzenia go bezpiecznym podpisem elektroniczny, co więcej – żaden przepis nie zawiera wymogu umieszczenia na ogłoszeniu podpisu dyrektora. Adresatem art. 20a ustawy o informatyzacji (...) są natomiast podmioty/osoby, które korzystają z usług online udostępnianych przez podmioty określone w art. 2 tej ustawy, a więc podmioty/osoby będące odbiorcami, a nie te, które tworzą pewne usługi i/lub udostępniają możliwość skorzystania z nich online. Ponadto, ogłoszenie postępowania konkursowego nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, nie prowadzi bowiem bezpośrednio do zawarcia umowy.
Jeśli chodzi o zarzut braku informacji o prawie odwołania postępowania do dnia składania ofert, organ wyjaśnił, że ogłoszenie taką informację zawierało, nieprawidłowość dotyczyła jedynie braku zastrzeżenia czasowego do skorzystania z tego prawa, tj. nie wskazano, do kiedy taka czynność może zostać podjęta. Brak jednak w ogłoszeniu zapisu o prawie do odwołania postępowania o treści dokładnie wynikającej z treści rozporządzenia z 22 grudnia 2014 r. nie oznacza, że w tym zakresie przepisy tego rozporządzenia nie były przez organ stosowane i uwzględniane.
Odnosząc się do zarzutu ograniczenia terminu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia postępowania z uwagi na podanie przez organ informacji o cenie oczekiwanej na stronie internetowej 14 lutego 2017 r. wyjaśniono, że przepisy prawa nie obligują ani dyrektora oddziału ani komisji konkursowej do zamieszczania w treści ogłoszenia postępowania informacji o tzw. cenie oczekiwanej. W niniejszej sprawie informacja o cenie oczekiwanej umieszczona została na stronie internetowej OW NFZ po ukazaniu się ogłoszenia, ale zdaniem organu w terminie niewątpliwie gwarantującym oferentom wystarczającą ilość czasu na przygotowanie oferty zarówno w kontekście wymagań formalnych, merytorycznych jak i finansowych.
Organ uznał ponadto w całości za nieuzasadniony zarzut dotyczący niewłaściwej wykładni kryterium ciągłości. Podkreślił sformułowanie: "w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie" zawarte w opisie parametru określonego w Tabeli nr 2, pkt IV l.p.2, które jego zdaniem oznacza premiowanie za kontynuację udzielania świadczeń wyłącznie tych oferentów, którzy posiadali umowy na ich wykonywanie na ten sam obszar kontraktowania, na który przeprowadzane jest dane postępowanie konkursowe. Zarazem organ, ogłaszając postępowanie konkursowe, zobligowany jest na podstawie § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2014 r. do wskazania obszaru terytorialnego, dla którego jest przeprowadzane postępowanie.
Za nietrafne organ uznał również zarzuty procesowe. W zakresie uchybień dotyczących postępowania dowodowego zwrócił uwagę na ich ogólnikowość, podkreślając szczegółowe odniesienie się do zarzutów odwołania poprzez ich analizę oraz wskazanie powodów, dla których są to zarzuty nieuzasadnione. Postępowanie administracyjne prowadzone przez dyrektora oddziału NFZ w następstwie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego poprzedzającego zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest specyficzne. Nie polega bowiem na gromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do przyznania stronie określonych uprawnień, nałożenia na nią obowiązków itp. W toku tego postępowania dyrektor otrzymuje już w zasadzie kompletny materiał dowodowy (akta postępowania konkursowego) i dokonuje na jego postawie ustalenia stanu faktycznego, a następnie de facto jego oceny w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem czynności podejmowanych przez komisję konkursową, jej decyzji i rozstrzygnięć. Ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego możliwe jest w zasadzie jedynie na skutek stosownego wniosku złożonego przez uczestnika postępowania administracyjnego i to w ograniczonym zakresie, ponieważ zgodnie z § 18 ust. 4 Zarządzenia Nr 12/2015/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r., oferent jest związany ofertą począwszy od upływu terminu do składania ofert.
Ustosunkowując się do dalszych zarzutów procesowych organ wskazał na wynikającą z przepisów u.ś.o.z. konieczność szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postepowania odwoławczego (art. 154 ust. 2). Wyjaśnił, że w dniu 7 czerwca 2017 r. wystosował do wszystkich stron pismo informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego z pouczeniem o uprawnieniach wynikających z art. 10 Kpa. W dniach 13 i 23 czerwca 2017 r. udostępnił akta sprawy w całości, a przedstawiciel skarżącej po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego oświadczył na piśmie, że nie zgłasza zastrzeżeń. W skardze zaś sformułowano ogólnikowe zarzuty o pozbawieniu prawa zapoznania się z aktami, niepodjęciu kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, bez wskazania jak prawo to zostało naruszone i jaki miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 1 i 2 Kpa organ wyjaśnił, że udostępniał akta postepowania w całości z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 74 § 1 Kpa i art. 135 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydana w trybie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.), dalej jako "u.ś.o.z.", po rozpatrzeniu odwołania od rozstrzygnięcia postępowania przeprowadzonego w trybie konkursu ofert na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. w rodzaju świadczeń: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w zakresie: świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej, na terenie powiatu s..
Tryb postępowania w tego rodzaju sprawach reguluje art. 154 ust. 1-8 u.ś.o.z. Świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umów może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące tego rozstrzygnięcia. Odwołanie ma na celu zbadanie w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy doszło do naruszenia interesu prawnego świadczeniodawcy w wyniku naruszenia określonych ustawą zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy. Od chwili złożenia odwołania otwiera się postępowanie administracyjne, a w konsekwencji zaczynają mieć zastosowanie przepisy Kpa. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który składa się do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Dyrektor oddziału rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Od decyzji tej świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Tymczasem, zgodnie z art. 52 § 3 Ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017r., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W niniejszym przypadku skarżąca Spółka, w oparciu o dyspozycję tego przepisu, wniosła skargę do Sądu od decyzji wydanej w trybie art. 154 ust. 3 u.ś.o.z., nie korzystając z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 ust. 2 i 9 u.ś.o.z. w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2014r., poz. 1980 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania", w zw. z art. 20a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 570), polegający na nieprawidłowości ogłoszenia o postępowaniu poprzez niezamieszczenie pod nim podpisu dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, to żaden przepis prawa, w tym w szczególności art. 139 ust. 3 u.ś.o.z., jak i § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, nie zawiera wymogu zamieszczenia ogłoszenia o postępowaniu na stronie internetowej oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zawierającego podpis dyrektora oddziału. W niniejszym przypadku, w świetle znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, nie może budzić wątpliwości, że ogłoszenie o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy zostało podpisane przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Poza tym ogłoszenie zostało zamieszczone na stronie internetowej ww. organu, w związku z czym nie może być wątpliwości odnośnie tego, że postępowanie ogłosił ten właśnie organ. Czynność zamieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej nie jest oświadczeniem woli, ale wywiązaniem się z obowiązku wynikającego z § 3 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca Spółka w odpowiedzi na ogłoszenie wzięła udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca nie wykazała, jaki wpływ na dalsze postępowanie mógł mieć fakt, że na stronie internetowej zabrakło elektronicznego podpisu organu.
Jeśli zaś chodzi o przepis art. 20a. ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, to jego adresatem nie jest podmiot publiczny, używający do realizacji zadań publicznych systemów teleinformatycznych (w tym przypadku Oddział Wojewódzki NFZ), ale użytkownicy tego systemu, korzystający z usług online. Z powyższych względów zarzut opisany w pkt I 1. skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia § 3 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania (pkt I 2. skargi). Bez wątpienia w treści ogłoszenia zamieszczono informację o prawie organu do odwołania postępowania, nie wskazano jednak terminu, w jakim organowi takie prawo przysługuje. Element taki został zaś przewidziany w ww. przepisie ("do dnia składania ofert"). Niemniej jednak nieprawidłowość ta nie mogła mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że organ w tym postępowaniu nie skorzystał z możliwości odwołania konkursu. Ponadto, ponieważ termin, do którego można odwołać konkurs, został wyraźnie określony w samym przepisie rozporządzenia, oczywiste jest, że tylko do dnia składania ofert konkurs mógłby zostać skutecznie odwołany.
Jeśli chodzi o zarzut z pkt I 3. skargi, to ani przepisy u.ś.o.z., ani przepisy rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, nie nakładają na organ obowiązku zamieszczenia w ogłoszeniu informacji o tzw. cenie oczekiwanej. Brak jest także przepisów nakazujących podanie tej ceny na minimum 14 dni przed upływem terminu do składania ofert. Zarzut naruszenia § 3 ust. 2 pkt 6 i 8 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, polegający na ograniczeniu składania ofert poniżej 14 dni od dnia ogłoszenia, nie jest więc zasadny. Ponadto, skarżąca Spółka nie wykazała, aby poinformowanie jej o tej cenie w okresie krótszym niż 14 dni, mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy w toku postępowania konkursowego z oferentami były prowadzone negocjacje co do ceny.
W świetle powyższego, brak było także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania w zw. z art. 142 ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z., polegającego na stwierdzeniu przez organ prawidłowości ogłoszenia, w sposób nieuwzględniający zarzutów skarżącego (pkt I 4. skargi).
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego związanych z kryterium ciągłości udzielanych świadczeń (pkt I 5-6. skargi), wskazać należy, że zgodnie z art. 148 ust. 1 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według następujących kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności; 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Przez ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej – zgodnie z art. 5 pkt 2a u.ś.o.z. – należy rozumieć organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej zapewniającą kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, w szczególności ograniczającą ryzyko przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów.
W wydanym na podstawie art. 148 ust. 3 u.ś.o.z. rozporządzeniu z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie kryteriów", Minister Zdrowia doprecyzował powyższe kryterium, wskazując także liczbę punktów, jaką można za nie uzyskać. W tabeli nr 1, w zakresie przedmiotu postępowania - pkt 7: Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, wskazano pod pojęciem ciągłości, że są to ustalone zasady współpracy i koordynacji działań z innymi podmiotami leczniczymi w zakresie zapewnienia świadczeniobiorcom ciągłości opieki bezpośrednio po zakończeniu hospitalizacji. Z tego tytułu przewidziano możliwość uzyskania 4 punktów. W tabeli nr 2 – świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej – część wspólna w punkcie IV "Ciągłość. Maksymalna suma punktów: 15" kryterium ciągłości określono (doprecyzowano w odniesieniu do tego rodzaju umów) w następujący sposób:
1. W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie – liczba punktów 5.
2. W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie nieprzerwanie od 5 lat – liczba punktów 5.
3. W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie nieprzerwanie od 10 lat – liczba punktów 10,
z tym, że tylko jedna z odpowiedzi zawartych w punktach 2 i 3 jest do wyboru. Oznacza to, że w sumie w postępowaniu, którego dotyczy skarga z tytułu ciągłości oferenci mogli uzyskać maksymalnie 19 punktów: 4 na podstawie kryterium ciągłości określonego w tabeli nr 1 i 15 w tabeli nr 2.
W rozpoznawanej sprawie zarówno skarżąca Spółka, jak i Centrum Medyczne "B." za powyższe kryterium nie otrzymali żadnego punktu, natomiast A. S. "A." – 14 punktów, M. Sp. z o.o. – 9 punktów, a Usługi Pielęgniarsko-Opiekuńcze A. Z. – 5 punktów. Skarżąca podnosi, że doszło po pierwsze do naruszenia art. 148 ust. 1 pkt 4 u.ś.o.z. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie kryterium ciągłości polegającą na przyznaniu punktów świadczeniodawcom realizującym umowę o udzielanie świadczeń w przedmiotowym zakresie wyłącznie do przypadków, gdy adres pomieszczenia przystosowanego do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowany na terenie obszaru kontraktowania. Po drugie, zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. w zw. z art. 2 i art. 32 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie oferentów biorących udział w postępowaniu konkursowym wbrew nakazowi równego czyli jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą. Uzasadniając te zarzuty Spółka podniosła, że warunki realizacji świadczeń stanowiące załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych (...) w części regulującej pielęgniarską opiekę długoterminową domową nie przewidują wymogu posiadania miejsca udzielania świadczeń określonego jako np. gabinet rehabilitacyjny czy gabinet terapii zajęciowej. Wskazano ponadto, że w części III: Miejsce udzielania świadczeń, jako miejsca działania wskazano dom pacjenta. Ponadto Spółka od lat realizuje umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowym zakresie, udzielała świadczeń pacjentom z całego województwa, w tym również powiatu s..
Ustosunkowując się do tak sformułowanych zarzutów podkreślić należy, że jak wynika z zawartego w tabeli nr 2 określenia kryterium ciągłości w odniesieniu do świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, aby uzyskać punkty na podstawie tego kryterium, oferent w dniu złożenia oferty lub także wcześniej przez 5 lub 10 lat musi realizować na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie. Tak więc konieczne jest realizowanie procesu leczenia na obszarze, którego dotyczy postępowanie, na podstawie umowy. Dla oceny omawianej przesłanki nie ma istotnego znaczenia fakt, że skarżąca Spółka faktycznie świadczy opiekę na rzecz pacjentów zamieszkałych w powiecie s., na podstawie uprawnienia wynikającego z art. 29 u.ś.o.z. Istotne jest, że świadczenia nie są realizowane przez Spółkę na terenie powiatu s. na podstawie umowy. Spółka zresztą nadal będzie mogła świadczyć swoje usługi na rzecz tych osób.
W świetle powyższego zarzuty zawarte w pkt I 5-6. skargi są nieuzasadnione, i to niezależnie od uznania za trafne stanowiska dotyczącego interpretacji Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2017 r., zgodnie z którą zwrot "realizacja na podstawie umowy procesu leczenia w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie" oznacza, iż "na terenie (nowookreślonego) obszaru kontraktowania musi znajdować się zakład leczniczy, przy pomocy którego udzielane były świadczenia (w ramach umowy z NFZ), tożsame zakresowo ze świadczeniami będącymi przedmiotem postępowania". Ocenianego warunku nie można bowiem utożsamiać wyłącznie z realizacją umowy w taki sposób, że pomieszczenie przystosowane do celów biurowych oraz do przechowywania leków, materiałów opatrunkowych i sprzętu medycznego jest zlokalizowane na terenie obszaru kontraktowania. Nie zmienia to jednak faktu, że uprawnione jest twierdzenie organu, iż skarżący w dniu złożenia oferty nie realizował na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach zakresu świadczeń (świadczenia w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej) na terenie powiatu s., a tego obszaru dotyczyło ogłoszone postępowanie.
Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia zasady równości, to należy w pierwszym rzędzie wskazać, że zasada ta wymaga, aby podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu powinny być traktowane równo (wyrok TK z dnia 11 kwietnia 1994 r., w sprawie K 10/93, opubl. OTK 1994/1/7). Trybunał Konstytucyjny dopuszcza jednakże różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji, z tym, że wszelkie zróżnicowanie w prawie jest dopuszczalne, o ile jest usprawiedliwione. Równość oznacza także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów (adresatów norm prawnych), bo równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnym względem oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innym względem (por. wyrok TK z dnia 24 października 1989 r., K 6/89, opubl. OTK 1989/1/7). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2017r., sygn. II GSK 5488/16, wyjaśnił zaś, że cel kryterium "ciągłości" wiąże z ograniczeniem ryzyka przerwania procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej realizowanego na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w dniu złożenia oferty w postępowaniu w sprawie zawarcia umów. Zatem ma na uwadze dobro pacjentów. Wagę tego interesu pacjentów trzeba uznać za proporcjonalną do pewnego uprzywilejowania świadczeniodawców zainteresowanych zawarciem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej już świadczących te usługi. Z kolei w wyroku z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. II GSK 333/15, NSA wskazał, że kryterium ciągłości nie dyskryminuje przedsiębiorców działających na rynku usług medycznych. Szansą na wejście nowych podmiotów na rynek medyczny jest obniżenie ceny i podwyższenie jakości udzielanego świadczenia. W innym przypadku nie ma potrzeby zmiany oferenta. Kryterium ciągłości nie jest kryterium wyłącznym, lecz preferencją usprawiedliwioną dobrem pacjentów. Kryterium to będzie premiować oferty świadczeniodawców realizujących obecnie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Bowiem każda zmiana świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej zakłóca proces leczenia, a także skutkuje przerwaniem ciągłości kolejki oczekujących na udzielenie świadczenia. Zatem oferta nowego świadczeniodawcy powinna być lepsza, aby uzasadniać związane z jej wyborem zmiany.
W konsekwencji, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie nie można uznać, że w analizowanym przypadku doszło do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców w świetle regulacji konstytucyjnej, skoro wprowadzenie analizowanego kryterium służyło zagwarantowaniu kontynuacji procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej i przyświeca mu dobro pacjenta, ochrona jego zdrowia i życia. Uzyskiwanie dodatkowych punktów za realizację umowy o udzielanie świadczeń u dotychczasowego podmiotu znajduje swoje uzasadnienie w Konstytucji RP i w wynikającym z jego art. 68 prawa do ochrony zdrowia, bowiem ważąc z jednej strony wynikające z art. 32 Konstytucji RP prawo do równego traktowania przez władze publiczne, ustawodawca gwarantuje pacjentom możliwość kontynuacji leczenia u dotychczasowego świadczeniodawcy, o ile zostanie wybrany do zawarcia umowy (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., II GSK 1317/15).
Ponadto zaznaczyć należy, że wszystkie wymagania były znane wykonawcom w chwili przygotowywania ofert, w szczególności te określone w rozporządzeniu w sprawie kryteriów, w tym kwestionowane kryteria oceny ofert według kryterium ciągłości, którego literalne brzmienie wprost wskazuje na konieczność realizowania procesu leczenia na podstawie umowy w ramach tego obszaru, którego dotyczy postępowanie, a więc w niniejszym przypadku – terenu powiatu skarżyskiego. Ubocznie należy zauważyć, że zarzut skarżącej w powyższym zakresie zawiera swego rodzaju sprzeczność. Z jednej bowiem strony z zarzutu naruszenia przepisów konstytucyjnych można by wnioskować, że skarżący w ogóle sprzeciwia się przyznawaniu dodatkowych punktów za kryterium ciągłości, z drugiej zaś strony, zgłaszając zarzut błędnej wykładni art. 148 ust. 1 pkt 4 u.ś.o.z. faktycznie kwestionuje nieprzyznanie mu z tego tytułu dodatkowych punktów.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt II). Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przepisów art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 Kpa, autor skargi, poza przytoczeniem obowiązków wynikających z tych przepisów, nie wskazał, w jaki sposób organ przepisy te naruszył ani też jaki mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całość dokumentacji konkursowej. Skarżący nie wskazał, jakie jeszcze dowody powinny być przeprowadzone przez organ. Rolą organu rozpoznającego odwołanie od ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania nie jest opisywanie po kolei wszystkich dokumentów złożonych przez oferentów ani też opisywanie każdej czynności podjętej przez komisję konkursową i opisywanie wyników dokonanej oceny każdego dowodu.
Wbrew zarzutom skargi organ w wydanej decyzji szczegółowo odniósł się nie tylko do zarzutów odwołania, ale także do pism Spółki z dnia 23 i 27 czerwca 2017 r., w tym również wyjaśnił szczegółowo sposób postępowania komisji w przypadku oceny odpowiedzi udzielonych przez oferentów na poszczególne – wskazane przez skarżącą – pytania ankietowe. Odpowiedzi na te pytania dotyczyły zasadniczo faktycznie udzielonych świadczeń. Weryfikacja danych w tym zakresie odbywała się najczęściej na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym Oddziału, a w razie ewentualnych niejasności czy sprzeczności z danymi wskazanymi przez oferentów byli oni wzywani do złożenia dodatkowych wyjaśnień czy udokumentowania określonych faktów. W ocenie Sądu taki sposób postępowania nie narusza zasad wynikających z przepisów u.o.ś.z. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy. Jak już wspominano, dopiero od chwili złożenia odwołania otwiera się postępowanie administracyjne, a w konsekwencji zaczynają mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno bowiem postępowanie w formie konkursu, jak i postępowanie w trybie rokowań, jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji. Ustalenie wyniku tego konkurowania w postaci rankingu - klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty - mieści w sobie porównywanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. Postępowanie konkursowe rządzi się zasadami unormowanymi w u.ś.o.z., odmiennymi od zasad obowiązujących w ogólnym dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Wszelkie działania, w tym działania organu odwoławczego, mają na celu - z założenia - zweryfikowanie podanych przez stronę informacji, a nie ustalanie nowego stanu faktycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia.
Powyższy sposób procedowania przez komisję – jeśli chodzi o odpowiedzi na pytania ankietowe -znajduje oparcie w treści § 17 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia w sprawie ogłaszania, gdzie stwierdzono, że:
1. W toku postępowania komisja konkursowa może żądać od oferenta złożenia wyjaśnień dotyczących oferty.
2. Komisja konkursowa może przeprowadzić weryfikację oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta.
2a. Komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie: 1) posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych; 2) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352 i 1579).
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 10 i art. 81 Kpa, tj. niepoinformowania strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 154 ust. 2 u.ś.o.z., organ ma obowiązek rozpatrzenia odwołania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Odwołanie od rozstrzygnięcia konkursowego wszczyna postępowanie, które prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale stosowanych odpowiednio. Organ ma zatem stosunkowo krótki termin na rozpatrzenie odwołania. Z tego względu w niniejszej sprawie po jego wniesieniu (co miało miejsce w dniu 2 czerwca 2017 r.) w dniu 7 czerwca 2017 r. organ wysłał do stron (w tym do skarżącej) zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, pouczając o treści art. 10 Kpa, zaś w dniu 12 czerwca 2017 r. organ pisemnie poinformował strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i wydania decyzji do dnia 26 czerwca 2017 r. W dniu 13 czerwca 2017 r. osoby reprezentujące skarżącą Spółkę zapoznały się z dokumentacją postępowania konkursowego oświadczając przy tym, że podtrzymują odwołanie i nie zgłaszają dalszych uwag. W dniu 23 czerwca 2017 r. pełnomocnicy Spółki ponownie zapoznali się z dokumentacją i ofertami. Zostali przy tym poinformowani – zgodnie z art. 10 Kpa – o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, o kryteriach oceny ofert. Spotkania powyższe zostały udokumentowane w formie protokołów. W dniu 26 czerwca 2017 r. organ pisemnie poinformował strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i wydania decyzji do dnia 30 czerwca 2017 r. W dniach 23 i 27 czerwca 2017r. skarżący złożył dodatkowe pisma wyrażające jego stanowisko, które to pisma, jak już wspomniano, organ wziął pod uwagę w wydanej decyzji odnosząc się do ich treści.
Skarżąca spółka miała więc zapewnioną realną możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, z czego zresztą skorzystała, a nadto dwukrotnie wyraziła stanowisko na piśmie, co organ wziął pod uwagę, odnosząc się do podniesionych zarzutów. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że od czasu zawiadomienia o treści art. 10 Kpa wystosowanego do stron w dniu 7 czerwca 2017 r. do czasu wydania decyzji, tj. 30 czerwca 2017 r., materiał dowodowy w zasadzie nie podlegał uzupełnieniu.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 1 w z w. z art. 74 § 2 Kpa. Sposób procedowania w tym zakresie znajduje bowiem oparcie w treści art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z., zgodnie z którym Fundusz realizuje zasadę jawności ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę - w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert. Sąd podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 9 marca 2017 r., sygn. II GSK 1784/15, zgodnie z którym, skoro możliwość zastrzeżenia informacji zawartych w ofertach przewidział sam ustawodawca, a sposób dokonania takiego zastrzeżenia został doprecyzowany w zarządzeniu Prezesa NFZ, które znane było oferentom jeszcze przed przystąpieniem do postępowania konkursowego, to nie sposób czynić organowi zarzutu, że przestrzegał obowiązujących regulacji. W uzasadnieniu skargi powołano się na wyrok NSA z dnia 22 września 2016 r., sygn. II GSK 614/15, jednakże stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku nie mogło stanowić powodu dla uwzględnienia przedmiotowego zarzutu. Jednocześnie bowiem w wyroku tym stwierdzono, że przepis odrębnej ustawy, wprowadzający ochronę określonych informacji (w tym zawartych w aktach sprawy), uzyska pierwszeństwo przed normą Kpa wówczas, gdy wyznaczony nim zakres podmiotowy i przedmiotowy udostępnienia informacji wyraźnie eliminuje (modyfikuje) regulację ustawy procesowej administracyjnej. Warunki takie spełnia m.in. art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z. Ponadto zaś skarżąca nie wskazała jaki konkretnie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy mogło mieć ograniczenie stronie dostępu do zastrzeżonych jej informacji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło