II SA/Ke 564/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2012 roku sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego T.I. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. B. uchyliło decyzję z dnia [...] wydaną przez działającego z upoważnienia Starosty S. Dyrektora Wydziału Geodezji, Ochrony Środowiska i Rolnictwa orzekającą o nałożeniu obowiązku zapłaty przez K. B. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu Rover model Coupe o numerze rejestracyjnym [...] od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi do zakończenia postępowania administracyjnego i ustaleniu wysokości kosztów za ww. czynności w wysokości 4.968,40 zł i w to miejsce orzekł o nałożeniu na ww. obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem ww. pojazdu od momentu wydania dyspozycji o jego usunięciu z drogi do zakończenia postępowania w kwocie 4.922,40 zł na konto Powiatu S.. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że pojazd marki Rover model Coupe o numerze rejestracyjnym [...] będący własnością K. B. został usunięty z drogi w dniu 13 września 2011 r. ze względu na jego porzucenie oraz stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego, powodujący uszkodzenie drogi albo naruszenie wymagań ochrony środowiska. Dalej podniósł, że w związku z nieodebraniem pojazdu przez właściciela w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia i prawidłowego powiadomienia o możliwości odbioru, Starosta S. wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o orzeczenie przepadku ww. pojazdu na rzecz Powiatu, a Sąd ten postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011 r. sygn. akt I Ns 990/11 orzekł przepadek pojazdu. W odwołaniu od ww. decyzji K. B. podniósł, że w chwili porzucenia, tj. w dniu 13 września 2011 r., samochód marki Rover Coupe o nr rej. [...] nie był jego własnością, gdyż kilka dni wcześniej sprzedał pojazd L. Z. zam. ul. B. 7 w S.. Chciał przedstawić Policji umowę kupna-sprzedaży, jednakże mimo wyznaczonej godziny nie został "przyjęty". Ponieważ nie był właścicielem pojazdu, nie miał do niego praw i nie poczuwał się do obowiązku odebrania go z policyjnego parkingu. Załączył kopię umowy. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało na treść art. 130a ust. 1, ust. 10h i ust. 10j oraz podniosło, że w niniejszej sprawie powiadomieniem z 22 listopada 2011 r. poinformowano skarżącego, że 13 września 2011 r. na podstawie dyspozycji nr [...] wydanej przez Komendę Powiatową Policji w S. pojazd marki Rover 216 nr rej. [...] został usunięty z drogi na parking strzeżony w S. ul. P. 32 z powodu pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Pismem tym wskazano również, że nieodebranie pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciąża się każdorazowo właściciela lub posiadacza (solidarnie). Jak wskazało Kolegium, z postanowienia Sądu Rejonowego w S. Wydział I Cywilny z dnia 23 grudnia 2011 r. sygn. akt I Ns 990/11 wynika, że orzeczono przepadek na rzecz Powiatu S. pojazdu marki Rover 216 nr rej. [...] stanowiącego własność K. B. usuniętego 13 września 2011 r. i zabezpieczonego na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Zakład Usługowy "A." Mechanika Samochodowa R.W. z siedzibą w S. Organ podkreślił, że Sąd ustalił, iż pojazd był własnością P. N., który zbył go na rzecz H.S., a ten sprzedał pojazd K. B. Uznał także, że właściciel został prawidłowo zawiadomiony o usunięciu pojazdu, jego zabezpieczeniu oraz prawie odbioru i skutkach związanych z brakiem odbioru pojazdu w terminie 3 miesięcy od jego usunięcia. W związku z tym organ uznał, że Sąd Rejonowy bezsprzecznie ustalił osobę właściciela pojazdu zaś organy administracyjne są związane ustaleniami sądu powszechnego. SKO podało, że jak wynika z faktury VAT Nr [...] wystawionej przez Zakład Usługowy "A." Mechanika Samochodowa R.W. w S. wynika, że Powiat S. poniósł koszty związane z holowaniem i parkowaniem pojazdu marki Rover o nr rej. [...] od dnia 13 września 2011r. do 8 marca 2012r. w kwocie 4.772,40, oraz koszty związane z oszacowaniem tego pojazdu przez rzeczoznawcę samochodowego w wysokości 150 zł. W związku z powyższym w ocenie SKO organ I instancji zasadnie obciążył kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem ww. pojazdu, lecz nie było podstaw do obciążenia skarżącego kosztami postępowania sądowego w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec tego zasadnym stało się zreformowanie decyzji pierwszoinstancyjnej i orzeczenie o obowiązku zapłaty ww. kwoty. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. B. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Rozstrzygnięciu zarzucił obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa poprzez nie zapewnienie mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nie przeprowadzenie wszystkich dowodów przez organ I instancji - w tym jego zeznań oraz nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu jakim jest umowa kupna – sprzedaży pojazdu Rover model Coupe o nr rej. [...], a więc nie dopuszczenie wszystkiego co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie zebranie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń odnośnie tego kto był właścicielem samochodu na datę 13 września 2011 r. oraz w późniejszym okresie. Skarżący stwierdził, że zarówno organ I jak i II instancji nie wziął pod uwagę faktu, że od 9 września 2011 r. nie jest on właścicielem ww. pojazdu albowiem sprzedał go L. Z.. Od tej daty nie ma prawa do tego pojazdu i nie poczuwa się do obowiązku odebrania go z policyjnego parkingu. W jego ocenie Starosta winien właściwie ustalić właściciela pojazdu, gdyż "nie może być tak, że sprzedający pojazd ma ponosić konsekwencje nieodpowiedniego zachowania się kupującego". Wskazał, że właściciela nie ustalił także Sąd Rejonowy w S., który stwierdził przepadek pojazdu wskazując go jako rzekomego właściciela, który nie odebrał go w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia. Skarżący podniósł, że nie miał możliwości przedstawienia Sądowi Rejonowemu umowy kupna-sprzedaży samochodu, gdyż Sąd wydał postanowienie nie zawiadamiając go o posiedzeniu, nie dysponując całością dokumentacji. Nie miał najważniejszego dokumentu tj. umowy, z której wynika, że pojazd został sprzedany 9 września 2011 r. W celu wyjaśnienia tej sytuacji udał się na policję, jednak funkcjonariusze nie umożliwili mu tego. Ww. umowę przedłożył funkcjonariuszowi policji już w pierwszej fazie postępowania związanego z zatrzymaniem pojazdu. Błędne jest - zdaniem K. B. - stanowisko SKO, że postanowienie Sądu wiąże w przedmiocie ustalenia kto był właścicielem pojazdu, bowiem rozstrzygnięcie to nie stanowi o orzekaniu o prawie własności. Skarżący zauważył również, że od decyzji Starosty S. odwołał się kwestionując zarówno nałożenie obowiązku jak i ustalenie wysokości kosztów, a więc SKO nie mogło orzekać na jego niekorzyść, co wynika z treści decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Bezsporne jest, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie w odniesieniu do pojazdu marki Rover model Coupe o nr rej. [...] usuniętego z drogi na mocy dyspozycji z 13 września 2011r. nr [...]. Materialną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 130a ust. 10h ustawy, zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Kontrolując zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organy prawidłowo zastosowały procedurę wskazaną w art. 130a ust. 10 i nast. ustawy. Powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi zostało doręczone skarżącemu 24 listopada 2011 r. wraz z pouczeniem, że nieodebranie pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu (art. 130a ust. 10). Ponieważ pojazd w ww. terminie nie został odebrany, postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011 r. sygn. akt I Ns 990/11 Sąd Rejonowy w S. Wydział I Cywilny orzekł przepadek na rzecz Powiatu S. pojazdu marki Rover 216 nr rej. [...] stanowiącego własność K. B.. W konsekwencji powyższego decyzją z dnia 16 kwietnia 2011r. Starosta S. nałożył na skarżącego obowiązek zapłaty kosztów wskazanych w art. 130a ust. 10h ustawy. Przedmiot sporu sprowadza się do odmiennych stanowisk stron w zakresie ustalenia, kto był właścicielem ww. pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia tj. 13 września 2011 r. Skarżący zakwestionował bowiem prawidłowość twierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że osoba właściciela pojazdu w tej właśnie dacie wynika z postanowienia sądowego o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Złożył też wraz z odwołaniem kserokopię umowy kupna-sprzedaży zawartej 9 września 2011 r. pomiędzy nim jako sprzedającym a L.Z., która w jego ocenie przesądza ustalenie co do właściciela pojazdu w dacie wydania dyspozycji usunięcia go z drogi. Słusznie jednak przyjął organ II instancji, że podnoszona wyżej okoliczność nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Organ nie mógł bowiem czynić ustaleń sprzecznych z sentencją opisanego już wyżej prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z 23 grudnia 2011 r., gdzie wskazano, iż ww. pojazd był własnością K. B.. Wprawdzie orzekając w sprawie przepadku samochodu na rzecz Powiatu S. Sąd ustalił jego właściciela na datę orzekania tj. 23 grudnia 2011 r., jednak ww. postanowienie przesądza także o tym, kto był właścicielem tego pojazdu 13 września 2011r. Skarżący nie kwestionował bowiem, że samochód przed 9 września 2011r. był jego własnością, a skoro postanowienie o przepadku określa go także jako ostatniego właściciela na dzień 23 grudnia 2011r., to tym samym nie ma podstaw do przyjęcia - jak chce tego K. B. – że pomiędzy tymi datami nastąpiła zmiana co do osoby właściciela. Takie ustalenie pozostawałoby w sprzeczności z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w S. o przepadku pojazdu, którym organ odwoławczy był związany na mocy art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem zawartym w skardze, że postanowienie o przepadku wydane przez sąd powszechny na podstawie art. 130a ust.10e ustawy "nie stanowi o orzekaniu o prawie własności", gdyż jedną z okoliczności jaką ma obowiązek zbadać sąd w tego typu sprawach jest ustalenie, czy właściciel (bądź inna osoba uprawniona, co niniejszego stanu faktycznego nie dotyczy) był prawidłowo powiadomiony o możliwości odbioru pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia go z drogi; jest to bowiem przesłanka decydująca o orzeczeniu przepadku pojazdu w trybie ustawy (art. 130a ust.10). Podkreślić przy tym należy, że skarżący nie zakwestionował postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 grudnia 2011 r. poprzez wniesienie środków zaskarżenia pomimo, że - jak twierdzi - Sąd nie dysponował całością dokumentacji sprawy tj. umową z dnia 9 września 2011 r. Fakt, że postanowienie to wydane zostało na posiedzeniu niejawnym nie pozbawiało skarżącego możliwości dochodzenia swoich racji w drodze wniesienia stosownego środka zaskarżenia. Tym samym obciążenie K. B. kosztami, o jakich mowa w art. 130a ust. 10h ustawy, uznać należy za zasadne. Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze Kolegium zasadnie zreformowało decyzję organu I instancji. Skoro zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy koszty, jakimi obciąża się właściciela pojazdu, obejmują te związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, to nie było podstaw do obciążenia strony kosztami postępowania sądowego. Wskazana w decyzji kwota 4.922,40 zł, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, została obliczona prawidłowo i jest niższa od kwoty orzeczonej przez organ I instancji więc niezrozumiałym jest stwierdzenie skarżącego, że w tym zakresie organ odwoławczy orzekł na jego niekorzyść. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie z pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).