II SA/Ke 568/11

PostanowienieWSA w Kielcach2011-09-26

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający stałe dochody z emerytur i niewielki majątek, mogą zostać częściowo zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, pomimo posiadania stałych dochodów z emerytur i możliwości skorzystania z usług pełnomocnika, mogą zostać częściowo zwolnieni od kosztów sądowych, jeśli wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd, oceniając ich sytuację majątkową, może przyznać zwolnienie w części, uwzględniając ich zdolność do poniesienia części opłat.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy S. C. i K. C. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości. Wnioskodawcy utrzymują się z dwóch emerytur, posiadają niewielki majątek i ponoszą koszty leków. Wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na 111.495 zł, co skutkowałoby wpisem sądowym w wysokości 2000 zł. Sąd ocenił ich sytuację majątkową i postanowił o częściowym zwolnieniu od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono S. C. i K. C. od kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 26 września 2011 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków S. C. i K. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. C. i K. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejecie prawa własności nieruchomości postanawia: zwolnić S. C. i K. C. od kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 100 zł. K. C. i S. C., reprezentowani przez adwokata T. B., złożyli w dniu 8.IX.2011 r. dwa formularze PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejecie prawa własności nieruchomości. Ze złożonych formularzy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Oboje utrzymują się z dwóch emerytur o łącznej wysokości 2702 zł netto miesięcznie. Skarżący nie wykazali innego majątku poza domem wielkości 100 m kw i nieruchomością rolną o powierzchni 1,3 ha. Wnioskodawcy miesięcznie wydają na zakup leków około 170-190 zł. Stosownie do art. 199 z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (w tym wpisy i inne opłaty sądowe), chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Przepisy te pozostają w związku z art. 215-218 p.p.s.a. dotyczącymi wartości przedmiotu zaskarżenia. Z analizy tych przepisów wynika, że obowiązek podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy tylko spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, ponieważ tylko wówczas od tej wartości zależy wysokość wpisu. W sprawie ze skargi na decyzję o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tego, co w ramach odszkodowania jako przedmiotu zaskarżonej decyzji jest przez stronę kwestionowane. Takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r. sygn. akt I FPS 7/07 (publ. ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 24), w której wskazano, że "w świetle przepisów art. 231 w zw. z art. 215 i 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze". W rozpatrywanej jako wartość przedmiotu zaskarżenia podano kwotę 111.495 zł. Jest to ustalona decyzją Starosty z dnia [...] wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Gminy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Rozstrzygnięcie organu II instancji w części dotyczącej kwoty odszkodowania stanowi przedmiot skargi K. i S. C. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis stosunkowy zależy o wysokości należności pieniężnej i wynosi ponad 100.000 zł – 1% wartości zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. W rozpoznawanej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 2000 zł. Skarżący K. i S. małż. C. są zobowiązani do ponoszenia kosztów sądowych solidarnie stosownie do art. 214 § 2 ppsa. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków lub tylko od opłat sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie oceniając sytuację majątkową skarżących, uznano, że przy osiąganych dochodach nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie. Jednakże ze względu na to, że oboje osiągają stałe dochody z dwóch emerytur i stać ich na korzystanie z usług pełnomocnika z wyboru, uznano, że mają oni możliwość uiścić solidarnie kwotę 100 zł na każdym etapie postępowania sądowego – 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, a w wypadku oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyrku z uzasadnieniem i 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło