II SA/Ke 560/19
WyrokWSA w Kielcach2019-10-24
Skład orzekający: Beata Ziomek, Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i wydało własne rozstrzygnięcie, czy też powinno było rozpoznać sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a., uchylając pismo przewodnie organu I instancji zamiast rozpoznać merytorycznie odwołanie od decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. W konsekwencji Kolegium nie rozstrzygnęło sprawy zakończonej decyzją organu I instancji, co stanowiło istotne naruszenie proceduralne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt matki E. B.-S. w domu pomocy społecznej. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą odpłatność, od której skarżąca wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, ale w rzeczywistości uchyliło pismo przewodnie przekazujące odwołanie, nie rozstrzygając merytorycznie sprawy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym błędne wliczanie kredytu hipotecznego do dochodu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019r. sprawy ze skargi E. B.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 30 maja 2019r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 maja 2019 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 31 lipca 2019 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej: Kolegium, organem odwoławczym) uchyliło decyzję z dnia 12 marca 2019 r. znak: [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Łagów, którą ustalono E.S. odpłatność za pobyt matki - A.S. w Domu Pomocy Społecznej w K. (dalej: DPS) począwszy od dnia 21 sierpnia 2018 r. w następujący sposób: a) odpłatność za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości 312,02 zł, b) odpłatność od miesiąca września 2018 r. w wysokości 879,33 zł i w to miejsce orzekło o ustaleniu E.S. odpłatności za pobyt matki w DPS począwszy od dnia 21 sierpnia 2018 r. w następujący sposób: a) odpłatność za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości 312,02 zł, b) odpłatność od 1 września 2018 r. do 28 lutego 2019 r. w wysokości 879,33 zł; c) odpłatność od 1 marca 2019 r. w kwocie 1.039,44 zł miesięcznie.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 26 lutego 2019 r. znak: [...] organ I instancji ustalił E.S. odpłatność za pobyt matki w DPS w wyżej wskazany sposób. Od decyzji tej zobowiązana w dniu 5 marca 2019 r. wniosła odwołanie wskazując, że do źródła dochodu jej rodziny zaliczono kredyt hipoteczny oraz podając, że jest w ciąży. Organ I instancji pismem z dnia 12 marca 2019 r. znak: [...] przekazał do organu II instancji odwołanie strony wraz z aktami sprawy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podjętego na skutek powyższego odwołania Kolegium zacytowało art. 60 ust. 1 i ust. 2, art. 61 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.), zwanej dalej u.p.s. i wskazało, że spór w sprawie niniejszej sprowadzał się do ustalenia, czy organ I instancji prawidłowo obliczył wysokość dochodu rodziny zobowiązanej.
Jak wskazało Kolegium z akt sprawy wynika, że A.S. decyzją Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łagowie z dnia 15 czerwca 2018 r. znak: [...] została skierowana do DPS, zaś decyzją znak: [...] ustalono, że skierowana będzie ponosiła odpłatność za pobyt w DPS w wysokości 70% swojego dochodu, tj. w kwocie 532,01 zł. Decyzją Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Staszowie z dnia 2 sierpnia 2018 r. nr 1/2018 A.S. od dnia 21 sierpnia 2018 r. została umieszczona w DPS, w którym średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2018r. wyniósł 3.170,00 zł. Kolegium wskazało, że organ I instancji przyjął, że pozostała do uregulowania opłata za pobyt A.S. w DPS wynosi zatem 2.637,99 zł, a z uwagi na fakt, że podopieczna ma troje dzieci, maksymalna opłata wnoszona przez każde z tych dzieci w nie może przekroczyć kwoty 879,33 zł.
Nadto, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s. obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania krewnego skierowanego do DPS, przez osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., jest zależny wyłącznie od ich sytuacji dochodowej. Z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni, których dochód nie przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 2.103,00 zł (300% x 701,00 zł = 2.103,00 zł) lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 1.584,00 zł (300% x 528,00 zł = 1.584,00 zł). Kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium - odpowiednio osoby samotnie gospodarującej, tj. 2.103,00 zł lub osoby w rodzinie, tj. 1.584,00 zł. Wysokość obciążeń osoby spełniającej kryterium dochodowe określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., zależna jest więc od tego, o ile jej dochód przekracza kwotę kryterium dochodowego, opłata bowiem nie może być wyższa od tej nadwyżki.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca uzależniając w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. wysokość opłaty wnoszonej przez małżonka, zstępnych, bądź wstępnych mieszkańca DPS od kryterium dochodowego nie zawarł w tej ustawie jakichkolwiek szczególnych przepisów dotyczących metod obliczania dochodu tych osób, co powoduje, że w stosunku do nich znajduje zastosowanie art. 8 ust. 3 u.p.s. stanowiący, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony.
Organ odwoławczy ustalił, że E.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem – M.B. oraz małoletnim synem – J.B., jest zatrudniona w Izbie Administracji Skarbowej w Kielcach, miejsce wykonywania pracy - Urząd Skarbowy w Opatowie na czas nieokreślony. M.B. jest zatrudniony w firmie [...] jako kierowca na czas nieokreślony. W dniu 19 kwietnia 2018 r. skarżąca wraz z mężem zaciągnęła kredyt mieszkaniowy hipoteczny "Własny Kąt" o wartości 240.000,00 zł na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, a pierwsza transza kredytu została wypłacona w dniu 17 lipca 2018 r.
Kolegium wyjaśniło, że obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS powstał w miesiącu sierpniu 2018 r. - obliczenie odpłatności za m-c sierpień 2018 r. następuje na podstawie dochodu z miesiąca poprzedzającego zaistnienie odpłatności, tj. lipca 2018 r. Z analizy sytuacji dochodowej rodziny skarżącej wynika, że w miesiącu lipcu 2018 r. dochód rodziny wyniósł 24.409,91 zł (wynagrodzenie za pracę skarżącej w kwocie 2.388,01 zł, wynagrodzenie za pracę jej męża 1.530,00 zł, dochód z gospodarstwa rolnego 491,90 zł (1,7080 ha przeliczeniowe x 288 zł), dochód z pobranego kredytu w kwocie 20.000,00 zł). Dochód ten w przeliczeniu na osobę wyniósł 8.136,64 zł (24.409,91 zł / 3 osoby) i przekracza 300% kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, tj. kwoty 1.542,00 zł (514 zł x 300%). Tym samym daje podstawę do naliczenia odpłatności w wysokości 6.594,64 zł (8.136,64 zł - 1.542,00 zł / 514,00 zł x 300%).
Kolegium wskazało, że w sierpniu 2018 r. koszt pobytu matki skarżącej w DPS wyniósł 936,06 zł, co wynika z rachunku nr 51/2018. Zgodnie z zasadą proporcjonalnego udziału stron zobowiązanych do odpłatności za pobyt podopiecznej w DPS Kolegium przyjęło, że należna kwota do zapłaty dla każdego zobowiązanego stanowi 312,02 zł (936,03 zł / 3 osoby).
Dalej organ odwoławczy wskazał, że obliczenie odpłatności za miesiąc wrzesień 2018 r. nastąpił na podstawie dochodu rodziny za miesiąc sierpnia 2018 r. Kolegium podało, że w dniu 13 lutego 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Urzędu Skarbowego w Opatowie z którego wynika, iż dochód M.B. za 2017 r. wyniósł 26.269,62 zł netto, co miesięcznie daje kwotę 2.189,14 zł. Z akt sprawy wynika, iż w miesiącu sierpniu 2018 r. dochód rodziny wyniósł 25.069,06 zł (wynagrodzenie za pracę skarżącej w kwocie 2.388,01 zł, wynagrodzenie za pracę jej męża w kwocie 2.189,14 zł, dochód z gospodarstwa rolnego 491,90 zł (1,7080 ha przeliczeniowego x 288 zł) oraz dochód z pobranego kredytu w kwocie 20.000,00 zł. Dochód ten w przeliczeniu na osobę wyniósł 8.356,35 zł (25.069,06 zł / 3 osoby) i przekracza 300% kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, tj. kwoty 1.542,00 zł (514 zł x 300%). Tym samym daje podstawę do naliczenia odpłatności w wysokości 6.814,35 zł (8.356,35 zł - 1.542,00 zł / 514,00 zł x 300%).
Kolegium podkreśliło, że odpłatność skarżącej za pobyt matki w DPS nie może być wyższa niż ta, która wynika z proporcjonalnego podziału wobec wszystkich zobowiązanych stron tj. od kwoty 879,33 zł, dlatego też kwota odpłatności od 1 września 2018 r. wyniosła 879,33 zł. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy wykazał, że w kolejnych miesiącach tj. październiku 2018 r., listopadzie 2018 r., grudniu 2018 r. i styczniu 2019 r. należna kwota ww. odpłatności jaką winna uiścić skarżąca także wynosi 879,33 zł.
Kolegium wskazało, że skarżąca w lutym 2019 r. również winna uiszczać kwotę w wysokości 879,33 zł za pobyt matki w dps. Bowiem przyjmując za dochód rodziny jedynie miesięczną ratę kredytu tj. 20 000,00 zł, dochód ten w przeliczeniu na osobę wyniósł 6.666,67 zł (20 000,00 zł /3 osoby) i przekracza 300% kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie. Tym samym przyjęcie dochodu jedynie w ww. wysokości dawało podstawę do naliczenia odpłatności w wysokości minimum 5.082,67 zł (6.666,67 zł - 1.584,00 zł / 528,00 zł x 300%).
Ponadto Kolegium ustaliło, że zgodnie z ogłoszeniem nr 2 Starosty Staszowskiego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ustalenia miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej wynika, że w 2019 r. miesięczny koszt utrzymania w DPS w Kurozwękach wynosi 3.650,34 zł.
W ocenie Kolegium należało przyjąć zatem, że od miesiąca marca 2019 r. opłata za pobyt matki skarżącej w DPS wynosi 3.118,33 zł (3 650,34 zł tj. średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS - 532,01 zł tj. opłata ponoszona przez podopieczną). Z uwagi na fakt, że podopieczna ma troje dzieci należało przyjąć, iż maksymalna opłata wnoszona przez każde z dzieci od 1 marca 2019 r. nie może przekroczyć kwoty 1.039,44 zł (tj. 3 118,33 zł / 3 osoby).
Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało za zasadne zreformowanie decyzji organu I instancji i orzekło jak w sentencji zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do wliczenia do dochodu rodziny kwoty kredytu hipotecznego w kwocie 240.000,00 zł z przeznaczeniem na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, a w konsekwencji spłaty rat z niego wynikających - Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o składniki wskazane w pkt 1-3 tego przepisu, tj.: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, z jednym zastrzeżeniem, tj. o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Kolegium wyjaśniło, że zastrzeżenie to należy odnieść m.in. do wyjątku określonego w art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s., który stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego, przekraczającego pięciokrotną kwotę kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zatem ww. okres należy liczyć w niniejszej sprawie począwszy od m-ca lipca 2018 r., a nie jak wskazał organ od m-ca zawarcia umowy kredytowej tj. od m-ca kwietnia 2018 r.
Kolegium podkreśliło, iż dochód z tytułu zaciągniętego kredytu może być liczony do dochodu rodziny jedynie przez okres 12 miesięcy (do końca czerwca 2019 r.). A zatem od miesiąca lipca 2019 r. nie będzie już on uwzględniany w dochodzie rodziny skarżącej.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium podkreśliło, że w sprawach pomocy społecznej, nawet zaciągnięty kredyt stanowi dochód rodziny, bowiem pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego – w dacie ubiegania się o pomoc społeczną. Z tej przyczyny nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskania tych środków, albowiem pożyczka, podobnie jak kredyt, jest dochodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Dlatego też nawet kwoty pożyczek, kredytów, wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej przychód podlegający wliczeniu do dochodu.
Kolegium dodało, że okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej czy majątkowej nie mają znaczenia na gruncie niniejszej sprawy, gdyż obowiązek ponoszenia odpłatności wynika z ustawy o pomocy społecznej, zaś ewentualne zwolnienie w trybie art. 64 u.p.s. może być przedmiotem odrębnego, późniejszego postępowania. Tym samym odnosząc się do faktu, że skarżąca jest w ciąży, co wiąże się z licznymi kosztami Kolegium wskazało, że może ona złożyć wniosek do organu I instancji o zwolnienie z ww. opłaty.
Zdaniem Kolegium, wniosek taki winien być rozpoznany w odrębnym postępowaniu w trybie art. 64 u.p.s., gdyż zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może dotyczyć sytuacji, w której określona opłata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa. Zwolnienie takie musi się odnosić do skonkretyzowanego obowiązku strony. Konkretyzacja takiego obowiązku następuje natomiast w decyzji o ustaleniu opłaty. Rozpatrując taki wniosek w odrębnym postępowaniu organ winien wnikliwie przeanalizować sytuację materialną i zdrowotną rodziny skarżącej oraz dokonać oceny, czy kwalifikuje się ona do zwolnienia z opłaty za pobyt matki w DPS.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium wniosła E.S., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego tj.:
art. 8 ust. 3 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że kwota otrzymanego kredytu jest dochodem skarżącej;
art. 8 ust. 11 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż upłynął 12 miesięczny termin ewentualnego zaliczania kredytu do dochodu skarżącej;
art. 61 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.s. poprzez ich niezastosowanie i zobowiązanie skarżącej w formie decyzji administracyjnej do ponoszenia opłat za pobyt matki w DPS w sytuacji, gdy przywołane przepisy przewidują jedynie ustalenie takiego obowiązku w formie umowy, a nie decyzji;
oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
art. 139 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące naruszeniem zakazu reformationis in peius poprzez wydanie nowego orzeczenia, co do istoty sprawy na niekorzyść skarżącej;
art. 6 i art. 156 §1 ust. 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie, w której przepisy nie przewidują takiej formy załatwienia sprawy;
art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, a także dokonanie niewłaściwej oceny dowodów skutkującej zwiększeniem miesięcznego bieżącego dochodu rodziny;
art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odejście od utrwalonej praktyki rozstrzygania w danych sprawach w związku z interpretacją kredytu i możliwością jego zaliczenia do dochodu;
art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji określającej zobowiązanie skarżącej z datą wsteczną, gdy przepisy nie przewidują takiej możliwości.
W uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła argumentację powyższych zarzutów, podnosząc w szczególności, że organy obu instancji dokonały irracjonalnych ustaleń związanych z zaliczeniem kredytu do dochodów rodziny skarżącej. Podniosła, że kredyt nie jest "darmowym" dochodem, a z jego zaciągnięciem związana jest konieczność spłaty, co w końcowym rozrachunku oznacza zwrot jego dwukrotności. Zdaniem skarżącej, organy nie uwzględniły w efekcie zadłużenia rodziny na kilkadziesiąt kolejnych lat oraz faktu, że ww. kredyt został przyznany na potrzeby mieszkaniowe, co również ma znaczenie.
Skarżąca podniosła, że w kwestii kredytów i pożyczek w tożsamej sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że przez dochód w rozumieniu art. 2a ust. 1 pkt 2 u.p.s. należy rozumieć jedynie przysporzenia majątkowe do których nie należy pożyczka jako podlegająca z istoty zwrotowi. Odmienne rozumowanie prowadziłoby bowiem do podwójnego naliczenia kwoty pożyczki jako dochodu, gdyż spłata pożyczki musi pochodzić z określonych środków, stanowiących dochód.
Skarżąca wskazała ponadto, że w powyższej kwestii w 2010 r. zostało złożone poselskie zapytanie nr 6527 do Ministra Pracy i Polityki Społecznej o interpretacje dochodu w zakresie kredytów i pożyczek na tle ustawy o pomocy społecznej, na które odpowiedź ministerstwa była jednoznaczna, że takowe kwoty nie powinny się wliczać do kryterium dochodowego, gdyż z ustawowej definicji dochodu wynika, że za dochód należy uznawać jedynie takie jego składniki, które powodują przysporzenie majątkowe. Natomiast pożyczka czy kredyt są przychodami podlegającymi co do zasady zwrotowi.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazane.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej kryteria Sąd stwierdził, że Kolegium dopuściło się naruszenia przepisów postępowania - to jest art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 2, art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. - które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy niniejszej:
1. decyzją z dnia 26 lutego 2019 r. znak: MGOPS.2.02.IV.2019.odp (k. 101 akt adm.) Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łagowie ustalił dla E.S. odpłatność za pobyt matki – A.S. w Domu Pomocy Społecznej w Kurozwękach począwszy od dnia 21 sierpnia 2018 r. w następujący sposób: a) odpłatność za miesiąc sierpień 2018 r. w wysokości 312,02 zł, b) odpłatność od miesiąca września 2018 r. w wysokości 879,33 zł;
2. odwołanie od powyżej decyzji w dniu 5 marca 2019 r. złożyła E.S.(k. 105 akt adm.);
3. pismem z dnia 12 marca 2019 r. znak: [...] organ I instancji przekazał organowi II instancji odwołanie strony wraz z aktami sprawy (k. 110 akt adm.);
4. w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z dnia 30 maja 2019 r. (k. 132 akt adm.) Kolegium zawarło następujące rozstrzygnięcie: "po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30.05.2019 r. odwołania E.S. od decyzji z dnia 12 marca 2019 r. MGOPS.5201.1.IV 03.2019.KMK wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Łagów orzekającej o ustaleniu E.S. odpłatności za pobyt matki – A.S. w Domu Pomocy Społecznej w Kurozwękach począwszy od dnia 21 sierpnia 2018r. w następujący sposób: a) odpłatność za miesiąc sierpień 2018r. w wysokości 312,02 zł, b) odpłatność od miesiąca września 2018r. w wysokości 879,33 zł - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a.- uchyla zaskarżoną decyzję organu I instancji i w to miejsce orzeka o ustaleniu E.S. odpłatności za pobyt matki – A.S. w Domu Pomocy Społecznej w Kurozwękach począwszy od dnia 21.08.2018r. w następujący sposób: a) odpłatność za miesiąc sierpień 2018r. w wysokości 312,02 zł, b) odpłatność od 01 września 2018r. do 28.02.2019 r. w wysokości 879,33 zł; c) odpłatność od 01.03.2019 r. w kwocie 1039,44 zł miesięcznie".
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzją z dnia 30 maja 2019 r. Kolegium uchyliło "decyzję" wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Łagów z dnia 12 marca 2019 r. [...], a więc w rzeczywistości pismo przewodnie organu I instancji przekazujące odwołanie strony z dnia 5 marca 2019 r. od decyzji tego organu z dnia 26 lutego 2019 r. wraz z aktami sprawy, w którym to piśmie organ I instancji przedstawił swoje stanowisko w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji tego organu z dnia 26 lutego 2019 r. znak: [...].
W konsekwencji brak rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. w odniesieniu do zakwestionowanej przez skarżącą decyzji przesądza o braku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Kolegium. Uchylając "decyzję" z dnia 12 marca 2019 r. [...], Kolegium nie rozstrzygnęło bowiem sprawy zakończonej przez organ I instancji decyzją, od której skarżąca wniosła odwołanie.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej (pkt 1), datę wydania (pkt 2), oznaczenie strony (pkt 3), powołanie podstawy prawnej (pkt 4), rozstrzygnięcie (pkt 5), uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6), pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie zrzeczenia się odwołania i skutkach (pkt 7) oraz podpis (pkt 8) oraz w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy (pkt 9).
Rozstrzygnięcie, określane mianem osnowy lub sentencji decyzji (art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a.) jest jej kwintesencją, stanowi bowiem o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Natomiast uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, czyli ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. R Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2014 str. 447 i n. , Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B. Adamiak, J. Borkowskiego, wyd. C.H. Beck Warszawa 2012, str. 440 i n.). Uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 873/18).
W orzecznictwie i doktrynie prezentowane jest stanowisko podzielane przez tut. Sąd, zgodnie z którym, rozstrzygnięcie organu winno być jednoznaczne i niewymagające szczególnej analizy.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja tych wymogów nie spełnia.
W tym stanie rzeczy, uznać należy, że Kolegium naruszyło art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jedynie na marginesie, wyjaśnić należy, że jak wskazał NSA w ww. wyroku z dnia 2 lipca 2018 r. " Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W powołanym przepisie ustawodawca uregulował tryb usuwania nieistotnych wad decyzji administracyjnej. Nieprawidłowości te przybierają postać oczywistych omyłek, polegających na widocznym, niebudzącym wątpliwości niewłaściwym użyciu słowa, wbrew zamierzeniom organu administracji publicznej. Wymóg ten jest spełniony, gdy treść decyzji wskazuje na wyrażenie poglądu jednoznacznie odmiennego od zamysłu organu administracji publicznej. Takim uchybieniem jest w szczególności błąd pisarski, czyli nieprawidłowy dobór słów lub mylna pisownia określonego wyrażenia, jak i błąd rachunkowy, czyli nietrafny dobór cyfr lub wynik obliczeń, mimo wskazania co do zasady prawidłowego sposobu przeprowadzenia operacji matematycznych. Wymienione wady powinny mieć charakter techniczny, a przy tym nie oddziaływać istotnie na wydane rozstrzygnięcie. Wykluczyć bowiem należy wprowadzanie zmian merytorycznych do decyzji administracyjnej w drodze jej sprostowania. Organ administracji publicznej nie może zatem na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. modyfikować praw i obowiązków stron postępowania, w którym wydał rozstrzygnięcie. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia".
W sprawie niniejszej złożenie przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 26 lutego 2019 r. znak: [...] - ustalającej stronie skarżącej odpłatność za pobyt matki w DPS, obligowało organ odwoławczy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją, czego Kolegium nie uczyniło.
W tym stanie rzeczy, w związku z wykazanym naruszeniem przepisów postępowania, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do zarzutów skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium, mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania podejmie stosowne rozstrzygnięcie - w odniesieniu do zakwestionowanej odwołaniem decyzji organu I instancji z dnia 26 lutego 2019 r. znak: [...] (k. 105 i k. 101 akt adm.).
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło